Giáo Dục

Thuyết minh truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long

Lặng lẽ Sa Pa là truyện ngắn viết về những người lao động vô danh vẫn ngày đêm cống hiến cho đất nước. Bài văn Thuyết minh truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long sẽ cùng các em tìm hiểu chi tiết về tác phẩm từ hoàn cảnh sáng tác, đặc sắc nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa sâu sắc mà tác phẩm muốn truyền tải.

Đề bài: Thuyết minh truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long

thuyet minh truyen ngan lang le sa pa cua nguyen thanh long

Thuyết minh truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long

I. Dàn ý Thuyết minh truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long

1. Mở bài

– Giới thiệu tác phẩm.

2. Thân bài:

a. Tác giả:
– Nguyễn Thành Long (1925-1991) quê ở huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam.
– Bút danh khác là Lưu Quỳnh, Phan Minh Thảo.
– Chuyên về truyện ngắn và bút ký, trong đó ông được đánh giá là cây bút truyện ngắn nổi bật giai đoạn 1960-1970.
– Đề tài chính trong sáng tác của ông là cuộc sống sinh hoạt đời thường. Các tác phẩm tiêu biểu bao gồm Bát cơm cụ Hồ, Gió bấc gió nồm, Chuyện nhà chuyện xưởng, Những tiếng vỗ cánh, Giữa trong xanh,…

b. Tác phẩm:
– Hoàn cảnh sáng tác: Là kết quả của chuyến đi thực tế mùa hè năm 1970 của tác giả tại Lào Cai.
– Xuất xứ: Rút từ tập Giữa trong xanh xuất bản năm 1972.
– Ý nghĩa nhan đề: Nhấn mạnh, làm nổi bật chủ đề của tác phẩm ấy là khác với cái dáng vẻ yên tĩnh, vắng lặng của Sa Pa, thì thực tế cuộc sống ở nơi đây lại trở nên sôi động với những con người say mê lao động, cống hiến lặng thầm cho đất nước, cho xã hội để thực hiện lý tưởng sống cao đẹp.

c. Tình huống truyện:
– Cuộc gặp gỡ tình cờ của những người khách trên một chuyến xe lên Sa Pa với anh thanh niên trẻ tuổi làm công tác khí tượng thủy văn trên đỉnh Yên Sơn.

d. Nội dung tác phẩm:

* Vẻ đẹp của thiên nhiên Sa Pa trong trẻo, tự nhiên và vô cùng nên thơ hấp dẫn người đọc.
* Vẻ đẹp của con người:
– Anh thanh niên:
– Hoàn cảnh sống và làm việc khắc nghiệt.
– Vẻ đẹp tâm hồn rất đáng quý, có những suy nghĩ đẹp về công việc, gắn bó với công việc, yêu công việc, coi lao động, coi nghề nghiệp của mình là niềm vui trong cuộc sống, ý thức rất rõ về giá trị của công việc, cũng như nhiệm vụ của mình với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
+ Có những suy nghĩ đẹp về cuộc sống, khi biết tự tìm câu trả lời cho giá trị của bản thân, về ý nghĩa của cuộc sống, cảm thấy hạnh phúc khi làm được những điều có ích cho xã hội, đóng góp công sức vào việc kiến thiết đất nước.
+ Nét đẹp về tính cách như sự cởi mở, chu đáo với mọi người (tặng hoa cho cô kỹ sư, tặng trứng cho ông họa sĩ, cho bác lái xe tam thất,…), đức tính khiêm tốn giản dị (từ chối được ông họa sĩ vẽ), lối sống ngăn nắp, tỉ mỉ,…
– Nhân vật cô kỹ sư, là một kỹ sư mới ra trường, hăng hái xung phong lên Lào Cai nhận công tác, dám từ bỏ chốn phồn hoa đô hội và mối tình nhạt nhẽo vô vị. Cuộc gặp gỡ vô tình với anh thanh niên đã truyền cho cô sức mạnh và thắp lên cho cô niềm tin, tình cảm lớn lao với lý tưởng cao đẹp về cuộc sống.
– Nhân vật bác lái xe, ông kỹ sư vườn rau, anh kỹ sư nghiên cứu bản đồ rét,…Tất cả những nhân vật này đều cho thấy sự tận tụy, hi sinh hết mình vì công việc, họ yêu công việc, coi lao động là vinh quang, là lý tưởng sống cao đẹp, đáng quý vô cùng.

e. Nghệ thuật:
– Sự kết hợp tuyệt vời giữa các yếu tố trữ tình, tự sự và bình luận.
– Hình ảnh truyện nhẹ nhàng, trong sáng, giản dị, lãng mạn.
– Tình huống truyện đơn giản, các nhân vật được khắc họa tỉ mỉ với những nhiều khía cạnh khác nhau trong cuộc sống.

3. Kết bài:

Nêu cảm nhận.
 

II. Bài văn mẫu Thuyết minh truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long

Trong sáng tác văn chương, đặc biệt là thể loại văn học hiện đại hơi hướng phương Tây chỉ mới du nhập vào nước ta trong thế kỷ trước, thì đề tài viết về con người với những vẻ đẹp trong cuộc sống đời thường đã trở thành một đề tài quen thuộc, yêu thích của nhiều tác giả và được khai thác ở nhiều khía cạnh khác nhau. Mà như Thạch Lam đã viết: “Cái đẹp man mác khắp vũ trụ, len lỏi khắp hang cùng ngõ hẻm, tiềm tàng ở mọi vật tầm thường. Công việc của nhà văn là phát hiện cái đẹp chỉnh ở chẽ mà không ai ngờ tới, tìm cái đẹp kín đáo và che lấp của sự vật, cho người khác một bài học trông nhìn và thưởng thức”. Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long chính là một trong số những tác phẩm như vậy, đây là một truyện ngắn hay, sâu sắc khai thác về cuộc sống lao động bình thường của những con người không rõ tên, không rõ tuổi, âm thầm hy sinh cống hiến cho Tổ quốc một cách thầm lặng.

Tác giả Nguyễn Thành Long sinh năm 1925, mất năm 1991, quê ở huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, con một gia đình viên chức nhỏ. Ngoài việc sử dụng tên thật trong các sáng tác của mình, ông còn những bút danh khác là Lưu Quỳnh, Phan Minh Thảo. Nguyễn Thành Long là một trong những nhà văn trẻ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Pháp chuyên về truyện ngắn và bút ký, trong đó ông được đánh giá là cây bút truyện ngắn nổi bật giai đoạn 1960-1970. Đề tài chính trong sáng tác của ông là cuộc sống sinh hoạt đời thường, đặc biệt các sáng tác truyện của ông thường mang khuynh hướng ký, và luôn toát lên những vẻ đẹp trong trẻo, thơ mộng đến từ thiên nhiên, tâm hồn của con người. Các tác phẩm tiêu biểu bao gồm Bát cơm cụ Hồ, Gió bấc gió nồm, Chuyện nhà chuyện xưởng, Những tiếng vỗ cánh, Giữa trong xanh,…

Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa là kết quả của chuyến đi thực tế mùa hè năm 1970 của tác giả tại Lào Cai. Tác phẩm được rút từ tập Giữa trong xanh xuất bản năm 1972. Nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa”, có sự đảo tính từ “lặng lẽ” lên trước, từ đó nhấn mạnh, làm nổi bật chủ đề của tác phẩm ấy là khác với cái dáng vẻ yên tĩnh, vắng lặng của Sa Pa, thì thực tế cuộc sống ở nơi đây lại trở nên sôi động với những con người say mê lao động, cống hiến lặng thầm cho đất nước, cho xã hội để thực hiện lý tưởng sống cao đẹp trên đỉnh cao của Tổ quốc thân yêu trong thời kỳ đổi mới đất nước.

Tình huống truyện trong tác phẩm đơn giản xoay quanh cuộc gặp gỡ tình cờ của những người khách trên một chuyến xe lên Sa Pa với anh thanh niên trẻ tuổi làm công tác khí tượng thủy văn trên đỉnh Yên Sơn. Từ đó thuận tiện khắc họa bức chân dung nhân vật chính một cách tự nhiên, và thể hiện chủ đề của tác phẩm về cuộc sống lao động, sự hy sinh thầm lặng của những con người nơi đây.

Nội dung đầu tiên mà tác giả Nguyễn Thành Long tập trung khai thác trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa là vẻ đẹp thiên nhiên thơ mộng, trữ tình của nơi đây. Điều đó được thể hiện trong một đoạn văn miêu tả khá dài phần đầu truyện “Nắng bây giờ…luồn cả vào gầm xe”. Tác giả tập trung nói về những điểm đặc sắc của nơi đây với vẻ uốn lượn của các chặng đèo, sự xuất hiện tự nhiên của các đàn bò lang, cổ đeo chuông, ánh nắng, cây thông, hoa tử kinh,… Đặc biệt là vẻ đẹp đặc sắc của mây thông các phép nhân hóa, so sánh độc đáo. Từ đó thiên nhiên Sa Pa dã hiện lên với dáng vẻ trong trẻo, tự nhiên và vô cùng nên thơ hấp dẫn người đọc.

Nội dung thứ hai mà tác phẩm chú trọng đó chính là vẻ đẹp của con người được tác giả lần lượt khắc họa trong truyện thông qua nhân vật anh thanh niên, bác họa sĩ, cô kỹ sư, bác lái xe, ông kỹ sư vườn rau, anh kỹ sư nghiên cứu bản đồ rét,… Đầu tiên nhân vật anh thanh niên hiện lên với hoàn cảnh sống và làm việc khá đặc biệt: Là chàng trai 27 tuổi, làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu, tại đỉnh Yên Sơn cao 2600m so với mực nước biển, nhiệm vụ chính là đo gió, đo mưa,… để dự báo thời tiết. Có thể nói rằng đây là một hoàn cảnh sống và làm việc vừa cô đơn, vừa khắc nghiệt đặc biệt là đối với con người trẻ tuổi, tràn đầy sức sống như anh thanh trong truyện. Ở nhân vật này hiện lên những vẻ đẹp tâm hồn rất đáng quý, có những suy nghĩ đẹp về công việc, gắn bó với công việc, yêu công việc, coi lao động, coi nghề nghiệp của mình là niềm vui trong cuộc sống. Đồng thời nhân vật này cũng ý thức rất rõ về giá trị của công việc, cũng như nhiệm vụ của mình với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Bên cạnh đó ở nhân vật anh thanh niên còn có những suy nghĩ đẹp về cuộc sống, khi biết tự tìm câu trả lời cho giá trị của bản thân, về ý nghĩa của cuộc sống. Đồng thời bản thân anh cũng cảm thấy hạnh phúc khi làm được những điều có ích cho xã hội, đóng góp công sức vào việc kiến thiết đất nước. Không chỉ vậy hình tượng anh thanh niên còn được thể hiện thông qua những nét đẹp về tính cách như sự cởi mở, chu đáo với mọi người (tặng hoa cho cô kỹ sư, tặng trứng cho ông họa sĩ, cho bác lái xe tam thất,…), đức tính khiêm tốn giản dị (từ chối được ông họa sĩ vẽ), lối sống ngăn nắp, tỉ mỉ,…

Nhân vật cô kĩ sư, cũng là một nhân vật đáng chú ý trong tác phẩm, là một kỹ sư mới ra trường, hăng hái xung phong lên Lào Cai nhận công tác, vừa bước qua cuộc đời sinh viên tươi đẹp, dám từ bỏ chốn phồn hoa đô hội và mối tình nhạt nhẽo vô vị. Cuộc gặp gỡ vô tình với anh thanh niên đã truyền cho cô sức mạnh và thắp lên cho cô niềm tin, tình cảm lớn lao với lý tưởng cao đẹp về cuộc sống lao động phục vụ Tổ quốc, xã hội.

Nhân vật bác lái xe là nhân vật dẫn truyện, đóng vai trò giúp anh thanh niên xuất hiện, với tính cách vui tính cởi mở, khiến cho câu chuyện trở nên sống động và vui vẻ hơn. Ông kỹ sư vườn rau, gây ấn tượng với những hành động thú vị như rình xem ong thụ phấn cho hoa, tự thụ phấn cho su hào,… khiến anh thanh niên cảm thấy cuộc sống thật thú vị, tươi đẹp và trở nên yêu đời hơn. Anh kỹ sư nghiên cứu bản đồ rét luôn trong tư thế sẵn sàng chờ rét, thấy sấm thấy sét vội vàng chạy ra chuẩn bị làm nhiệm vụ, sống cô đơn 11 năm không lấy vợ, trán hói dần đi theo số tuổi, một lòng nghiên cứu bản đồ rét. Tất cả những nhân vật này đều cho thấy sự tận tụy, hi sinh hết mình vì công việc, họ yêu công việc, coi lao động là vinh quang, là lý tưởng sống cao đẹp, đáng quý vô cùng.

Nghệ thuật chính trong Lặng lẽ Sa Pa ấy là sự kết hợp tuyệt vời giữa các yếu tố trữ tình, tự sự và bình luận. Hình ảnh truyện nhẹ nhàng, trong sáng, giản dị, lãng mạn. Tình huống truyện đơn giản, các nhân vật được khắc họa tỉ mỉ với những nhiều khía cạnh khác nhau trong cuộc sống.

Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa là một truyện ngắn hay và tiêu biểu nhất trong sự nghiệp sáng tác của tác giả Nguyễn Thành Long. Tác phẩm đã khai thác và khắc họa thành công những hình ảnh những người lao động bình thường, mà tiêu biểu nhất là hình tượng anh thanh niên làm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn. Qua đó khẳng định vẻ đẹp của những con người lao động không ai nhớ mặt đặt tên, đồng thời ca ngợi sự hy sinh thầm lặng, ngày ngày đóng góp cho Tổ quốc của họ.

——————–HẾT—————–

Qua bài Thuyết minh truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long, các em đã nắm được phương pháp viết văn thuyết minh về một tác phẩm văn học, bên cạnh đó, để tìm hiểu thêm về những con người lao động thầm lặng trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, các em có thể tham khảo thêm: Vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích truyện Lặng lẽ Sa Pa, Phân tích vẻ đẹp thiên nhiên và con người trong Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long. Hãy phân tích tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long, Suy nghĩ của em về nhân vật anh thanh niên trong văn bản “Lặng lẽ Sa pa” của Nguyễn Thành Long

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button