Top List

Top 6 Bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam (ADS)

Thạch Lam là một trong những cây bút viết truyện ngắn tài hoa. Dẫu là viết về cuộc sống đời thường vất vả, cơ cực, thất vọng của người nông dân, người thị dân nghèo hay viết về những khía cạnh thường thì mà nên thơ của cuộc sống đời thường thì những trang văn của ông cũng chan chứa tình người. “Hai đứa trẻ” là một truyện ngắn rực rỡ của Thạch Lam, in ở tập Nắng trong vườn (1938) có giá trị nhân đạo thật thâm thúy. Giá trị nhân đạo thể hiện ở tình cảm xót thương của tác giả so với những người sống ở phố huyện nghèo, ở sự phát hiện của Thạch Lam về những phẩm chất tốt đẹp của những người lao động nghèo nơi phố huyện và sự trân trọng ở trong nhà văn trước những ước mơ của người dân nghèo về một cuộc sống đời thường tốt đẹp hơn. Mời chúng ta tìm hiểu thêm một số trong những bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam đã được quả cảm SEO tổng hợp trong nội dung bài viết tại đây.

Cùng với những truyện ngắn khác của tác giả, “Hai đứa trẻ” đã thêm phần thể hiện sự tài hoa, xuất sắc của Thạch Lam trong viết truyện ngắn trước Cách mạng tháng Tám 1945.
Là top 3 tiêu chuẩn mà quả cảm SEO.vn luôn luôn luôn luôn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích nhất cho xã hội

Bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” số 1

Thạch Lam là một trong những cây bút chủ lực của nhóm “Tự lực văn đoàn”. Sáng tác của ông bao hàm nhiều thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, kí sự, phê bình…Nhưng nghành nghề dịch vụ thành công nhất của ông là truyện ngắn.Trong những truyện ngắn có khuynh hướng hiện thực cuộc sống đời thường của Thạch Lam nói theo cách khác “Hai đứa trẻ” là một tác phẩm thành công tiêu biểu.Truyện không tồn tại những tình tiết thú vị, li kì, gây cấn chỉ xoay quanh sinh hoạt của người dân ở một phố huyện nghèo trong vòng thời hạn ngắn ngủi nhưng qua đó Thạch Lam đã đưa ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội thâm thúy.

Đọc “Hai đứa trẻ” chúng ta thấy bao trùm lấy mẩu chuyện là cuộc sống đời thường xơ xác, tiêu điều của một phố huyện nghèo. cuộc sống đời thường đó đã được tác giả miêu tả ở một thời điểm hết sức tiêu biểu-thời điểm ngày lụi tàn: “Trống thu không từng tiếng một vang lên”, “phương Tây đỏ rực như lửa cháy”, “những đám mây ánh hồng như những hòn than sắp tàn”, “ngoài ruộng tiếng ếch nhái kêu rang vọng vào phố chợ..”. Một không khí gian mênh mông của đồng ruộng vừa vặn lại vừa buồn gợi ra trước mắt người đọc.

Trên nền của bức tranh ấy, cuộc sống đời thường của người những người dân phố huyện được Thạch Lam miêu tả hết sức rực rỡ: Khi trời nhá nhem tối, mẹ con chị Tí bày cái hàng nước ra dưới gốc cây bàng. Liên vệ sinh và vệ sinh của hiệu tạp hóa rồi cộng sổ tính tiền. Bà cụ Thi đến shop Liên mua một cút rượu, ngửa cổ uống sạch rồi biến đi lẫn vào trong bóng tối với tiếng cười khanh khách. Đám trẻ con tụ họp chơi đùa trên những thềm nhà. Bác Siêu dọn gánh hàng phở ra bên bếp lửa bập bùng. mái ấm gia đình bác Xẩm ngồi trên manh chiếu, trước cái thau trắng chờ có khách để hát kiếm tiền.

Qua ngòi bút chấm phá tinh xảo của Thạch Lam chúng ta thấy cuộc sống đời thường ở phố huyện nghèo ấy hiện ra như một toàn thị trường quốc tế đang hấp hối, tàn lụi. Trong bối cảnh ấy, hai chị em Liên và An cũng như những người dân phố huyện vừa náo nức vừa khắc khoải, mòn mỏi mong chờ chuyến tàu từ Thành Phố Hà Nội về đi ngang qua phố huyện. Đêm nào thì cũng vậy, khi trời vừa chính thức tối thì hai chị em đã thấp thỏm mong chờ chuyến tàu. Rồi chuyến tàu đến như hằng đêm nó vẫn thường đến với sức thú vị kì lạ so với hai chị em Liên – An cũng như người dân nghèo của phố huyện.

Tàu đến với tiếng còi và tiếng rầm rộ của bánh xe. Liên dắt em đứng lên để nhìn chuyến tàu vụt qua, chuyến tàu đầy sức thú vị chính vì nó tràn ngập ánh sáng. Ở những toa đèn sáng trưng chiếu ánh cả xuống đường. Những toa thuộc hạng sang trọng lố nhố người; đồng và kềnh lấp lánh lung linh. Cái nguồn sáng ấy vút qua, biến vào đêm tối để lại những đóm than nhỏ bay tung tóe trên mặt đường…

Chuyến tàu đêm ấy đã khơi gợi lên trong hồn Liên bao biến động. Đó là hoài niệm về Thành Phố Hà Nội thuở xa xăm. Thành Phố Hà Nội sáng rực, vui vẻ và huyên náo. so với Liên, con tàu như đã đem một chút toàn thị trường quốc tế khác đi qua. toàn thị trường quốc tế ấy khác hoàn toàn với toàn thị trường quốc tế mà Liên đang sống, khác hoàn toàn với vầng sáng nhỏ nhoi của ngọn đèn chị Tí và ánh lửa bập bùng trong gáng hàng của bác Siêu…

Nhìn lại toàn bộ mẩu chuyện, người đọc không khỏi thắc mắc vì sao hằng đêm chị em Liên-An cứ mòn mỏi đợi chuyến tàu đi ngang qua phố huyện? Vì sao hình Hình ảnh con tàu tràn ngập ánh sáng lại dấy lên trong tâm hồn Liên bao biến động? chính vì trong cuộc sống đời thường thường ngày ở phố huyện xơ xác, tiêu điều này, họ không thể tìm đâu ra nụ cười. cuộc sống đời thường trình làng chung quanh họ hết sức đơn điệu, nhạt nhẽo, vô vị…Chuyến tàu sáng rực so với người dân phố huyện là hình Hình ảnh của một toàn thị trường quốc tế khác hoàn toàn, đối lập trọn vẹn với cái toàn thị trường quốc tế mà Liên và An đang sống – đó là toàn thị trường quốc tế của văn minh, nụ cười và hạnh phúc.

Từ này mà ta cũng thâu tóm được vấn đề thâm thúy mà Thạch Lam gửi gắm vào truyện: Đó là khát vọng vươn ra toàn thị trường quốc tế văn minh, hạnh phúc của những con người nhỏ nhỏ nhỏ xíu – giá trị nhân đạo thâm thúy của tác phẩm. lân cận giá trị về mặt chủ đề, “Hai đứa trẻ” còn nổi trội lên những rực rỡ về nghệ thuật và thẩm mỹ, thể hiện triệu tập qua ngòi bút miêu tả của Thạch Lam trong việc tả người, tả cảnh cũng như miêu tả tâm trạng của con người. nối tiếp với nghệ thuật và thẩm mỹ miêu tả là thủ pháp đối lập đã được nhà văn sử dụng hết sức thành công trong truyện. Trước hết là sự việc đối lập giữa ánh sáng và bóng tối, đối lập giữa tĩnh và động. Thủ pháp đối lập này đã thêm phần đắc lực cho Thạch Lam trong việc làm nổi trội chủ đề tác phẩm.

“Hai đứa trẻ” là một truyện ngắn rực rỡ và rất tiêu biểu cho phong thái Thạch Lam. Qua tác phẩm chúng ta thấy rõ tấm lòng nhân đạo của Thạch Lam so với con người và nhất là những con người nhỏ nhỏ nhỏ xíu trong xã hội. Chuyện đượm buồn nhưng đó là nỗi buồn quan trọng chính vì nó có giá trị thanh lọc tâm hồn con người.

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” số 2

“Loại văn chương không đáng thờ là loại văn chương chỉ chuyên chú ở văn chương, loại văn chương đáng thờ là loại chuyên chú ở con người”. (Nguyễn Văn Siêu). Đúng như vậy! Văn chương là món ăn tinh thần của trái đất. Chính vì vậy, văn chương luôn luôn phải phản ánh đúng mực cuộc sống đời thường con người, luôn luôn phải hướng về con người và đồng cảm với con người. Đó cũng đó là hai giá trị lớn của văn chương là hiện thực và nhân đạo. Trong nền văn học Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945, hai giá trị nó lại được nâng cao vị trí của tôi để phản ánh đúng mực cuộc sống đời thường của con người. Một trong số những tác phẩm như vậy đó đó là tác phẩm “Hai đứa trẻ” (Thạch Lam).

thứ nhất, “Hai đứa trẻ” mang một giá trị hiện thực thâm thúy. Vậy giá trị hiện thực là gì? Giá trị hiện thực là phạm vi hiện thực đời sống mà tác phẩm phản ánh. Một tác phẩm văn học nào thì cũng có thể có giá trị hiện thực vì văn học bắt nguồn từ đời sống, bắt nguồn từ hiện thực đời sống sinh hoạt từng ngày, bắt nguồn từ hiện thực, tình cảm, tâm lí… Trong tác phẩm văn học, giá trị hiện thực là sự việc phản ánh chân thực, thâm thúy cuộc sống đời thường cơ cực, nỗi khổ về vật chất hay tinh thần của những con người nhỏ nhỏ xíu nhỏ, xấu số; chỉ ra nguyên nhân gây đau khổ cho con người và miêu tả tinh xảo vẻ đẹp tiềm ẩn trong con người. Ở mỗi tác phẩm rõ ràng, giá trị hiện thực được miêu tả nhiều mẫu mã. Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” là một tác phẩm như vậy.

Trước tiên, chất hiện thực thể hiện rất rõ ở bức tranh phố huyện nghèo nàn với những cảnh đời mòn mỏi, quẩn quanh và thất vọng. Bức tranh mở ra bằng âm thanh của tiếng trống thu không. Thứ âm thanh không vô tình và chất chứa cả nỗi niềm của con người. Tiếng trống vang xa gọi chiều về nhưng cũng gọi về cả một nỗi niềm xao xác. Tiếng trống thu không như một bức thông điệp báo hiệu chiều về là âm thanh của ngày tàn nơi phố huyện “từng tiếng một vang xa để gọi buổi chiều”. Tiếng trống đời thực mà xa xăm như vọng về những chiều quê muôn thuở “Chiều, chiều rồi”. Đó không phải là giọng của Thạch Lam mà là giọng của Liên, một tiếng kêu ngậm ngùi trước cảnh ngày tàn. Lại một buổi chiều nữa Liên phải tận mắt chứng kiến cảnh vật thiên nhiên trong ánh mặt trời đang lụi tàn đỏ rực như lửa đang cháy tạo ra những đám mây ánh hồng lên như “hòn than sắp tàn”. Tiếp đến là những lũy tre làng đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.

Đó là một buổi chiều (êm ả như ru) trong những âm thanh “văng vẳng râm ran của tiếng ếch nhái ngoài đổng ruộng” được ngọn gió nhẹ hoang vu mang vào phố huyện. Hòa vào đó là tiếng muỗi vo ve thật gợi buồn. Cảnh vật thiên nhiên trên phố huyện lúc chiều xuống càng trở nên ám Hình ảnh khi “mùi âm ẩm bốc lên hòa vào hơi nóng của ban ngày lẫn với mùi cát bụi”. so với hai chị em Liên đó là “mùi riêng của đất”, của quê nhà bình dị, quen thuộc. Đêm xuống âm thanh có vẻ mờ nhạt hơn đến nỗi Liên chỉ nghe thấy hoa bàng rụng xuống trên vai mình khe khẽ. Phố huyện giờ đây chìm trong bóng tối dày đặc và mênh mông “Tối hết cả con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, những ngõ vào làng lại càng xầm đen không chỉ có vậy”. Cảnh vật thật đẹp nhưng buồn, thấm thía vào tâm hồn chúng ta. Chỉ bằng vài nét phác họa nhưng cũng làm cho ta thấy có một nỗi buồn bâng khuâng, man mác, mơ hồ trong khung cảnh làng quê.

Trên cái nền của bức tranh thiên nhiên ấy, lần lượt hiện ra những mảnh đời thật tội nghiệp. Đó là hình Hình ảnh của kiếp người lam lũ, tàn tạ, sống mòn mỏi, héo hắt trong mong đợi mơ hồ, xa xôi. Thạch Lam đã cho ta thấy cảnh sống nơi phố huyện: không ồn ào, to tát, chỉ bằng những mảnh đời nhỏ nhỏ nhỏ xíu như những lát cắt của cuộc sống đời thường, nhà văn đã tái hiện chân thực cảnh sống quẩn quanh, nhàm tẻ nơi phố huyện nghèo. Giữa cái cảnh ngày tàn, chợ tàn hiện ra mấy đứa trẻ nghèo lom khom đi nhặt nhạnh những thanh nứa, thanh tre Một trong những “rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn và lá mía”. Bác Hồ đã từng nói:

“Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”.

Trẻ thơ là nơi khơi đầu của biết bao mơ mộng, tươi sáng cho tương lai. Thế nhưng lũ trẻ ở cái phố huyện nó lại phải đi tìm kiếm miếng ăn trang trải cuộc sống đời thường từng ngày. Tuổi thơ của những đứa trẻ ở đây đã phải sớm giã từ nhìn thấy cảnh ấy, Liên động lòng thương nhưng chính Liên cũng không tồn tại tiền làm cho chúng nó.

Khi trời nhá nhem tối, khung cảnh phố huyện xuất hiện thêm mẹ con chị Tí với gánh hàng nước. Cảnh đó hiện lên qua đôi mắt của Liên – Một góc nhìnmắt nhìn trẻ con: “Thằng cu nhỏ nhỏ xíu xách cái điếu đóm và khiêng hai cái ghế trên sống lưng ở trong ngõ đi ra, mẹ nó theo sau, đội cái chõng trên đầu và tay không biết mang theo bao nhiêu đồ đạc, toàn bộ cái shop của chị”. cuộc sống đời thường của mái ấm gia đình chị cũng thật vất vả. Ngày thì mò cua bắt tép, tối dọn hàng. Dẫu chẳng tìm được là bao nhưng ngày nào chị cũng dọn hàng từ chập tối Tính đến đêm. Cả gia tài của chị cũng chỉ là một chõng hàng. Đây đó là một điển hình nổi bật cho cuộc sống đời thường lay lắt ngoi ngóp giữa phố huyện. Đó chỉ là sự việc cầm chừng, sự tồn tại trong vô vọng, không phải là cuộc sống đời thường thực sự.

Tiếp đến là hình Hình ảnh cụ Thi điên mang đến và mang theo một tiếng cười khanh khách nhỏ dần. Một cụ Thi điên cuộc đời không rõ ràng. Giọng nói, lời khen, cử chỉ xoa đầu… thật hiền. Nhưng cái cách ngửa cổ uống một hơi cạn sạch, cái dáng lảo đảo, điệu cười khanh khách rõ ràng đang chứa đựng một nỗi lòng u uất cứ chìm dần vào trong bóng đêm… Phải chăng đó đó là thành phầm của cuộc sống đời thường mòn mỏi, quẩn quanh. Người điên, người thì còn đó nhưng đời đã tàn quá nửa rồi! Thật đáng thương!

Đêm xuống, phố huyện có thêm gánh phở của bác Siêu. Gánh phở như yêu cầu sẽ tìm được chút gì để tồn tại, để cầm cự với sự sống. Bác Siêu xuất hiện với những chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng đi trong đêm, mất đi rồi lại hiện ra. Trong đêm tối, bóng bác mênh mông ngả xuống đất và kéo dãn dài đến tận hàng rào. Cuộc đời con người tựa như cái bóng, cái bóng ấy cứ kéo dãn dài mãi và lại ẩn hiện để thấy được một kiếp người lam lũ, mờ nhạt và buồn tẻ của con người. Tưởng tằng cái món hàng này rất sáng sủa nhưng cũng rất ế ẩm tồn kho bởi phở trở thành một món quà xa xỉ ở cái phố huyện này.

Cùng với đó là mái ấm gia đình nhà bác Xẩm thu gọn trên manh chiếu chật hẹp, bám sát mặt đất trong bóng tối của đêm khuya. Ở cái phố huyện này, cơm còn đang chẳng có mà ăn huống chi đi nghe gẩy đàn bầu. Chính vì vậy, cuộc sống đời thường của họ gần với cuộc sống đời thường của loài bò sát hơn là cuộc sống đời thường của con người khi bác Xẩm sờ soạng trên manh chiếu rách nát và đứa con nghịch ngợm rác bẩn ngoài đất “góp chuyện bằng mấy tiếng đàn bầu bần bật trong yên lặng” hàm chứa sự đau đớn run rẩy tủi hờn của cái nghèo khổ hiu hắt.

sau cuối, nổi trội lên thật tuyệt vời và ám Hình ảnh nhất Một trong những mảnh đời ấy là chị em Liên. Chiều tàn, Liên ngồi lặng bên quả thuốc sơn đen, shop tạp hóa nhỏ xíu, tối, muỗi, quầy bán hàng nhỏ nhỏ xíu thuê lại của bà lão móm, ngăn bằng tấm phên nứa, gián giấy nhật trình. phụ thân của hai em mất việc phải rời từ Thành Phố Hà Nội về quê kiếm sống nên hai em phải giúp mẹ bán thành phầm và trông coi quầy bán hàng nhỏ xíu, nghèo nàn. Nhớ lại cuộc sống đời thường phong lưu giữa “một vùng sáng rực” của Thành Phố Hà Nội khiến cho hai em càng buồn hơn cho hiện tại. Thấp thoáng sau những người đó còn là bà Lực, cụ Chi, người mẹ tảo tần, người phụ thân mất việc, bà lão móm,… những con người dân quê chỉ có tiền mua chịu nửa bánh xà phòng, người chủ của quầy bán hàng có tấm phên nứa, gián giấy nhật trình, cảnh sống bần hàn hiện lên quaq từng đường nét với nhịp sống tẻ nhạt, buồn buồn bực.

Chừng ấy mảnh đời, kiếp người đã làm sống dậy hiện thực xã hội Việt Nam thời Pháp thuộc, một xã hội sa sút, tiêu điều, trì trệ, một chiếc xã hội “mọc mốc”. Đó là xã hội của những hình nhân biết cử động trong thiên truyện ý tưởng của Xuân Diệu: “Tỏa nhị Kiều”. Họ thực sự là những con người sống một cuộc đời tẻ nhạt như những con tàu không đổi chuyến. Những kiếp người quẩn quanh đó đã đi vào trong thơ của Huy Cận:

“Quanh quẩn mãi giữa vài ba dáng điệu

Tới hay lui cũng chừng ấy mặt người

Vì quá thân nên quá đỗi buồn cười

Môi nhắc lại chỉ có ngần ấy chuyện “.

Không đi vào xung đột gay gắt, những số phận thê thảm như những nhà văn hiện thực, Thạch Lam đã lặng lẽ, góp nhặt những mảnh đời thường nhật, những nhịp sống quen nhàm, bình lặng những đốm sáng nhỏ nhỏ nhỏ xíu, leo lét trong bóng tối tịch mịch để tạo ra sự bức tranh hiện thực khó quên.

Bức tranh hiện thực có sức ám Hình ảnh bởi lẽ Thạch Lam đã vẽ bằng bút pháp lãng mạn. Bút pháp giàu cảm xúc, yêu thiên nhiên, cái tôi tự ý thức, cảm nhận cái vô nghĩa của cuộc sống đời thường quanh mình. Trong bóng tối, hai chị em ngồi chõng ngắm sao, ngắm phố hướng về những nguồn sáng. Khi trời vào đêm, hai chị em ngước nhìn những vì sao. Mỗi đêm chúng sống một hiện thực đầy mộng tưởng. Hai đứa trẻ nghèo không tài tốt sản gì, trừ bóng tối và từ bóng tối ấy dấy lên những đốm lửa để soi rọi tâm hồn chúng. Ba lần hướng về ánh sáng cho đở buồn, lần thứ tư ánh sáng đoàn tàu mới là sựu mong mỏi của chị em Liên, để từ đó cháy lên niềm khát khao về một toàn thị trường quốc tế tươi sáng hơn. Đẹp mà lành, dịu mà xót, yên ả mà khuấy động, Thạch Lam có nói gì nhiều đâu, còn Liên và An hay ngững người dân phố huyện chỉ yên lặng lắng nghe và lặng nhìn. Vậy mà mỗi thời khắc đi qua đều đẻ lại những dư vị khó quên, xao xuyến như thịt da, sâu thẳm như tâm hồn, khẽ gợi trong ta bao niềm thổn thức.

lân cận giá trị hiện thực đầy thâm thúy thì “Hai đứa trẻ” còn mang một giá trị nhân đạo thâm thúy. Vậy giá trị nhân đạo là gì? Giá trị nhân đạo là đạo lí hướng tới con người, vì con người, là tình yêu thương giữa người với người. Một nhà văn chân đó là nhà văn nhân đạo chủ nghĩa, phất cao ngọn cờ đấu tranh giải phóng con người và bênh vực quyền sống và cống hiến cho con người. Trong tác phẩm văn học, giá trị nhân đạo là tình cảm, thái độ của chủ thể nhà văn so với cuộc sống đời thường của con người được miêu tả trong tác phẩm thể hiện rõ ràng ở lòng xót thương những con người xấu số, phê phán những thế lực tàn tệ áp bức, chà đạp con người, trân trọng những phẩm chất, khát vọng tốt đẹp của con người, đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho con người…

Đồng thời tư tưởng nhân đạo còn thể hiện qua những hình tượng nghệ thuật và thẩm mỹ, qua cảm hứng, cảm xúc, giọng điệu… Cảm hứng nhân đạo cùng với cảm hứng yêu nước là hai sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ nền văn học Việt Nam. Về cơ phiên bản có những biểu lộ chung tuy vậy ở mỗi thời kì, giai đoạn, do tình hình lịch sử vẻ vang, xã hội, do ý thức hệ tư tưởng của những nhà văn không giống nhau nên có những biểu lộ riêng. “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam là tác phẩm điển hình nổi bật thể hiện cảm hứng nhân đạo thâm thúy, mới mẻ của văn học tiến bộ Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945.

thứ nhất, “Hai đứa trẻ” thể hiện thái độ đồng cảm, xót thương với số phận xấu số trong xã hội cũ trước năm 1945. Qua khung cảnh phố huyện nghèo đói, lụi tàn, Thạch Lam muốn bày tỏ niềm xót thương so với những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, vô danh, không lúc nào biết đến ánh sáng của hạnh phúc. Họ phải sống cuộc đời tẻ nhạt, vô nghĩa, đời sống hết sạch, mòn mỏi cả về vật chất lẫn tinh thần. Chị Tí ngày nào thì cũng dọn hàng, cứ nhịp ấy dù chẳng bán được bao chị vẵn dọn hàng từ chập tối Tính đến đêm. Bác Siêu thì đêm nào thì cũng bán phở và rất ế ẩm tồn kho. Cụ Thi điên ngày nào thì cũng ghé qua hàng của Liên để mua rượu… Và nhất là Liên – một cô nhỏ nhỏ xíu mới lớn.

Buổi chiều nào em cũng phải tận mắt chứng kiến cái cảnh đượm buồn của ngày tàn, khi đêm đến thì lại tận mắt chứng kiến cái “ao đời phẳng lặng”. Tâm hồn của Liên vốn dĩ rất tinh xảo, rất nhạy cảm nên em luôn luôn cảm nhận được mọi thứ trình làng xung quanh mình. Nhưng cứ sống mãi trong cái cảnh bình lặng này thì tâm hồn Liên sẽ dần dần bị chai sạn, sẽ dần dần bị đông cứng… Những người trong phố huyện này sống một cách rất tẻ nhạt, vô vị, họ như tồn tại theo chiều quay của kim đồng hồ thời trang vậy, cứ hết thời điểm ngày hôm nay lại đến ngày mai. cuộc sống đời thường này đã được Xuân Diệu nói: “hết cơm mai rồi lại cơm chiều”. cuộc sống đời thường thì thiếu thốn đủ thứ cả về cái ăn, cái mặc,… đến cái tinh thần… Thạch Lam đã cảm thấy đau đớn, xót xa thay cho những cảnh đời sống một cách tẻ nhạt đến vô vị như vậy.

Thạch Lam trân trọng tình người, đồng cảm với những ước mơ, nguyện vọng chính đáng, ý thức cuộc sống đời thường hạnh phúc cá thể của con người. Qua “Hai đứa trẻ”, Thạch Lam muốn thức tỉnh, lay tỉnh những tâm hồn đang uể oải, lụi tàn ngọn lửa của lòng khát khao cuộc sống đời thường có ý nghĩa hơn, khao khát được thoát ra khỏi cuộc sống đời thường tăm tối, tù đọng, mòn mỏi đang muốn chôn vùi họ. Sống giữa phố huyện nghèo và đầy bóng tối nên những người nơi phố huyện Trong số đó có chị em Liên vẫn luôn luôn “mong đợi một chiếc gì tươi sáng hơn cho sự sống nghèo khopor từng ngày”. Đó đó là lí do khiến cho chị em Liên đêm đêmvẫn cố thức đợi chuyến tàu đêm đi qua.

Chuyến tàu chỉ vụt qua nhưng đã mang đến cho họ một toàn thị trường quốc tế khác hoàn toàn vầng sáng ngọn đèn của chị Tí và ánh lửa trong quầy bán hàng của bác Siêu. Bởi lẽ này mà Liên “dù buồn ngủ díu cả mắt” vẫn cố thức, còn An “đã nằm xuống, mi mắt sắp sửa rơi xuống” vẫn không quên dặn chị “tàu đến chị thức tỉnh em dậy nhé”. Đó là sự việc mong muốn được cải cách về tinh thần. Chúng cố thức đợi tàu không phải là vì mục đích bán thành phầm như lời mẹ dặn, bởi lẽ trong năm này mùa màng kém, người marketing, người đi lại ít. Nếu có khách họ chỉ mua bao diêm hoặc phong thuốc lào là cùng, hai chị em thức chờ tàu xuất phát từ cuộc sống đời thường tinh thần.

Khi con tàu rầm rộ đến, Liên gọi em dậy. tuy vậy đang ngủ say, An vội bật dậy dụi mắt và tỉnh hẳn. Dù chỉ trong chốc lát nhưng hình Hình ảnh “những toa đèn sáng trưng, chiếu ánh cả xuống đường. Liên thoáng trông thấy những toa hạng trên sang trọng lố nhố những người, đồng và kền lấp lánh lung linh, và những cửa kính sáng” thì đọng lại mãi. Đứng ngắm lặng con tàu đi qua, Liên không vấn đáp thắc mắc của em, trong tâm hồn cô, cơn xúc động vẵn chưa lắng xuống: “Liên lặng theo mơ tưởng Thành Phố Hà Nội xa xăm, Thành Phố Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo…” Cùng với con tàu hai chị em trở về quá khứ đẹp tươi, con tàu chạy từ Thành Phố Hà Nội, chạy tới từ tuổi thơ đã mất, con tàu đó là tia hồi quang về quá khứ. Cũng cùng với con tàu hai chị em còn được sống trong một toàn thị trường quốc tế mới tốt hơn, một toàn thị trường quốc tế sáng sủa và sôi động hơn rất nhiều lần so với cuộc sống đời thường hiện tại của chúng lúc này.

Thạch Lam sống gắn bó và nặng lòng với tầng lớp thị dân nghèo, những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu sống quẩn quanh. Nên ông viết về họ với một niềm chân tâm, chân cảm, thấu hiểu tột cùng với muôn nỗi khốn khó trong cuộc sống đời thường của họ. Trước đây, văn học để ý đến cái đói vật chất thì giờ đây văn học của ý thức cá thể mới chạm đến được cái buồn chán cá thể, tới nỗi đau riêng của mỗi con người. Cái nghèo là cái đói vật chất, cái buồn chán là cái đói tinh thần, âm ỉ, tê tái hơn. Nỗi đau tinh thần của con người nơi phố huyện được Thạch Lam miêu tả bằng một sắc thái nhẹ nhàng nhưng gieo vào lòng người được rất nhiều mắc. Ngòi but Thạch Lam tin yêu con người nên trong tác phẩm của ông dù nhân vật phải sống mòn mỏi, tù túng thì nhà văn vẫn dẫn dắt nhân vật hướng về phía ánh sáng của sự sống. Vì thế, “Hai đứa trẻ” mang âm hưởng lãng mạn bay bổng.

Để thể hiện rõ giá trị của văn phiên bản thì nghệ thuật và thẩm mỹ cũng là một phần quan trọng. Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” không tồn tại diễn biến nó như một bài thơ. Thạch Lam chú trọng đi sâu vào nội tâm nhân vật với những cảm xúc, xúc cảm mơ hồ, mong manh. Thạch Lam đã sử dụng thành công thủ pháp đối lập tương phản, đối giữa ánh sáng và bóng tối, giữa quá khứ và hiện thực. Điều đó sau những dòng chữ, ta lại thấy một tâm hồn Thạch Lam đôn hậu, tinh xảo, nhạy cảm với mọi biến thái của lòng người.

Cùng yêu thương con người, tôn trọng con người nhưng Thạch Lam chưa chỉ ra con đường để nhân vật của tôi đi từ thung lũng đau thương ra cánh đồng vui của cuộc đời mới. Họ nhìn đời, nhìn người bằng con mắt tình thương nhưng chưa gắn với tinh thần đấu tranh cách mạng, kết thúc truyện vẵn là rõ ràng phố huyện trùm trong tĩnh mịch và bóng tối.

Nhà văn Nguyễn Tuân đã có một lời nhận xét rất độc đáo và không giống nhau “Hai đứa trẻ” có một hương vị thật man mác. Nó gợi một nỗi niềm thuộc về quá vãng đồng thời cũng gióng lên một chiếc gì còn ở trong tương lai. Nơi cái toàn thị trường quốc tế của một đôi trẻ ở một phố quê, hình Hình ảnh đoàn tàu và cái tiếng còi tàu đang trở thành thói quen của cảm xúc và ước vọng. Đọc “Hai đứa trẻ” thấy mắc vô hạn về một tấm lòng quê nhà êm mát và sâu kín. Nói theo lời Nguyễn Tuân, ta trọn vẹn có thể thêm: đọc tác phẩm của Thạch Lam, thấy mắc vô hạn về một ước mơ, một khát vọng tràn trề tinh thần nhân văn, nhân phiên bản từ hiện thực cuộc sống đời thường.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” số 3

Thạch Lam là một cây bút truyện ngắn tài hoa xuất sắc trong giai đoạn văn học 1930 -1945. Những truyện ngắn của Thạch Lam được nhận xét như những bài thơ trữ tình đượm buồn vì vừa đậm màu trữ tình vừa thể hiện cảm quan hiện thực thâm thúy.- Hai đứa trẻ (in trong tập Nắng trong vườn) là một truyện ngắn rực rỡ của Thạch Lam, vừa tiêu biểu cho bút pháp ở trong nhà văn, vừa thể hiện giá trị tư tưởng thâm thúy và mới mẻ.

Giá trị nhân đạo: là một trong những phương diện quan trọng tạo ra giá trị nội dung tư tưởng của tác phẩm, thể hiện thái độ ở trong nhà văn trước hiện thực cuộc sống đời thường (sự thấu hiểu, cảm thương, trân trọng, bất bình… ). Với Hai đứa trẻ, Thạch Lam đã cất lên tiếng nói nhân đạo mới mẻ, thâm thúy của tôi từ một bức tranh cuộc sống đời thường tẻ nhạt, đơn điệu nơi phố huyện nghèo.

Tác phẩm đưa người đọc vào trong 1 bức tranh liên hoàn (từ buổi chiều hoàng hôn chạng vạng đến đêm khuya) nhằm mục tiêu khắc họa cuộc sống đời thường buồn tẻ, tù đọng nơi phố huyện nghèo. Nơi ấy, hiện dần lên những hoạt động và sinh hoạt lặng lẽ, lặng lẽ của những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, sống cuộc sống đời thường mờ mờ nhân Hình ảnh. Đó là cảnh phiên chợ chiều đã vãn nghèo nàn, tiêu điều cùng hình Hình ảnh mấy đứa trẻ con nhà nghèo lom khom nhặt nhạnh. Đó là mẹ con chị Tí bán thành phầm nước, cứ bày ra rồi lại thu vào vì vắng khách. Đó gánh phở của bác Siêu – một thứ quà xa xỉ ở nơi này, đang ế khách. Đó là vợ ck bác Xẩm có đứa con đang bò lê nghịch những rác bẩn ven đường …

nổi trội lên trong tác phẩm là chị em cô nhỏ nhỏ xíu Liên với tâm trạng đợi tàu. Ngày này qua ngày khác, cuộc sống đời thường của chị em Liên trôi qua trong tẻ nhạt ở shop tạp hóa với những món hàng nhỏ nhoi không hề thay đổi… thế cho nên, việc đợi một chuyến tàu đêm – hoạt động và sinh hoạt trông rất nổi trội nơi này, dường như đang trở thành một nhu yếu không thể thiếu, thành một hình tượng cho những mong mỏi tội nghiệp được thay đổi cuộc sống đời thường (cảnh đợi tàu của chị em cô nhỏ nhỏ xíu Liên được miêu tả khá tỉ mỉ: từ sự ngóng đợi, tâm trạng háo hức khi đoàn tàu đến, nỗi tiếc nuối, dòng mơ tưởng về một Thành Phố Hà Nội xa xăm, một Thành Phố Hà Nội sáng rực vui vẻ và huyên náo khi đoàn tàu đi qua…)

Thạch Lam thể hiện tấm lòng cảm thông, xót thương so với những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, vô danh ở phố huyện nghèo, nói rộng hơn là của những con người nhỏ nhỏ nhỏ xíu sống trong xã hội cũ; trân trọng trước những ước mơ, khát vọng muốn được thay đổi cuộc sống đời thường của những con người tưởng như chưa lúc nào được biết đến nụ cười, ánh sáng và hạnh phúc.

Hai đứa trẻ thể hiện giá trị nhân đạo mới mẻ, thâm thúy của Thạch Lam. Đặt trong bối cảnh xã hội lúc ấy, tác phẩm không chỉ có thể hiện mối quan tâm thâm thúy ở trong nhà văn trước những mảnh đời nhỏ nhỏ nhỏ xíu mà còn tồn tại tác dụng tích cực, thêm phần làm lay tỉnh những tâm hồn uể oải, đang lụi tàn.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” số 4

Thạch Lam là một cây bút truyện ngắn tài hoa xuất sắc trong giai đoạn văn học 1930 -1945. Hai đứa trẻ là một truyện ngắn rực rỡ của Thạch Lam, vừa tiêu biểu cho bút pháp ở trong nhà văn, vừa thể hiện giá trị tư tưởng thâm thúy và mới mẻ. mẩu chuyện thấm đẫm cảm quan trữ tình, bởi vậy tinh thần nhân đạo hiện hữu rất rõ rệt.

Tác phẩm Hai đứa trẻ in trong tập Nắng trong vườn, xuất bản năm 1938. Truyện nhưng không có chuyện, chỉ là câu chuyện tâm tình. Câu chuyện không phát triển theo logic sự kiện mà giống như một bài thơ trữ tình đầy xót thương, gói gọn trong không khí nhỏ hẹp nơi phố huyện nghèo hẻo lánh với những con người nhỏ bé, những cảnh đời đơn điệu hắt hiu. Toàn truyện là những cảm xúc và tâm trạng của những đứa trẻ nơi phố huyện đó trong khoảng thời gian từ chiều đến đêm. Ngòi bút của Thạch Lam tỏ ra thật tinh tế trong việc diễn tả những rung động của hai đứa trẻ.

Giá trị nhân đạo là một trong những phương diện quan trọng tạo ra giá trị nội dung tư tưởng của tác phẩm, thể hiện thái độ ở trong nhà văn trước hiện thực cuộc sống đời thường. Với Hai đứa trẻ, Thạch Lam đã cất lên tiếng nói nhân đạo mới mẻ, thâm thúy của tôi từ một bức tranh cuộc sống đời thường tẻ nhạt, đơn điệu nơi phố huyện nghèo.

Tác phẩm đưa người đọc vào trong 1 bức tranh buổi chiều hoàng hôn chạng vạng nơi phố huyện nghèo. Nơi ấy, hiện lên với những hoạt động và sinh hoạt lặng lẽ, lặng lẽ của những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, sống cuộc sống đời thường mờ mờ nhân Hình ảnh. Đó là cảnh phiên chợ chiều đã vãn nghèo nàn, tiêu điều cùng hình Hình ảnh mấy đứa trẻ con nhà nghèo lom khom nhặt nhạnh. Đó là mẹ con chị Tí bán thành phầm nước, cứ bày ra rồi lại thu vào vì vắng khách. Đó gánh phở của bác Siêu – một thứ quà xa xỉ ở nơi này, đang ế khách. Đó là vợ ck bác Xẩm có đứa con đang bò lê nghịch những rác bẩn ven đường … nổi trội lên trong tác phẩm là chị em cô nhỏ nhỏ xíu Liên với tâm trạng đợi tàu. Ngày này qua ngày khác, cuộc sống đời thường của chị em Liên trôi qua trong tẻ nhạt ở shop tạp hóa với những món hàng nhỏ nhoi không hề thay đổi… Niềm mong mỏi cho toàn bộ một ngày của hai chị em là cùng thức để mong chờ chuyến tàu đêm ngóng đợi, háo hức khi đoàn tàu đến bao nhiêu thì nỗi tiếc nuối về một Thành Phố Hà Nội xa xăm, một Thành Phố Hà Nội sáng rực vui vẻ lại rõ rệt bấy nhiêu.

Miêu tả về số phận của những con người nơi phố huyện, Thạch Lam thể hiện tấm lòng cảm thông, xót thương so với những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, vô danh ở phố huyện nghèo, nói rộng hơn là của những con người nhỏ nhỏ nhỏ xíu sống trong xã hội cũ; trân trọng trước những ước mơ, khát vọng muốn được thay đổi cuộc sống đời thường của những con người tưởng như chưa lúc nào được biết đến nụ cười, ánh sáng và hạnh phúc.

Hai đứa trẻ thể hiện giá trị nhân đạo mới mẻ, thâm thúy của Thạch Lam. Đặt trong bối cảnh xã hội lúc ấy, tác phẩm không chỉ có thể hiện mối quan tâm thâm thúy ở trong nhà văn trước những mảnh đời nhỏ nhỏ nhỏ xíu mà còn tồn tại tác dụng tích cực, thêm phần làm lay tỉnh những tâm hồn uể oải, đang lụi tàn.

Đọc truyện của Thạch Lam ta thấy nhà văn không đi vào tố cáo sự đàn áp bất công của xã hội, cũng không khiến người đọc phải uất ức, căm giận những cảnh bóc lột, hành hạ của giai cấp thống trị đương thời. Tư tưởng nhân đạo ấy được toát lên trước hết ở niềm thương xót chân thành của nhà văn trước những cảnh đời đơn điệu, hắt hiu nơi phố huyện nhỏ bé. Nhà văn xót xa bởi họ phải sống một cuộc sống vô nghĩa, họ đang tồn tại chứ không phải đang sống bởi cuộc sống đời thường của họ quá buồn phụ thâńn, lặp đi lặp lại những điều tẻ nhạt chỉ vì cuộc sống đời thường mưu sinh.

Truyện ngắn Hai đứa trẻ là một truyện không có truyện, không có những biến cố căng thẳng dồn nén, những xung đột gay gắt, những tình tiết căng thẳng, thời gian ngắn, nhân vật không nhiều. Nhưng câu chuyện vẫn hấp dẫn người đọc bởi chính mạch tâm tình của nó. Cả truyện được phát triển theo những diễn biến tâm trạng tinh tế, phức tạp của các nhân vật. Từ đó khơi ngợi cho người đọc những xúc cảm thân quen, những nỗi niềm về quá vãng… Cách kể chuyện tâm tình là một sáng tạo riêng của Thạch Lam góp phần tạo nên sự độc đáo, hấp dẫn, thêm phần làm nổi trội tinh thần nhân đạo của truyện.

Nhân vật trong tác phẩm Hai đứa trẻ không được xây dựng là những tính cách điển hình mà được khám phá ở chiều sâu tâm trạng. Nghệ thuật phân tích tâm lí của ngòi bút Thạch Lam tạo nên sự thành công của thiên truyện.Đối lập giữa ánh sáng và bóng tối tạo nên những ám ảnh trong lòng người: bóng tối bao trùm toàn tác phẩm. Ngoài ý nghĩa tả thực hình ảnh bóng tối rất ám ảnh. Cảnh phố phường chìm trong bóng tối được diễn tả chi tiết khiến người đọc dễ liên tưởng tới xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng Tám.

Hai đứa trẻ là một truyện ngắn hấp dẫn người đọc bằng chính vẻ đẹp của cuộc sống đời thường đã được khám phá, cảm nhận bằng chính ngòi bút tinh tế và giọng văn nhẹ nhàng của tác giả. Hai đứa trẻ là một bài thơ trữ tình đượm buồn thể hiện những giá trị nhân đạo mới mẻ và qua đó, chúng ta còn thấy được ngòi bút tài hoa của người nghệ sĩ trang trọng trước sự sống.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” số 5

Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, nhà văn thức tỉnh trong những tâm hồn mệt mỏi, cam chịu những ước mơ mãnh liệt về một cuộc đời xinh xắn hơn, có ý nghĩa hơn. Nói cách khác, đó là một lời nhắn gửi: ít ra thì trong cuộc sống đời thường tẻ nhạt, buồn chán, con người cũng phải ghi nhận khao khát một điều gì đó; hãy nỗ lực vượt lên, đừng buông xuôi theo số phận, đừng để số phận chôn vùi, mỗi người trọn vẹn có thể là vô danh, tuy vậy đừng sống vô nghĩa.

Nhân đạo, lòng thương người (biểu lộ rõ ràng: thấu hiểu, thông cảm, xót thương, nâng niu, trân trọng,… con người; lên án, phê phán những thế lực chà đạp con người). Trước hết, qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, nhà văn đã phản ánh một cách chân thực về cuộc sống đời thường mòn mỏi của những con người nơi phố huyện (mẹ con chị Tí, vợ ck bác xẩm, bác phở Siêu, cụ Thi điên,… nhất là hai chị em Liên và An). Điểm sáng chung của những con người này là phải sống một cuộc sống đời thường héo hắt, mòn mỏi trong hiện tại và có những mong đợi mơ hồ về một tương lai xa xôi, gần như vô vọng. Viết về họ, nhà văn đã thể hiện sự cảm thông và xót thương sáu sắc với những kiếp đời tàn.

Tác giả đi sâu thể hiện tâm trạng của hai đứa trẻ, nhất là tâm trạng của Liên, cảnh chờ tàu và tâm trạng của Liên khi chờ tàu. Qua đó, nhà văn thể hiện sự trân trọng, nâng niu một cách trìu mến những nụ cười, niềm mong muốn – dù mong manh – của những con người nơi phố huyện vềmột cuộc sống đời thường hạnh phúc.

Đương thời, những nhà văn khác trong nhóm Tự lực văn đoàn hăng hái viết những tác phẩm đãphá lễ giáo phong kiến, cổ vũ cho tự do hôn nhân, hô hào cải cách xã hội. những nhà văn hiện thực như Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng,… cũng thể hiện tư tưởng nhân đạo khi viết về con người, nhất là người nông dân nhưng đối tượng người tiêu dùng mà người ta hướng tới là những “người lớn”, nhân vật trung tâm của thời đại, với những vấn đề nóng hổi, lớn lao như tình trạng con người bị nghèo nàn hoá, lưu manh hoầ; con người bị tha hoá bởi đồng tiền;…

Truyện ngắn của Thạch Lam nói chung, Hai đứa trẻ nói riêng đã thể hiện những nét đạc sắc trong tư tưởng nhân đạo ở trong nhà văn. đối tượng người tiêu dùng mà ông hướng tới là những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, nhất là những đứa trẻ – những đối tượng người tiêu dùng tưởng như không phải là nhân vật trung tâm của thời đại.

Qua tâm trạng của hai đứa trẻ, nhất là tâm trạng của Liên, tác phẩm thể hiện niềm xót thương vôhạn so với những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, không lúc nào được biết đến ánh sáng và hạnh phúc thực sự, đến trong ước mơ cũng chẳng biết ước mơ gì hơn một chuyên tàu đêm vụt đi qua cái phố huyện tiêu điều, xơ xác của cuộc đời mình. Ông đã phát hiện và trân trọng những khát khao được đổi đời chính đáng của con người (dù chỉ trong tích tắc), nhất là ở những đứa trẻ – những mầm sống nhỏ nhoi đang có nguy cơ tiềm ẩn bị úa tàn trên mảnh đất cằn cỗi.

Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, nhà văn thức tỉnh trong những tâm hồn mệt mỏi, cam chịu những ước mơ mãnh liệt về một cuộc đời xinh xắn hơn, có ý nghĩa hơn. Nói cách khác, đó là một lời nhắn gửi: ít ra thì trong cuộc sống đời thường tẻ nhạt, buồn chán, con người cũng phải ghi nhận khao khát một điều gì đó; hãy nỗ lực vượt lên, đừng buông xuôi theo số phận, đừng để số phận chôn vùi, mỗi người trọn vẹn có thể là vô danh, tuy vậy đừng sống vô nghĩa.

Tư tưởng nhân đạo độc đáo và không giống nhau ấy được thể hiện trong một truyện ngắn không tồn tại diễn biến mà cấu tứ như một bài thơ trữ tình, mỗi phần là một đoạn thơ, với những rõ ràng được tổ chức không phải để miêu tả sự kiện mà để thể hiện những diễn biến tâm trạng, tình cảm của con người. Thấp thoáng sau những cảnh, những nhân vật là hình bóng ở trong nhà văn – một con người nhân hậu, giàu tình thương, tinh xảo, êm ả, nhạy cảm với nỗi buồn và cái khổ của những người dân nghèo trong xã hội cũ.

Tác phẩm kết thúc nhưng còn để lại trong tâm hồn người đọc bao dư vị mơ hồ, man mác mà ấm cúng của tình quê nhà, đúng như Nguyễn Tuân đã viết: “Đọc truyện ngắn Hai đứa trẻ, thấy mắc vô hạn về một tấm lòng quê nhà êm mát và sâu kín”.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” số 6

Xúc cảm của Thạch Lam thường bắt nguồn và lấy từ những chân cảm với đời, với những con người ở tầng lớp nghèo, thành thị và thôn quê. Thạch Lam là nhà văn quý mến cuộc sống đời thường, nhạy cảm trước cuộc sống đời thường của mọi người xung quanh. Chính tình cảm và sự quý mến ấy của ông đã giúp ông nhận thức thâm thúy tinh xảo, “hai đứa trẻ” là một tác phẩm của Thạch Lam đã làm tái hiện lên hiện thực và giá trị nhân đạo vô cùng mới mẻ, rực rỡ, trỗi dậy được những rung động cực điểm trong tâm hồn bao thế hệ bạn đọc.

Tác phẩm Hai Đứa Trẻ được in trong tập “nắng trong vườn” xuất phiên bản năm 1938, chuyện nhưng không tồn tại chuyện chỉ là mẩu chuyện tâm tình, mẩu chuyện không phát triển theo lôgic sự kiện mà tựa như một bài thơ trữ tình đầy xót thương gói gọn trong không khí nhỏ hẹp nơi Phố huyện nghèo, hẻo lánh, với những con người nhỏ nhỏ nhỏ xíu, những cảnh đơn điệu, hắt hiu….Phải chăng mẩu chuyện ấy cũng đó là mẩu chuyện đời tác giả – một cuộc đời buồn Giản dị mà tâm hồn thâm thúy.

Sinh ra tại Thành Phố Hà Nội nhưng thủa nhỏ Thạch Lam sống ở quê ngoại, ở phố Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương. Đó là một Phố huyện nghèo, hẻo lánh tiêu điều mà suốt thời thơ ấu ông đã ở đó cùng một người chị gái, sống những năm tháng buồn tẻ lay lắt, nhạt nhòa. Có lẽ truyện ngắn “hai đứa trẻ” đó là một trong những nhật ký về quãng thời hạn Thạch Lam sống ở đây, nên ông mới thấu hiểu được nỗi khổ của những kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu như vậy, từ đó vẽ nên một bức tranh Phố huyện U buồn tĩnh mạch, để thể hiện giá trị nhân đạo và hiện thực một cách thâm thúy.

Trước hết giá trị hiện thực thể hiện rõ ở bức tranh Phố huyện nghèo nàn với những cảnh đời mòn mỏi, quấn quanh thất vọng, đó đó là hình Hình ảnh khái quát không thiếu thốn cái tăm tối chật hẹp của xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Bức tranh đời sống Phố huyện mở ra bằng một cảnh chiều tàn với những âm thanh quen thuộc của đồng quê, chính thức bằng tiếng trống thu không vang vọng như đang gọi “chiều chiều rồi” một chiều êm ả như ru vắng vẳng tiếng ếch nhái kêu râm ran ngoài đồng ruộng, theo gió nhẹ đưa vào, hòa vào đó là tiếng muối kêu thật gợi buồn, lại một buổi chiều nữa mà Liên phải tận mắt chứng kiến cảnh vật thiên nhiên trong ánh mặt trời lụi tàn, đỏ rực như lửa cháy khiến cho những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn, tiếp đến là những lũy tre làng đen lại vòi cắt hình rõ rệt trên nền trời, cảnh thiên nhiên Phố huyện lúc chiều xuống càng trở nên ám Hình ảnh khi mùi lúc nào thì cũng ẩm ướt bốc lên, hòa với hơi nóng của ban ngày, lẫn với cát bụi….

Với hai chị em Liên đó là mùi riêng của đất, mùi quê nhà bình dị quen thuộc bên âm thanh mờ nhạt và thưa thớt, đến mức chỉ với nghe thấy tiếng hoa bàng rụng xuống trên tay khe khẽ từng loạt một. Phố huyện nghèo giờ chìm trong bóng tối dày đặc, mênh mông tối hết cả con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, những ngõ vào làng lại càng đen sẫm không chỉ có vậy, bóng tối càng mênh mông dày đặc hơn khi tác giả điểm vào đó những điểm sáng le lói lập lòe yếu ớt của đàn đom đóm một đốm sáng lờ mờ của ngọn đèn hàng nước chị Tí, những hột sáng nhỏ nhoi, lọt qua bên cửa, rồi quầy bán hàng chị em Liên…..

Những đốm sáng trong đêm tối ấy phải chăng là hình tượng cho kiếp người nhỏ nhỏ nhỏ xíu vô danh sống cuộc sống đời thường leo lét, vất vưởng trong Đêm tối của xã hội cũ và chỉ bằng những mảnh đời nhỏ nhỏ nhỏ xíu như những hạt cát cuộc sống đời thường. Thạch Lam đã tái hiện chân thực cảnh sống quẩn quanh buồn tẻ nơi Phố huyện nghèo, đó là mái ấm gia đình chị Tý ngày mò cua bắt tép, tối dọn hàng, dẫu chẳng tìm được là bao nhưng ngày nào chị cũng dọn hàng từ chập tối Tính đến đêm. Cả gia tài Của chị chỉ có một chõng hàng, hay đó là bà cụ Thi điên với điệu cười khanh khách, đau khổ, là bác Siêu với gánh phở xa xỉ, mái ấm gia đình bác Sẩm với điệu đàn bầu run bần bật.

Và sau cuối là hai chị em Liên đó là mảnh đời đáng thương nhất, có tâm hồn đặc trưng nhạy cảm nên chúng sớm nhận ra nhịp điệu buồn tẻ của cuộc sống đời thường nơi Phố huyện. Chừng ấy mảnh đời kiếp người đã làm sống dậy hiện thực xã hội Việt Nam thời Pháp thuộc, một xã hội sa sút tiêu điều, tồi tệ, một xã hội “đang nổi váng lên” đó là một xã hội với những hình nhân biết cử động. Trong thiên truyện ý tưởng của Xuân Diệu “Tỏa Nhị Kiều” họ thực sự là những con người sống một cuộc đời tẻ nhạt, như tàu không đổi chuyến những kiếp người quẩn quanh đó đã đi sâu vào trong thơ của Huy Cận

“quanh quẩn mãi giữa vài ba dáng điệu

tới hay lui vẫn bẳng ấy mặt người

vì quá thân nên quá đỗi buồn cười

mà nhắc lại chỉ có ngần ấy chuyện”

(quanh quẩn)

Không đi vào xung đột gay gắt, những số phận thê thảm như những nhà văn hiện thực. Thạch Lam đã lặng lẽ góp nhặt những mảnh đời thường nhật, những nhịp sống quen thuộc bình lặng nhưng lẫn khuất leo lét trong bóng tối tính mịch để tạo ra sự một bức tranh hiện thực thật khó quên.

Đọc xong truyện ngắn Hai Đứa Trẻ của Thạch Lam, Ta thấy nhà văn không đi vào tố cáo sự đàn áp, bất công của xã hội, cũng không khiến cho người đọc phải tận mắt chứng kiến những cảnh tách lột, hành hạ của giai cấp thống trị đương thời. Nhưng tác phẩm vẫn chất chứa một tư tưởng nhân đạo thâm thúy.

Tư tưởng nhân đạo ấy trước hết là toát lên từ niềm xót thương chân thành ở trong nhà văn trước những cảnh đời đơn điệu hắt hiu nơi Phố huyện nhỏ, nhà văn xót xa bởi họ phải sống một cuộc sống đời thường vô cùng trong cái ao đời phẳng lặng, họ đang tồn tại chứ không phải đang sống. Từ mái ấm gia đình chị Tý ngày nào thì cũng mò cua bắt ốc, tối dọn hàng cứ đều đều như vậy dù chẳng tìm được là bao, bác Siêu với gánh phở của tôi, hy vọng sẽ tìm được chút gì đó để tồn tại, để cầm cự với sự sống. Nhưng ở nơi Phố huyện này phở là một món hàng xa xỉ, vì vậy nguy cơ tiềm ẩn ế là rất cao. Bác Sẩm dùng lời ca tiếng hát để kiếm sống nhưng ở nơi cái ăn còn chẳng có thì người dân nghèo lấy đâu ra tiền để thưởng thức âm nhạc.

Vì vậy cái nghèo đã luôn luôn rình rập quanh mái ấm gia đình bác, đây đó là điển hình nổi bật cho những cuộc đời lay lắt, ngoi ngóp nơi Phố huyện, đó chỉ là sự việc cầm chừngm sự tồn tại trong vô vọng chứ không phải sự sống thực, phải chăng đó đó là thành phầm của một cuộc sống đời thường mỏi mòn, quẩn quanh, người điên, người thì còn đó nhưng đời đã tàn quá nửa. Khi ta phát hiện hình Hình ảnh cụ Thi điên, cụ chỉ đủ tiền để mua một ngụm rượu uống một hơi cạn sạch.

Đó là một hình Hình ảnh đầy sức ám Hình ảnh với dáng đi lảo đảo, với tiếng cười khanh khách lan vào trong bóng đêm và sau cuối là hai đứa trẻ đó là Liên và An, chúng còn nhỏ nhưng đã phải thay mẹ quán xuyến shop, không chỉ có vậy chúng còn tồn tại một tuổi thơ tươi đẹp nơi Thành Phố Hà Nội rực rỡ ánh đèn. toàn bộ họ từ chị em Liên đến mẹ con chị Tí, mái ấm gia đình bác Sẩm,Bác Siêu, cụ Thi điên đều tồn tại trong một nhịp sống trẻ, cuộc sống đời thường thất vọng với những công việc tẻ nhạt, buồn chán lặp đi lặp lại. Ngày nào thì cũng vậy chiều nào thì cũng thế, đem ra rồi lại dọn vào , gánh đi rồi lại

gánh về. Đọc và thấu hiểu được nhịp điệu ấy, nhà văn thương họ, thương cho toàn bộ những ai phải sống một cuộc đời tẻ nhạt sống cân đối như Nam Cao nói trong Sống Mòn “cuộc sống đời thường cứ mòn đi, đổ ra,bốc lên”…Thấm đẫm tinh thần xót thương ấy tác phẩm của Thạch Lam có giá trị nhân đạo mới mẻ, thâm thúy. Đó cũng đó là vấn đề gặp gỡ giữa Thạch Lam với những tác giả khác như Xuân Diệu với khát vọng sống có ý nghĩa

“ Thà một phút huy hoàng rồi vụt tắt

Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm”

không chỉ có tạm ngưng ở sự xót thương với hình Hình ảnh đoàn tàu đi qua phố huyện, Thạch Lam dường như còn muốn gióng lên trong tâm trí con người một tia hy vọng, một ước mơ cháy bỏng. Ánh Sáng của con tàu hay đó là niềm khao khát một cuộc sống đời thường có ý nghĩa hơn dẫu chỉ là trong mơ, chừng ấy con người khi đêm đã về khuya nên vẫn thao thức không ngủ Tính đến khi nghe đến tiếng còi xe lửa ở đâu đó vang lại trong đêm khuya kéo dãn dài ra theo ngọn gió xa xôi, Liên đã kêu lên “Dậy đi An! Tầu đến rồi”.

Chuyến tàu chỉ tạm ngưng trong tích tắc rồi đi vào đêm tối mênh mông, tựa như một ánh sao băng lấp lánh lung linh bất chợt bay qua nền trời rồi vụt tắt mang theo bao ước mơ và hoài bão, đi tới nơi nào chẳng rõ nên hai chị em Liên vẫn nhìn theo cái chấm nhỏ của chiếc đèn xanh leo lét trên toa sau cùng xa xa mãi rồi khuất hẳn sau rặng tre, mà Liên vẫn cứ lặng theo mơ tưởng, dường như Liên đang nhấp nhói trong thâm tâm một ước ao đổi đời, một cuộc sống đời thường hiện tại vẫn nhen nhóm một niềm tin mong muốn, một ngày nào đó được trở lại cuộc sống đời thường tươi sáng hơn như những ngày ở Thành Phố Hà Nội. Trong ý nghĩ hồn nhiên, non nớt và tội nghiệp của Liên, Thành Phố Hà Nội là một thiên đường trong mơ, nhìn theo đoàn tàu đang xa dần, xa dần trong thâm tâm Liên cứ rộn lên những bồi hồi, xao xuyến. góc nhìnmắt nhìn của cô nhỏ nhỏ xíu cứ đắm chìm mãi vào cõi mơ, tưởng như nghĩ về quá khứ về tương lai và hiện tại, quá khứ tuổi thơ tươi sáng qua lâu rồi, tương lai thì mờ nhạt, mong manh, còn hiện tại thì ngập bóng tối….

Những trạng thái tâm trạng ấy thật mơ hồ, mong manh mà chỉ có một tâm hồn nhạy cảm cùng với một tấm lòng nhân đạo của của Thạch Lam mới trọn vẹn có thể phát hiện và thấu hiểu được. Với chị em Liên chuyến tàu từ Thành Phố Hà Nội về không chỉ có Là kí ức mà còn là hình Hình ảnh của một tương lai tươi sáng nhưng đẹp như một giấc mơ trong truyện cổ tích thần kỳ, nó như một ánh hào quang, một vệt sáng rồi tắt dần xa dần trong tâm trạng tiếc nuối của cô nhỏ nhỏ xíu Liên. Nhưng dẫu sao đây vẫn là một nụ cười, một niềm an ủi làm vơi đi nỗi buồn tẻ nhạt của hiện tại, để hai chị em Liên chìm vào trong giấc ngủ sau một ngày buồn tẻ.

Đọc xong truyện ngắn hai đứa trẻ ta có xúc cảm như được đọc một bài thơ trữ tình đượm buồn, bởi qua tâm trạng của hai chị em Liên, ta rất giản đơn nhận ra một tiếng nói tâm tình thầm kín nhẹ nhàng, nhưng thấm thía vô cùng trong thâm tâm người đọc, qua đó ta còn thấy người được ngòi bút tài hoa của người nghệ sĩ qua việc thể hiện giá trị nhân đạo và hiện thực một cách mới mẻ rực rỡ, với sự phối hợp hài hòa và hợp lý giữa hai giá trị lớn này truyện ngắn Hai Đứa Trẻ của Thạch Lam sẽ còn sống mãi trong thâm tâm bạn đọc.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Check Also
Close
Back to top button