Top List

Top 10 Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” của Đoàn Thị Điểm (ADS)

Đặng Trần Côn sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII. Ngoài sáng tác đó là “Chinh phụ ngâm”, ông còn sáng tác thơ chữ Hán và viết một trong những bài phú bằng chữ Hán. sau thời điểm xây dựng, “Chinh phụ ngâm khúc” được nhiều người diễn Nôm. phiên bản diễn Nôm này sẽ là của Đoàn Thị Điểm (1705-1748), một phụ nữ có tài năng sắc, người làng Giai Phạm, huyện Văn Giang, xứ Kinh Bắc, nay là huyện Yên Mĩ, tỉnh Hưng Yên. “Chinh phụ ngâm khúc” là khúc ngâm về nỗi lòng sầu thương, nhớ nhung của người vợ có ông chồng ra chiến trận. Cả phiên bản nguyên tác chữ Hán và phiên bản diễn Nôm được dùng đều là siêu phẩm trong lịch sử dân tộc văn học Việt Nam. Đoạn ngâm khúc “Sau phút chia li” cho thấy nỗi sầu chia li của người chinh phụ sau lúc tiễn ông chồng ra trận. Nỗi sầu này vừa có ý nghĩa tố cáo chiến tranh phi nghĩa, vừa thể hiện niềm khát kháo hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ. Mời chúng ta tìm hiểu thêm một trong những bài văn phân tích “Sau phút chia li” mà quả cảm SEO đã tổng hợp trong nội dung bài viết sau.

mong muốn nội dung bài viết trên làm cho bạn hiểu và phân tích tác phẩm tốt hơn. những chúng ta trọn vẹn có thể tìm hiểu thêm những bài văn phân tích khác trong chương trình liên tục được update trên quả cảm SEO.vn. Chúc chúng ta học tốt!
Là top 3 tiêu chuẩn mà quả cảm SEO.vn luôn luôn luôn luôn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích nhất cho xã hội

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 1

“Sau phút chia tay” trích Chinh phụ ngâm khúc của Đặng Trần Côn là khúc ngâm cứa sâu vào lòng người đọc nhiều nỗi niềm xót xa. Có người cho rằng đoạn trích này là của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm, nhưng có người lại nói của Phan Huy Ích. Tuy nhiên trong phòng thơ nào thì nó vẫn là những áng thơ phản ánh chân thực, thâm thúy nhất tình cảnh một mình, đơn độc của người phụ nữ khi có ông chồng ra trận. Đoạn trích này thực sự đã lột tả được tình cảnh thê lương của những cặp vợ ông chồng trẻ trong năm tháng chiến tranh ác liệt.

Thời kì phong kiến, có nhiều trận đánh tranh phi nghĩa tung ra đã lôi kéo rất nhiều người vào vòng xoáy này. cuộc sống thường ngày cơ cực, nỗi chia tay, tan tác cứ triền miên không tồn tại lối thoát. Khúc ngâm này đó là tiếng khóc bi thảm của người chinh phụ khi có ông chồng ra trận mà không hẹn ngày về. Với những đặc trưng của thể ngâm cũng như của thơ Nôm, tác giả đã lột tả được diễn biến tâm lí một cách thâm thúy nhất.

Ngay từ những câu thơ đầu đã nói lên tình cảnh chia tay đầy đau đớn và xót xa của đôi vợ ông chồng trẻ. Tác giả đã diễn tả một cách chân thực, thâm thúy tâm trạng u sầu này:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh

Chỉ với 4 câu thơ nhưng đã khắc họa rõ rệt tâm trạng của người vợ trẻ sau thời điểm tiễn chân ông chồng ra trận. Một tình cảnh đối lập, khắc nghiệt đến tái tê được gợi lên trong không khí dài và rộng, sâu và xa. Chàng và thiếp, mỗi người một ngả, mỗi người một nơi. Biện pháp tương phản được tác giả sử dụng một cách khôn khéo. Là vợ ông chồng trẻ, gắn bó mặn nồng với nhau nhưng lại chia tay đau lòng nhưng chỉ biết câm nín.

Cụm từ “cõi xa mưa gió” giàu sức gợi tả, không chỉ là là mưa gió của thiên nhiên khắc nghiệt mà có lẽ còn để diễn tả sự quyết liệt của chiến trang ngoài kia. Đối lập với “cõi xa mưa gió” là “buồng cũ chiếu chăn” người vợ trở về. Một bên quyết liệt, một bên đơn độc, lẻ bóng đến tái tê lòng. Tình cảnh đối lập, không khí đối lập đó cứa vào lòng người nỗi thương xót tộ cùng.

Người vợ trẻ còn “đoái trông theo” nhưng không khí mênh mông, chỉ thấy đứt quãng, không thấy tương phùng. Chữ “đoái” như nặng nề và da diết khi phải tận mắt chứng kiến cảnh li tán như vậy.

Ở câu thơ cuối, tác giả dùng từ “tuôn” như tạo điểm vượt trội cho đoạn trích. Nó vừa diễn tả chiều dài, vừa diễn tả chiều rộng. Màu xanh của đất trời chứa đựng lấy không khí chia tay tan tác này. Màu xanh làm cho lòng người thêm nặng nề và u sâu hơn. Nỗi nhớ thương đau đáu được diễn tả ở cấp bậc cao hơn ở những câu thơ tiếp theo:

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiêu Dương thiếp hãy trông sang

Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng

thẩm mỹ và nghệ thuật đối lập tiếp tục được tác giả sử dụng triệt để: Chốn Hàm Dương>< Chốn Hàm Dương, Chàng còn ngoảnh lai>

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 2

Đoạn trích Sau phút chia li của Đặng Trần Côn mang giá trị nhân đạo thâm thúy. Tuy ngắn ngủi nhưng cũng đủ để thể hiện tâm trạng, nỗi đau xót của người vợ sau phút chia li để ông chồng ra chiến trận. Qua đó tác phẩm còn thể hiện cái nhìn nhân văn, cảm thông thâm thúy của tác giả.

Khi nước nhà xảy chiến tranh, người dân phải sống trong cảnh cơ cực, mái ấm gia đình li tán. Khúc ngâm đó là nỗi lòng của người phụ nữa có ông chồng ra chiến trận. Bở Bởi vậy mà mỗi câu thơ đều như những lời thở than, bi thảm và bất lực khi tiễn ông chồng ra đi. Ngay từ những câu thơ thứ nhất tác giả đã vẽ nên khung cảnh chia li đầy đau đớn của đôi vợ ông chồng trẻ:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh

Sử dụng thẩm mỹ và nghệ thuật đối lập: chàng đi – thiếp về, hai con người chia li về hai ngả, câu thơ vang lên đầy đau đớn, chua xót. “Cõi xa mưa gió” phải chăng đó là hiện thực chiến tranh quyết liệt với biết bao hiểm nguy, không hẹn ngày về; “Buồng cũ chiếu chăn” lại gợi không khí đơn độc, lẻ bóng đến tận cùng. Tình cảnh đối lập như cứa, như xát vào lòng người chinh phụ. Chỉ một phút chia li mà ngoảnh lại tưởng chừng đã cách xa vạn dặm, cách nói “tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh” cho thấy sự cách trở không chỉ là từ hiện lên trong suy nghĩ, tâm tưởng mà là việc xa cách thực, khoảng cách về không khí, địa lý. Bốn câu thơ tiếp theo diễn tả nỗi nhớ tha thiết, khắc khoải:

Chốn Hàm Dương chàng còn ngảnh lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Bến Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

thẩm mỹ và nghệ thuật đối lập, tương phản tiếp tục được tác giả sử dụng một cách tài tình: chàng ngảnh lại – thiếp trông sang, cùng với đó là cách điệp ngữ: Tiêu Tương, Hàm Dương được lặp đi lặp lại đã khắc sâu, tô đậm nỗi buồn, đơn độc đầy ám Hình ảnh của người chinh phụ. Sử dụng hai địa danh mang tính chất ước lệ Hàm Dương và Tiêu Tương cách xa nhau vạn dặm còn khắc họa, tô đậm sự xa cách của đôi vợ ông chồng. Đến những câu thơ sau cùng với sự xa cách ấy dường như không thể trọn vẹn có thể đong đếm bằng khoảng cách địa lý được nữa: “Ngàn dâu xanh ngắt một màu” nỗi sầu chia li đã đưa lên tới cực độ, gợi cảnh trời cao, đất rộng, thăm thẳm mênh mông không tồn tại giới hạn.

Giữa không khí rợn ngợp, bát ngát ấy dù chàng hay nàng ngoảnh lại cũng chẳng còn thấy nhau được nữa. Tình cảnh thật bi thương, ái ngại. Kết thúc bài thơ là thắc mắc đầy chua xót: “Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?”. Hỏi đấy mà thực ra lại là tự vấn chính mình. thắc mắc nêu ra không phải để so sánh chàng sầu hơn hay thiếp sầu hơn mà nó chỉ nhằm mục đích khắc họa thêm nỗi sầu, nỗi đau đớn khi phải chia lìa.

Ngôn từ điêu luyện, hàm súc, mang tính chất ước lệ, lời ít ý nhiều. Sử dụng linh hoạt thẩm mỹ và nghệ thuật đối lập tương phản cho thấy tâm trạng đau đớn của người chinh phụ phải tiễn ông chồng ra trận. thẩm mỹ và nghệ thuật điệp từ: chẳng thấy, Tiêu Tương, Hàm Dương,.. nhấn mạnh vào nỗi sầu, đơn độc khắc khoải của người chinh phụ.

Đoạn trích Sau phút chia li đã cho thấy nỗi sầu chia li, nỗi đau đớn, xót xa lúc tiễn ông chồng ra trận. Qua những dòng tâm sự thấm đẫm nước mắt của người chinh phụ còn gián tiếp lên án chiến tranh phi nghĩa đã khiến cho đôi lứa phải chia lìa, đồng thời thể hiện kín kẽ khát vọng hạnh phúc lứa đôi. Tác phẩm thể hiện giá trị hiện thực và nhân đạo thâm thúy.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 3

Trong cuộc đời con người, khi phải chia tay tiễn biệt – người thân, hoặc đồng chí – ai mà chẳng buồn rầu. trong những cuộc chia tay, tống biệt, có lẽ cuộc tiễn đưa người thân ra trận để lại trong tâm người nhiều nỗi buồn lo nhất. Tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc đã ghi lại cuộc chia tay như vậy và hơn thế là : người ông chồng ấy ra đi không phải vì dân vì nước mà vì quyền lợi của giai cấp thống trị, ra đi để đàn áp những cuộc khởi nghĩa của nông dân ở nửa đầu thế kỉ XVIII trong xã hội phong kiến Việt Nam. Do đó, khi tiễn ông chồng ra đi, người vợ đã vô cùng buồn lo, sầu muộn.

Đoạn trích Chinh phụ ngâm khúc mà chúng ta được dọc trong sách Ngữ văn 7, tập một đó là một cuộc chia li ngập tràn nỗi buồn lo sầu muộn đó:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Điều thứ nhất ta cần lưu ý là: Tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc do ông Đặng Trần Côn sáng tác (khoảng năm 1741 – 1742) bằng chữ Hán, theo thể thơ tự do cổ xưa. Sau đó, tác phẩm được một nữ sĩ cùng thời là bà Đoàn Thị Điểm dịch sang tiếng Việt (viết bằng chữ Nôm), theo thể thơ tuy vậy thất lục bát. tuy vậy thất lục bát là thể thơ do chính người Việt Nam chúng ta sáng tạo ra. So với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, thất ngôn bát cú và lục bát, thơ tuy vậy thất lục bát có nhạc tính phong phú hơn. GS. Phan Ngọc từng nhận xét : “Cần phải có hình thức ấy, tình cảm mới trọn vẹn có thể mang hình thức một đợt sóng đi lên với hai câu thất, tạm ngưng ở câu lục ngắn gọn để toả ra trong câu bát dài nhất rồi lại vươn lên trong một khổ mới, cứ thế, đợt sóng tình cảm lên xuống ãn khớp với hình thức của ngữ điệu”.

Tác phẩm Chinh phụ nqâm khúc là một bài thơ tuy vậy thất lục bát, dài tới 408 câu đã thể hiện muôn vàn đợt sóng tình cảm của người chinh phụ – người vợ có ông chồng ra trận. Đoạn thơ trích nói trên triệu tập thể hiện tình cảm hai vợ ông chồng trong những ngày đầu chia li. Đoạn thơ gồm ba khổ tuy vậy thất lục bát, mười hai câu thơ, mổi khổ ghi lại một cung bậc tình cảm. Khổ thơ thứ nhất:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh.

Ghi cảm xúc phút đầu chia li. Tác giả dùng thẩm mỹ và nghệ thuật đối lập : Chàng thì đi… thiếp thì về, miêu tả thật đúng đắn cảnh hai vợ ông chồng, hai phương trời đối nghịch mỗi lúc một cách xa nhau. ông chồng đi vào cõi xa mưa gió biết bao khó khăn. Còn vợ thì buồng cũ chiếu chăn, sống cảnh đơn độc, vò võ, mòn mỏi với những đồ vật cũ kĩ, tàn tạ. Sự ngăn cách đã là việc thật khấc nghiệt. Nỗi sầu chia li nặng nề tưởng như phủ lên màu biếc của trời mây, trải vào màu xanh của núi ngàn. những động từ “tuôn”, “trải” phối hợp hình Hình ảnh mây biếc, núi xanh gợi lên cái mênh mang, nét vần vũ, quằn quại của thiên nhiên vũ trụ khiến cho nỗi buồn chia li thêm da diết, rộng lớn tưởng đến không cùng. Nỗi buồn chia li tăng dần, trở thành nỗi sầu muộn dâng lên tràn tràn ngập cõi lòng kẻ ở người đi.

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảng lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Bến Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

Những địa danh Hàm Dương, Tiêu Tương không phải dùng để làm tả thực mà chỉ mang ý nghĩa tượng trưng cho hai vị trí xa cách của đôi vợ ông chồng. Ở khổ thơ thứ hai này, cũng vẫn bằng phương pháp nói tương phản “Chàng còn ngảnh lại… Thiếp hãy trông sang” phối hợp cách điệp từ và đảo vị trí của hai địa danh “Chốn Hàm Dương – Bến Tiêu Tương, Bên Tiêu Tương – Cây Hàm Dương”, tác giả muốn chia đều cảm xúc của hai người, nhấn mạnh nỗi sầu xa cách. Tinh cảm buồn thương, nhung nhớ cứ tăng dần, tăng dần.

Điều đó cho thấy sự chia li ở đó là chia li về cuộc sống thường ngày và thể xác, còn trong tình cảm, tâm hồn hai vợ ông chồng ấy vẫn gắn bó thiết tha. Họ vẫn hướng về nhau, dõi theo, để tìm nhau, nhìn thấy nhau. Nhưng càng hướng vé nhau thì không khí, thời hạn càng đẩy họ xa nhau. Ở đoạn trên chỉ là “cách ngăn” đến đây sự cách ngăn thành “cách mấy trùng”. Do dó, lời thơ không chí biểu thị nỗi sầu chia li mà còn nhấn mạnh sự oái oăm, nghịch chướng: gắn bó mà phải chia xa, càng dõi nhìn nhau, càng không thấy nhau… Đến khổ thơ thứ ba thì nỗi sầu chia li, cảnh nghịch chướng càng tăng thêm nữa:

Càng trông lại mà càng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Ở đoạn này, thẩm mỹ và nghệ thuật đối nghịch được bổ sung update bằng những điệp từ, điệp ngữ rất tuyệt vời : cùng, thấy, xanh xanh, xanh ngắt, ngàn dâu,… Ở trên, ít ra còn mang tên hai địa danh Hàm Dương và Tiêu Tương gợi một ý niệm về vị trí ví dụ, về vị trí hai người để trọn vẹn có thể hướng tới nhau. Đến đây, mọi vị trí, vị trí bị xoá mờ, hai hình hài chàng và thiếp cũng trở nên xoá mờ. chỉ từ lại ngàn dâu, rất nhiều ngàn dâu nối nhau “xanh xanh” rồi “xanh ngắt” mênh mông khắp trời. Choán toàn bộ vũ trụ là màu xanh, xanh đến rợn ngợp, xanh não né, nhức buốt tận đáy lòng. Từ ghép “xanh ngắt” với thanh “sắc” ở tiếng “ngắt” như mũi kim chích vào da thịt vậy.

toàn bộ, mười một câu thơ ở trên triệu tập tả cảnh, tả cử chỉ của đôi vợ ông chồng, từ đó biểu hiên tâm tư, tình cảm. Đó là kiểu văn biểu cảm, mượn cảnh để biểu lộ tâm hổn. Qua cảnh vật và sự việc, người đọc thấm thìa cảm xúc của nhân vật và của tác giả. Nhân vật trong đoạn thơ này là hai vợ ông chồng người lính trận, chủ yếu là nhân vật chinh phụ, người ông chồng ra trận. Họ chia li về hình hài thể xác, nhưng tình thương và nỗi nhớ, sự gắn bó thì không chia li, rời cắt. Họ cố dõi theo nhau, tìm nhau để mãi mãi thấy nhau. Vậy mà càng nỗ lực, họ càng vô vọng. Do đó, đến câu thơ sau cùng, một tiếng kêu đã cất lên:

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai? Không dùng cách tả cảnh ngụ tình nữa, nhà thơ trực tiếp nói lên tiếng lòng của nhân vật và tiếng cảm thương của chính mình. Từ “sầu” trong câu thơ cuối này như đúc kết lại toàn bộ những cung bậc tình cảm ở mười một câu thơ trên. Nỗi buồn li biệt đã nhân lên, dâng trào, trở thành một khối sầu thương, trĩu nặng trong tâm hồn người chinh phụ.

Đoạn ngâm khúc về cuộc chia tay của đôi vợ ông chồng trong tác phẩm Chinh phụ ngâm cho ta thấy: nỗi sầu chia li của người chinh phụ lúc tiễn ông chồng ra trận đã như nhuốm cả vào mây, trời, núi non, cảnh vật, cây cối. Nỗi sầu này vừa có ý nghĩa tố cáo chiến tranh phi nghĩa, vừa thể hiện niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ. Đoạn thơ có giá trị nhân đạo, nhân văn thấm thìa, về thẩm mỹ và nghệ thuật, doạn thơ cho ta biết một thể thơ dân tộc với nhiều từ ngữ thân thiết, nhiều biện pháp tu từ (đối lập, diệp từ,…) phối hợp hài hoà với tính nhạc của những dòng thơ tuy vậy thất lục bát rất linh hoạt, vừa biểu cảm vừa truyền cảm.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 4

Trong văn học Việt Nam, nỗi sầu chia li đã được nhiều tác giả quan tâm và phản ánh. Nguyễn Dữ có những dòng về việc ngóng trông của người vợ có ông chồng đi chinh chiến: Ngày qua tháng lại, thoát đã nửa năm, mọi khi thấy bướm lượn ngoài vườn, mây che kín núi, thì nỗi buồn góc bể chân trời không sao ngăn được. (Người thanh nữ Nam Xương). Đại thi hào Nguyễn Du cũng đã viết rất cảm động về việc chia tay đau buồn của đôi vợ ông chồng trẻ:

Người lên ngựa, kẻ chia bào

Dừng phong thu đã nhuốm màu quan san

Người về chiếc bóng năm canh

Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi

Vầng trăng ai xẻ làm đôi

Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm trường.

(Truyện Kiều)

Nhưng có lẽ, chưa tồn tại nỗi sầu nào bi thương bằng nỗi sầu chia li của người chinh phụ được diễn tả trong Chinh phụ ngâm khúc. Chinh phụ ngâm khúc là một sáng tác văn chương xuất hiện vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII. Cả khúc ngâm là nỗi sầu nhớ thương vời vợi của người vợ có ông chồng ra trận. Nỗi sầu ấy đậm đặc ngay từ sau phút chia li:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh.

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bên Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngất một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Người ông chồng chia tay vợ lên đường chinh chiến (một cuộc chinh chiến vô nghĩa so với họ), người vợ trở về một mình trong đơn độc, buồn tủi:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.

Chao ôi, có sự chia tay nào xót thương hơn thế, có sự ngăn cách nào khắc nghiệt hơn thế. Cả một nỗi sầu chia li nặng nề đă phủ lên khí trời, sắc núi:

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh.

Sự đoái trông của người vợ trẻ thật tội nghiệp. Nàng muốn níu giữ lại mà hình bóng người ông chồng cứ xa dần, để rồi chỉ từ lại là không khí xa thẳm. Giữa khung cảnh tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh, người vợ càng trở nên một mình, đơn độc. Sự chia li từ chỗ mới chỉ là cách ngăn, chẳng mấy chốc đã tăng thêm nhanh gọn lẹ cả về không khí và tâm trạng:

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

Từ câu Chàng thì đi cõi xa – Thiếp thì về buồng cũ đến Chốn Hàm Dương – Bến Tiêu Tương rồi lại Khói Tiêu Tương – Cây Hàm Dương, thì sự ngăn cách đã lên tới mấy trùng, như mấy trùng nỗi nhớ thương sầu muộn trong tâm người chinh phụ.

so với bất kì ai, khi người thân của tôi phải đi vào chốn cõi xa mưa gió (chốn binh đao khói lửa, nơi chiến trận thảm khốc), cũng đều sở hữu tâm trạng buồn đau thương nhớ.

Ở người chinh phụ, nỗi buồn đau sầu muộn ấy còn thêm bội phần bởi cái tình ông chồng vợ đương độ đằm thắm gắn bó thiết tha (còn ngoảnh lại – hãy trông sang). Gắn bó mà không được gắn bó, gắn bó mà phải chia li. Thực là oái oăm và nghịch chướng. Thực là thương tâm và đau xót bởi cái cảnh người thì tận chốn Hàm Dương, kẻ thì mãi Bến Tiêu Tương.

Cái tên Hàm Dương – Tiêu Tương (dù là được dùng theo bút pháp ước lệ của văn chương cổ xưa) vẫn tồn tại là những địa danh để người vợ có ý niệm về độ xa cách, nhưng đến bốn câu thơ tiếp theo thì cả ý niệm ấy cũng không thể, sự xa cách đã đi đến cực độ:

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Trong cảnh trời cao đất rộng, thăm thẳm mênh mông đến khôn cùng, nỗi sầu chia li của người vợ đang trở thành khối sầu, núi sầu chất ông chồng, đè nặng cả trái tim và tâm hồn nàng, để rồi sau đó sẽ theo nàng về chốn buồng cũ, đè nặng lên cuộc sống thường ngày mòn mỏi ngóng trông đến hóa đá của nàng.

Tình cảm vợ ông chồng và nỗi khát khao hạnh phúc lứa đôi của người vợ trẻ thật mãnh liệt, nó làm lay động tâm thức bao thế hệ bạn đọc. Chỉ có tấm lòng đầy ắp tình yêu thương trong phòng thơ mới trọn vẹn có thể share và diễn tả một cách xúc động đến thế.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 5

Trong văn chương từ khúc Việt Nam, Chinh phụ ngâm khúc nổi lên như một viên kim cương óng ánh sắc màu. Cả phiên bản nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn và phiên bản diễn nôm của Đoàn Thị Điểm đều là những siêu phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật bất hủ.

Chinh phụ ngâm khúc xây dựng vào đầu thế kỉ XVIII, cái thời mà chiến tranh loạn lạc kéo dãn dài dẫn đến bao cảnh chia li bi thương sâu thiết:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh.

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiều Dương thiếp hãy trông sang

Khói Tiên Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

Cùng trông lại mà cũng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

(Sau phút chia li – Trích Chinh phụ ngâm khúc)

Mười hai câu tuy vậy thất lục bát với giọng điệu lâm li, vừa bùi ngùi xót xa cho chính mình, vừa vời vợi nỗi sầu nhớ thương, đọc xong rồi cứ ám Hình ảnh mãi. Người chinh phu và người chinh phụ còn trẻ tuổi, đang trong tình vợ ông chồng gắn bó yêu thương bỗng vì đâu mà ra nông nỗi:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.

Chàng thì đi – Thiếp thì về, hai hình Hình ảnh tương phản nhau như hình sự ngăn cách nghiệt ngã. Dường như người vợ cũng cảm nhận thấm thía điều đó. Và nỗi sầu đã nhuốm cả không khí: Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh. Ngàn núi xanh đã chia cách họ mà tâm lòng nhớ thương vẫn cứ đau đáu dõi về nhau:

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Từ Chốn Hàm Dương- Bến Tiêu Tương đến khói Tiêu Tương- Cây Hàm Dương thì sự xa cách đã lên tới mấy trùng, cũng như nỗi sầu đã dâng lên trùng trùng lớp lớp trong tâm người chinh phụ:

Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng

Càng dõi trông theo ông chồng, ước mong gặp mặt càng trở nên vô vọng. Còn đâu bóng dáng của người ông chồng thân yêu? chỉ từ những ngàn dâu xanh xanh trải dài tít tắp đến tận chân trời như nỗi bi thương vô vọng không biết đến tận khi nào:

Cùng trông và lại cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai? Câu nghi vấn như một nốt nhấn làm hằn sâu nỗi sầu chất chứa trong tâm người chinh phụ một khối sầu càng lắc càng đầy. Cả một khối sầu nặng trĩu trong tâm người vợ trẻ tội nghiệp và đè nặng tâm can người đọc. Trong câu thơ dường như có cả tiếng nấc nghẹn ngào uất ức của người vợ. Vì đâu mà dẫn đến nỗi sầu nghịch chướng, oái oăm này? Vì đâu mà người chinh phụ phải đi vào cõi xa mưa gió, còn người chinh phụ trở về buồng cũ chiếu chăn vò võ một mình? Chiến tranh thật là tàn nhẫn.

Nhà thơ không chỉ là nhận thấy, mà còn nghe thấy cả tiếng lòng sâu thẳm của người vợ trẻ và thể hiện nó một cách chân thực qua những sáng tạo thẩm mỹ và nghệ thuật tài hoa và điêu luyện. Chưa khi nào có trong văn học Việt Nam, nỗi sầu chia li và tiếng lòng của người phụ nữ lại được thể hiện một cách sâu đậm đến thế.

Mười hai câu tuy vậy thất lục bát trở thành tiếng nói chung cho cảnh li tán của toàn bộ những cặp vợ ông chồng (Hoàng Xuân Hãn) và in dấu ấn trong tiềm thức của toàn bộ những ai yêu văn chương cổ xưa Việt Nam.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 6

Thơ ca là tiếng nói bên trong tâm hồn con người. Trước hiện thực đời sống tù túng, tăm tối, trước những số phận con người bi thảm khiến cho con người thấy không dễ chịu, ngột ngạt và đau xót, lúc ấy, thơ ca xuất hiện. Nó cất lên những nỗi đau của người nông dân bị áp bức, bất công, cho toàn bộ những người cung nữ đơn độc, chờ đón đến héo mòn, và cả cho những người phụ nữ có ông chồng ra chiến trận. “Chinh phụ ngâm” là tiếng nói như vậy.

Đoạn trích “Sau phút chia li” là một trích đoạn tiêu biểu:“Chinh phụ ngâm” xây dựng vào thế kỉ XVIII, khi xã hội Việt Nam giờ như một tổ ong với đầy đủ rẫy những lỗ lớn nhỏ mà vua chúa như những con ong đang đấu đá, tranh giành để trọn vẹn có thể trở làm chủ. Chúng mở ra những trận đánh tranh, chúng bắt những người nông dân để đi thao tác lính. Những người đàn ông phải rời xa tổ ấm để đi sống chết cho mạng sống của người khác, những người phụ nữ ở nhà trong nỗi nhớ thương vô hạn và lời cầu nguyện cho ông chồng trọn vẹn có thể trở về. Những cảnh tượng ấy đã quen thuộc nhưng cũng chưa khi nào là hết xót đau và phẫn nộ. Chính trong yếu tố hoàn cảnh ấy, Đặng Trần Côn đã viết lên khúc ngâm này.

“Chinh phụ ngâm” là khúc ngâm của người phụ nữ có ông chồng ra chiến trận, trong nỗi đơn độc, nhớ thương, khổ đau và cả phẫn nộ. So với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, thất ngôn bát cú và lục bát, thơ tuy vậy thất lục bát có nhạc tính phong phú, thích hợp để diễn tả tâm trạng phức tạp của nhân vật. GS. Phan Ngọc từng nhận xét : “Cần phải có hình thức ấy, tình cảm mới trọn vẹn có thể mang hình thức một đợt sóng đi lên với hai câu thất, tạm ngưng ở câu lục ngắn gọn để toả ra trong câu bát dài nhất rồi lại vươn lên trong một khổ mới, cứ thế, đợt sóng tình cảm lên xuống ăn khớp với hình thức của ngữ điệu”. 408 câu thơ như 408 đợt sóng lòng trào lên không dứt trên trang giấy và trong cả lòng người. Bốn câu thơ đầu là cảm xúc chia li lúc thuở đầu:

“Chàng thì đi cõi xa mưa gió
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn
Đoái trông theo đã cách ngăn
Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh.”

Hai câu thơ đầu đã gợi ra thế đối lập của kẻ ở- người đi: “chàng thì đi… thiếp thì về…” Người chinh phu lên đường vào “cõi xa mưa gió” hiểm nguy, vất vả, quyết định tới cả mạng sống chẳng phái vì công danh, lợi lộc, chức tước, chỉ vì một lí do không được do mình quyết định. Người chinh phụ ở lại, liệu có sung sướng hơn là bao khi phải nhìn thấy với mưa sa nơi cõi lòng, khi hằng ngày chỉ có mình trong “buồng cũ chiếu ngăn”. Để rồi, tự khi nào, nỗi buồn thương đã trải vào khắp không khí” “mây biếc, núi xanh”. Động từ “tuôn, trải” khiến cho không khí ngập tràn tâm tư của người chinh phụ. Nỗi sầu buồn, nhớ thương cứ giăng mắc ám Hình ảnh con người. Để rồi, nỗi sầu nhớ ấy lại tăng thêm, cao hơn theo thời hạn:

“Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại
Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang
Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương
Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.”

Sự xuất hiện của hai địa danh mang tính chất ước lệ càng nhấn mạnh sự xa cách vời vợi. Thủ pháp đối lập, tương ứng: “chốn Hàm Dương- bến Tiêu Tương”, “Khói Tiêu Tương- cây Hàm Dương”, “chàng ngoảnh lại- thiếp trông sang”, … thuở đầu tưởng như đối nghịch. Nhưng dẫu cho khoảng cách địa lí có xa xôi đến mấy, Hàm Dương và Tiêu Tương vẫn đi cùng với nhau, nơi có chàng cũng sẽ sở hữu thiếp. “Mấy trùng” đứt quãng mà lòng chàng, ý thiếp vẫn không xa rời nhau. Nhưng càng thương nhớ lại càng khổ đau nhiều, để rồi, nỗi buồn dâng lên tới cao trào:

“Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?”

Lòng có hướng về nhau, có “cùng” nhưng khoảng cách nơi xa xôi vẫn “cùng chẳng thấy”, trước mắt chỉ là ngàn dâu với một màu xanh. Chữ “xanh” như chứa đựng lấy những câu thơ, cả không khí chứa đựng bởi chỉ một màu xanh. Xanh ấy thuở đầu chỉ là “xanh xanh” rồi thành “xanh ngắt” cũng như nỗi sầu buồn của “thiếp” ngày càng dâng cao, đến mức cực điểm rồi. những câu thơ cứ trùng trùng điệp điệp như những con sóng với phép điệp ngữ vòng như những đợt sóng lòng nơi người chinh phụ cứ miên man không dứt, cứ để nổi buồn tràn ra ngoại cảnh, trong ngàn dâu chẳng biết đâu là bến bờ. Câu thơ cuối cất lên đầy ám Hình ảnh: “Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?” Khi con người không thể đủ tỉnh táo, họ chỉ trọn vẹn có thể đưa ra những thắc mắc mình không vấn đáp, cũng chẳng để ai vấn đáp. Ai đâu có biết nỗi buồn của “thiếp” sâu đến nhường nào thì cũng như “thiếp” đâu có biết lòng chàng đến đâu, chàng sống chết ra sao rồi?

Chỉ 12 câu thơ mà cả biển trời nhung nhớ với những đợt sóng lòng trào lên không dứt, ngày một dữ dội hơn. Nỗi đơn độc và đợi chờ trong khắc khoải, vô vọng có gì giống chăng với người cung nữ cất tiếng bi thảm cho cuộc đời mình khi dành cả thanh xuân tươi đẹp trong cung để chờ đón và mong muốn vua sẽ tới. Vì sao họ lại khổ đau như vậy? Câu thơ là tiếng nói tố cáo uy lực chiến tranh phi nghĩa đã tước đi quyền được sống, được hạnh phúc của con người. Từ đó, trọn vẹn có thể thấy từng giọt lệ của tác giả đang nhỏ trên trang viết, lòng cảm thương thâm thúy, đồng cảm với khát vọng hạnh phúc sau mỗi con chữ. Đó mới đó là điều tạo ra giá trị và sức sống, Cống hiến và làm việc cho những câu thơ qua hàng thế kỉ.

Có những con người đã nằm xuống, những trang sử đã sang trang theo thời hạn nhưng những dòng thơ, những con chữ thì còn mãi. “Chinh phụ ngâm” là một tác phẩm như vậy.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 7

Tác phẩm “Sau phút chia tay” trích trong Chinh phụ ngâm khúc hiện nay đoạn trích này chưa rõ nguồn tác giả là ai. Tuy nhiên đó là đoạn trích hay thể hiện nỗi lòng của người thanh nữ trong thời phong kiến khi cho ông chồng đi chinh chiến phương xa.

trải qua đoạn trích tác giả muốn tố cáo tội ác phi nghĩa, trong thời kỳ xưa khiến cho nhiều người dân lâm vào cảnh lầm than, cơ cực. Nhiều người phụ nữ phải xa ông chồng, nhiều người ông chồng phải chịu cảnh đầu rơi máu chảy nơi mặt trận. Giây phút chia tay đầy đau đớn, nhiều xót xa, luyến tiếc của đôi vợ ông chồng trẻ. Tác giả đã diễn tả tinh xảo tâm trạng kẻ ở người đi.

Chàng thì đi cõi xa mưa gió
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn
Đoái trông theo đã cách ngăn
Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh

Trong bốn câu thơ này tác giả đã khắc họa thâm thúy tâm trạng của người vợ trẻ khi tiễn người ông chồng của tôi ra trận. Một tình cảnh khắc nghiệp, thê lương tới tê tái lòng người .

Người vợ trẻ nhìn theo bóng dáng người ông chồng thân thương của tôi trong không khí mịt mờ, mênh mông, chỉ thấy sự chia tay đứt quãng dài đằng đẵng không thấy sự tương phùng hiện diện. Một tâm trạng buồn đau tới não lòng, sự vấn vương lưu luyến thể hiện trong từng câu từng chữ của đoạn trích.

Tác giả đã vô cùng nhân văn khi đồng cảm với những người phụ nữ có ông chồng đi chinh chiến, sự đơn độc mòn mỏi của người chinh phụ khi tuổi xuân phơi phới phải vùi chôn một mình vò võ suốt năm canh.

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại
Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang
Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương
Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng
Trong khổ thơ này thẩm mỹ và nghệ thuật đối lập được tác giả sử dụng vô cùng tinh xảo thể hiện sự tiêu điều, ảm đạm của cảnh biệt ly, kẻ đi người ở. Trong không khí bát ngát mênh mông, trong giây phút tiễn biệt đầy xúc động.

Hình Hình ảnh sự chờ trông ngóng chờ của người thanh nữ, hiện lên trong những câu thơ làm nhói lòng người ra đi, làm cho toàn bộ những người đọc cảm thấy nghẹn lòng cho tâm sự của người phụ nữ cho ông chồng đi viễn xứ.

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Trong bốn câu thơ này tác giả đã biến hóa phong thái thơ linh hoạt, người thanh nữ vò võ một mình trong căn phòng hoang lạnh thiếu hơi ấm, vòng tay che chở của người đàn ông. Sự đơn độc gối chiếc, người ông chồng nơi xa không biết khi nào trở lại.

Tuổi xuân của người thanh nữ thì chỉ có giới hạn nhất định, nhưng chiến tranh dường như không cho họ hạnh phúc trọn vẹn. Không cho họ sống những thời khắc tuổi xuân hạnh phúc, mà bắt người thanh nữ phải sống trong hiu quạnh, hoang lạnh mỗi đêm.

” Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai? một thắc mắc tu từ làm người đọc cảm thấy rưng rưng xúc động. Người thanh nữ đang tự hỏi chính mình. Người thanh nữ đã tự hỏi nỗi đơn độc trong mình. Câu thơ nhằm mục đích nhấn mạnh sự đơn độc, sầu muộn của người thanh nữ trong những đêm xuân vò võ chờ ông chồng trong mòn mỏi.

Đoạn trích này thể hiện nỗi niềm, tâm sự của người thanh nữ khi tiễn chân ông chồng đi đánh trận. Những giờ phút tiễn biệt, bi thương nhiều nước mắt. Thể hiện sự nhân văn, nhân đạo của tác giả với số phận những người chinh phụ thời xưa.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 8

Chinh phụ ngâm khúc hay còn gọi là chinh phụ ngâm tức là khúc ngâm về nỗi lòng sầu thương,nhớ nhung của người vợ trẻ có ông chồng ra trận được Đặng Trần Côn là người làng Nhân-Mục nay thuộc Thanh Xuân TP. hà Nội sáng tác vào (1741-1742) lúc này thời kì phong kiến đang trong giai đoạn rối ren suy thoái,trong lúc đó những cuộc khởi nghĩa của nông dân nổi dậy ở khắp nơi.Triều đình ra sức đàn áp,nước nhà loạn lạc kinh thành rối loạn. Đứng trước yếu tố hoàn cảnh đó Đặng Trần Côn đã dùng ngòi bút của tôi để bày tỏ sự cảm thông và xót thương chân thành làm rung động lòng người.chinh phụ ngâm khúc nguyên phiên bản được viết bằng chữ hán sau đó được nhiều người dịch lại thành chữ nôm.

phiên bản diễn Nôm này là của Đoàn Thị Điểm (1705-1748) một phụ nữ có tài năng có sắc. Xuyên suốt đoạn ngâm khúc là tiếng nói bi thảm so với chiến tranh của người chinh phụ,chung quy chỉ có nhớ hết nhớ lại sầu.Tác giả thể hiện thẩm mỹ và nghệ thuật rất dị đi suốt khúc ngâm là miêu tả rất tinh xảo diễn biến phức tạp tâm trạng của nhân vật mà không hề lặp đi lặp lại một cách đơn điệu nhàm chán. Bốn câu thơ đầu:tả tâm trạng của người vợ trẻ sau phút chia tay với tâm trạng chơi vơi,buồn buồn phiền qua thẩm mỹ và nghệ thuật đối rất chỉnh:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc,trải ngàn núi xanh.

Người sót lại thì về mỗi lúc mỗi xa.Cuộc chia tay tung ra chàng thì đi vào cõi xa mưa gió còn thiếp thì về với cảnh nhà không chiếc bóng,vò võ năm canh.Bao nhiêu gian truân vất vả thậm chí là hiểm nguy so với người ra đi chứa đựng trong mấy cõi từ xa mưa gió rất giàu kĩ năng gợi tả làm cho toàn bộ những người đọc cảm thấy cái gì đó trông trênh khó lường.Chàng ra đi nguy hiểm luôn luôn rình rập không biết khi nào mới trở về những điều dễ nhận thấy là công danh thì hão huyền còn chết chóc lại là hiện thực,một hiện thực nghiệt ngã phũ phàng khó bề tránh khỏi. Người đi thì khổ người ở lại nào có sung sướng gì,khi thiếp trở về buồng cũ chiếu chăn vẫn vương vấn hơi ấm nồng nàn của tình vợ ông chồng thì tình cảnh lại trớ trêu như xoáy vào nỗi đau người chinh phụ người ra đi kẻ ở lại.Tính từ lúc đây nàng sẽ phải sống trong nỗi nhớ,nỗi buồn tủi nhục và đơn độc suốt những tháng năm xa cách đầy phiền lòng đợi chờ và hy vọng.

Nỗi sầu tràn ngập người ở lại và dường như nó thấm cả sang đất trời,cỏ cây “người buồn cảnh có vui đâu khi nào”(truyện kiều –Nguyễn Du).Bóng dáng người đi đã nhạt nhòa khuất lấp cố dõi mắt nhìn theo những thứ nhìn thấy cũng chỉ là màu mây biếc,núi xanh trải dài vô tận nỗi buồn không thể nguôi ngoai.Hình Hình ảnh mây xanh núi biếc có tính ước lệ thường thấy trong thơ cổ đã được tác giả vẽ lên cảm xúc chân thành của người trong cuộc thêm sống động,tự nhiên. Bốn câu thơ tiếp:

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Bến Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

Nỗi nhớ nhung dường như không hề tiêu tan mà nó còn ở mức độ cao hơn sâu đậm hơn đó là nỗi nhớ dằng dặc nỗi đau hai đầu xa cách.Tác giả đã sử dụng thẩm mỹ và nghệ thuật đối trong những câu thơ bảy chữ kết thích hợp với cách sử dụng điệp từ và đảo ngữ uyển chuyển ở cặp câu lục bát:Bến Tiêu Dương cách Hàm Dương mấy trùng,gợi tình cảm tha thiết mặn nồng quyến luyến không rời. Tác giả đã khôn khéo mượn cảnh vật để nói về việc sự xa xôi thể hiện tâm trạng nhớ nhung đang chất chứa đong đầy trong tâm nhân vật.

Đồng thời cũng gửi vào đó thái độ bất bình so với chiến tranh lúc bấy giờ đáng lẽ ra những đôi lứa tươi tắn phải được hạnh phúc sum vầy bên nhau nhưng chỉ vì chiến tranh mà phải chia tay kẻ ra đi người ở lại,biết không chừng lại là việc chia tay mãi mãi.Nỗi bất bình ấy đó là tiếng nói lên án chiến tranh phi nghĩa của riêng tác giả và của chung nhân dân lúc bấy giờ. Nếu ở hai khổ thơ trên là nỗi nhớ và sự ngăn cách thì ở khổ thơ cuối đó là việc ngăn cách mấy trùng thăm thẳm: Cùng trông lại mà cùng mà chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Sự chia tay đã tung ra trong lúc tình cảm vẫn tồn tại tha thiết mặn nồng đôi vợ ông chồng trẻ muốn gắn bó mà không được gắn bó,muốn không phải chia tay mà vẫn phải xa cách.Ở khổ thơ này tác giả vẫn sử dụng biện pháp thẩm mỹ và nghệ thuật đối,điệp ngữ để gợi tả nỗi sầu thương tột độ trong tâm người chinh phụ.Lối ngắt nhịp linh hoạt trong từng câu thơ:Cùng ông chồng lại/mà cùng chẳng thấy…lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai? Đã thêm phần thể hiện rõ hơn nỗi xót xa của người ra đi kẻ ở lại.

Bóng người ra đi đã hòa vào trong ngàn dâu xanh ngắt.Ngàn dâu xanh ngắt làm cho toàn bộ những người đọc liên tưởng đến một sức sống tràn trề nhưng giờ đây trong tình cảnh này chỉ gợi lên một không khí thăm thẳm,thấm đượm nỗi sầu ly biệt.Câu thơ cuối “Lời chàng ý thiếp ai sầu hơn ai” nhấn mạnh nỗi sầu thương tột độ của người chinh phụ đành gửi vào gió vào mây nỗi nhớ niềm thương khó tả giãi bày tâm tư của tôi.

Bằng một thẩm mỹ và nghệ thuật ngôn từ vô cùng điêu luyện nhất là thẩm mỹ và nghệ thuật dùng điệp từ rất mực tài tình,đoạn ngâm khúc cho thấy nỗi sầu chia tay của người chinh phụ lúc tiễn ông chồng ra trận.Nỗi sầu này vừa có ý nghĩa tố cáo chiến tranh phi nghĩa,vừa thể hiện niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 9

“Chinh phụ ngâm khúc” của Đặng Trần Côn là một tác phẩm văn vần vô cùng có ý nghĩa, phản ánh nỗi mất mát, đau khổ của người chinh phụ có ông chồng ra chiến trận trong bối cảnh rối ren của thời đại nói riêng và nỗi đau thương mất mát của con người thời chiến nói chung. Đoạn trích: “Sau phút chia li” trích trong khúc ngâm diễn tả nỗi nhớ da diết của người chinh phụ sau thời điểm tiễn ông chồng ra lên đường ra “nơi binh đao loạn lạc”. Đọc đoạn trích, ta xót xa biết bao trước những ám Hình ảnh cảm xúc mà con người phải gánh chịu bởi chiến tranh.Hai câu đầu đoạn trích như một lời kể của nhân vật về việc tiễn ông chồng ra chiến trận:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

“Chàng” và “thiếp” rõ ràng là đôi phu thê mặn nồng tình ái nhưng không thể như lẽ thường tình, được bên nhau vui vầy mà mỗi người một nơi. Người chinh phu thì cất bước ra đi đến nơi biên ải xa xôi, ở nơi đó không biết có bao “mưa gió mịt mùng” mà chẳng ai biết sẽ đợi chờ. Còn người chinh phụ thì về nơi xưa chốn cũ, căn buồng của đôi trẻ chờ ngày tái ngộ. Hai từ đối lập “đi”- “về” trong hai câu tạo sự ngăn cách, đôi người đôi ngả cho đôi lứa yêu nhau. Mới ở này mà ta đã thấy thoáng vị chia phôi.Người chinh phụ tựa như phần nào nhận ra sự cách trở giữa đôi bên khi mà:

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc, trải ngàn núi xanh.

Sự ngăn trở giữa đôi phu thê đâu phải là một bức tường hay một thôn, một xóm mà xa tận chân trời, xa không đong đếm được, chỉ trọn vẹn có thể ước lượng bằng sư hùng vĩ rộng lớn của thiên nhiên bát ngát. Khi trông theo hướng người chinh phu cất bước, người chinh phụ chỉ trọn vẹn có thể thấy mây tuôn, thấy núi trải và hình Hình ảnh mây, núi là việc liên tưởng cho cái xa nghìn trùng, một sự cách trở khó lòng đong đếm.

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiều Dương thiếp hãy trông sang

Khói Tiên Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

Ở những câu thơ tiếp, những địa danh ví dụ được gọi ra, Hàm Dương là nơi người chinh phu tới và bến Tiêu Dương là quê nhà có người chinh phụ đang mỏi mòn chờ ngóng. Phải chăng sự xa xôi giữa khói Hàm Dương và khói Tiêu Dương, giữa cây Hàm Dương và cây Tiêu Dương là biểu thị cho sự xa cách của chính con người? Họ xa cách là thế nhưng vẫn một lòng hướng về nhau nên “chàng còn ngoảnh lại”, “thiếp hãy trông sang”, họ luôn luôn tìm kiếm thời cơ để tìm thấy hình bóng nhau trong không khí xa cách, dù biết trong vô vọng. Ở tận sâu thẳm đáy lòng của cả hai, ai cũng một niềm khát khao xum vầy để trọn vẹn trong tình yêu đôi lứa. Nhưng hiện thực thì lại nghiệt ngã khi mà cả hai:

Cùng trông lại mà cũng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Vì khoảng cách địa lí đã quá xa để họ trọn vẹn có thể tìm thấy nhau, cho dù họ có cùng trông lại, cố tìm kiếm bóng dáng người thương thì cũng chỉ trọn vẹn có thể thở dài trong vô vọng bởi chẳng thể thấy nhau. Những gì họ trọn vẹn có thể trông thấy trong tầm mắt đó là một màu xanh xanh giăng lấy tầm nhìn của ngàn dâu, một thứ màu xanh đồng sắc độ, vô vị nhưng bao trùm cả một không khí rộng lớn, hạn chế tầm nhìn và khóa kín mong muốn về khoảng cách.Và vì thế, một thắc mắc tu từ bật lên từ tận đáy lòng:

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Người chinh phụ này đang tỏ bày nỗi sầu của tôi hay đang bày tỏ nỗi lo về tình cảm của người chinh phu? Cho dù hiểu theo cách nào thì thắc mắc vẫn xoáy sâu vào lòng người đọc, toát lên nỗi sầu buồn, phiền lòng của người chinh phụ. Đâu còn niềm hân hoan phơi phới mong ngày ông chồng mình trọn vẹn có thể “áo gấm về làng” mà mới đó đã thấy một dạ xót xa.Có lẽ những điểm chung nhất của nỗi khổ con người mọi thời đại khi có cảnh đao binh đó là chia li. Sự chia li là nguồn cơn của bao nhiêu những nỗi xấu số của những kiếp người mà ở đây ví dụ là so với tình yêu đôi lứa. Đặng Trần Côn đã tinh xảo nhìn ra nỗi mất mát lớn lao này và cất lên tiếng nói cảm thông với số phận khổ đau trong cảnh chia li tan tác.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích tác phẩm “Sau phút chia li” số 10

“Chinh phụ ngâm khúc” là khúc ngâm của người vợ có ông chồng đi chinh chiến ở nơi xa. Tác giả Đặng Trần Côn và dịch giả tài hoa Đoàn Thị Điểm đã để lại cho ta một bài thơ nói về thân phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến rất có giá trị

“Chinh phụ ngâm khúc” nguyên văn sáng tác bằng chữ Hán. Sau đó được nhiều dịch giả dịch sang chữ Nôm. Trong số đó, phiên bản dịch của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm được cho là phiên bản dịch xuất sắc nhất, chuyển tải trọn vẹn ý nghĩa và giá trị của văn phiên bản. Thậm chí, phiên bản dịch còn thông dụng và nổi tiếng hơn cả phiên bản gốc.

Nhân đầu đời Cảnh Hưng, việc binh nổi dậy, người ta đi đánh giặc phải lìa nhà. Triều đinh thối nát cùng cực, nhân dân bị đẩy vào cuộc sống thường ngày vô cùng khốn khó. Những cuộc khởi nghĩa của nông dân nổi lên. những tướng lĩnh được huy động tung đi những nơi để đàn áp trào lưu. Tác phẩm được viết lên từ chính biến động lịch sử dân tộc, trận đánh tranh phi nghĩa này nhằm mục đích lên án, tố cáo chiến tranh.

Chinh phụ ngâm khúc là Khúc ngâm của người chinh phụ, là lời than thở của một phụ nữ có ông chồng ra mặt trận. Tác phẩm để cập đến vấn đề nhức nhối của thòi đại. Đó là xích míc giữa quyền sống, quyền hưởng khô cứng phúc với chiến tranh phi nghĩa.

Đoạn trích Sau phút chia li nằm ở phần đầu khúc ngâm từ câu 53 đến câu 64. Đoạn ngâm cho thấy tâm trạng đơn độc và nỗi sầu của người chinh phụ sau lúc tiễn đưa ông chồng ra trận. Nỗi sầu này vừa có ý nghĩa tố cáo chiến tranh phi nghĩa, vừa thể hiện niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ. Bốn câu đầu diễn tả tình hình cuộc chia li và nỗi sầu chia li ấy nặng nề như “phủ mây biếc, trải ngàn núi xanh”:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió

Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn

Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh

Phép đối được sử dụng triệt để: Chàng thì đi >< Thiếp thì về, Cõi xa mưa gió >< Buồng cũ chiếu chăn. Một câu thơ thì nói về chàng, một câu thơ riêng lẻ nói về nàng như tạo ra vết cứa rõ ràng: chia tay. Chàng thì đi về nơi biên ải xa xôi, một mình đương đầu với bao khó khăn, hiểm nguy ông chồng chất. Thiếp thì về với khuê phòng đầy ắp kỉ niệm, với nỗi nhớ mênh mang. Vừa vừa qua thôi khuê phòng đầy ắp tiếng cười hạnh phúc. giờ đây đã quanh vắng. hạn phúc lứa đôi chưa ấm gối mà cả hai cùng đơn độc, lẻ bóng.

Câu thơ thứ ba khuyết chủ ngữ, động từ “đoái trông” được đưa lên đầu câu gợi nên hình Hình ảnh người chinh phụ với đôi mắt dăm đắm dõi theo bước đường của chinh phu. Nhưng bóng người chinh phu đâu thấy, trải theo cái nhìn lưu luyến của nàng là thiên nhiên mênh mông: “Tuôn màu mây biếc trái ngàn núi xanh”

Hình Hình ảnh thiên nhiên mĩ lệ. Nhưng đó là tầng tầng lớp lớp cách chia. không khí rợn ngợp sắc xanh chia phôi. không khí ấy như đang tuôn trải ra mãi hút lấy bóng hình người ông chồng thân yêu của người chinh phụ. Nổi nhớ, nỗi đơn độc cũng cứ thế mà tuôn mãi, trải mãi theo không khí vời vợi, thăm thẳm đó.

Hình Hình ảnh người chinh phu được tái hiện qua nỗi nhớ nhung, sầu muộn của người chinh phụ. Đó là hình Hình ảnh một con người đang phải xả thân vào chốn hiểm nguy nơi sa trường, phải xa người vợ trẻ yêu dấu. Tâm trạng của người chinh phu là tâm trạng lưu luyến, đầy nhớ thương. Với người ở lại, sự nhung nhớ khi nào thì cũng đi kèm theo với nhẩm tính: người đi xa đã đi đến nơi nào. Người chinh phụ cũng tường ra nơi mà ông chồng sắp đến:

Chốn Hàm kinh chàng còn ngoảnh lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng

Nhẩm tính nơi đến và cũng là thể hiện niềm lưu luyến, thiết tha gắn bó: “chàng còn ngành lại / thiếp hãy trông sang”, những hư từ “hãy “, “còn” đều nhằm mục đích tả sự tiếp nối, cùng thể hiện niềm nhớ nhung của toàn bộ khung hình chinh phu và chinh phụ. Nhưng trong cả trong liền tưởng ấy, vết cứa chia tay vẫn ám Hình ảnh, bủa vây ngập kín. Điệp từ “cách” (lặp 2 lần) và điệp ngữ “Hàm Dương”, “Tiêu Tương” quẩn quanh, quanh quẩn, càng gợi nên sự xa cách và nỗi buồn vời vợi. góc nhìnmắt nhìn đôi lứa thiếu niên vừa thoáng mong muốn đã vội tắt trong vô vọng:

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Nếu ở khổ thơ trên khoảng cách có vẻ được định hình thì câu thơ dưới khoảng cách lại được đẩy ra vô tận. thời hạn của cuộc tiễn đưa này dường như là vô hình. Nó đã vượt lên trên thời hạn bởi đây không phải là cuộc tiễn đưa đầy vương vấn giữa hai người, cũng không phải là cuộc chia tay đột ngột giữa đoàn quân mà là cuộc chia tay từ đáy sâu tâm hồn, cho nên cùng trông lại mà cùng chẳng thấy. Quả là một cuộc tiễn đưa mà như ba lần tống biệt

Giữa họ giờ đây không chỉ là là Hàm Dương và Tiêu Tương nữa mà là “mấy ngàn dâu” làm cho không khí càng mênh mông, vời vợi. Hình Hình ảnh chinh phu và chinh phụ thật đáng thương! Họ thiết tha được gắn bó, yêu thương nên góc nhìnmắt nhìn cả hai đều hướng về nhau, tìm nhau: “cùng trông lại”. Nhưng cả hai đều gặp nghịch cảnh chia phôi, khao khát gắn bó mà chẳng được.

Họ cùng hướng về nhau mà chẳng thấy nhau, chỉ thấy sắc xanh nhàn nhạt, mờ mờ bảng lảng như khói phủ rộng không khí (xanh xanh), sắc xanh ấy thoắt chốc trở thành “xanh ngắt” đậm và gắt. Đó là sắc màu nhuốm tâm trạng. Đó là sắc xanh của trời cao đất rộng, nơi mà nỗi buồn, niềm đơn độc càng lúc càng se thắt lại, kết đọng đến nhức nhối trong một tiếng “sầu”.

Sự chia li ở đó là cuộc sống thường ngày thể xác nhưng tình cảm vẫn gắn bó, thiết tha. Do đó, không chỉ là nói về việc việc chia li mà còn nói về việc sự oái oăm, nghịch chướng: gắn bó mà phải chia li. Nếu đoạn trên, sự xa cách còn tồn tại địa danh để đo sự xa cách thì ở khổ thơ cuối, sự xa cách trọn vẹn mất hút vào màu xanh rồi màu xanh ngắt. Màu xanh ở đây không liên quan gì đến niềm mong muốn mà gợi tả cảnh trời cao, đất rộng, thăm thẳm, mênh mông, nơi gửi gắm nỗi sầu chia li. Chữ “sầu” câu cuối đúc kết thành một núi sầu, một khối sầu vạn cổ.

Điệp ngữ vòng “cùng”, “thấy”, “ngàn dâu” tạo ra nhịp điệu chậm, thể hiện không khí xa cách mỗi lúc càng bát ngát, rộng to ra hơn, chỉ ra hiện thực phũ phàng, đồng thời cũng diễn tả nỗi niềm miên man mỗi lúc một vô vọng của người vợ trẻ. thắc mắc tu từ cuối bài trực tiếp nói lên nỗi sầu. Hỏi không phải để so sánh xem ai buồn hơn ai ? Mà để xác định mối u sầu, quẩn quanh, thuyệt vọng, cứ đưa lên, cứ rối lên, thổn thức hoài trong tâm người chinh phu chinh phụ. thắc mắc tu từ ấy cứ vương vít mãi trong tâm người đọc. Yêu thương tha thiết đến thế mà phải chia li! trận đánh nào mà chi sau phút chia li kẻ đi và người ở lại đã sầu đau, vô vọng? trận đánh nào mà nỡ chia rẽ hạnh phúc lứa đôi ? Hẳn đó chẳng phải là trận đánh tranh vệ quốc chính nghĩa. Thế nhưng, nào phải như vậy. Lòng tham của kẻ tàn bạo đã đẩy biết cao con người phải bước vào cuộc binh đao tàn khốc. Ý nghĩa tố cáo chiến tranh toát lên từ ý thơ này.

Bút pháp tiêu biểu của đoạn trích tả cảnh ngụ tình. Bức tranh thiên nhiên rộng lớn, đẹp nhưng mang tính chất ước lệ (mây biếc núi xanh, Hàm Dương, Tiêu Tương, ngàn dâu) tạo tuyệt vời về thiên nhiên dường bị xoá nhoà hết nét ví dụ. nổi trội trên nền thiên nhiên đó là tâm trạng buồn buồn phiền sau phút chia tay của chinh phu chinh phụ.

Sau phút chia li là một đoạn thơ đầy ứ nước mắt và nỗi khổ đau. Càng cảm thông cho nỗi đau chia biệt của người chinh phụ, ta càng phẫn nộ thế lực thống trị đã nhẫn tân gây nên cảnh chia lìa, phá tan cuộc sống thường ngày yên bình và hạnh phúc lứa đôi của con người. Đoạn thơ cũng là tiếng nói, là tấm lòng yeu thương con người thiết tha của tác giả Đặng Trần Côn.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Check Also
Close
Back to top button