Top List

Top 10 Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” trong “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố (ADS)

Ngô Tất Tố (1893- 1954) là nhà văn xuất sắc của trào lưu văn học trước Cách mạng, thơ ông mang đậm dấu ấn hiện thực, ông thường viết cuộc sống đời thường người nông dân trong xã hội phong kiến, ở đó luôn luôn có sự thất vọng không lối thoát. Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” trích từ chương XVIII của tiểu thuyết “Tắt đèn” – tác phẩm tiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố. Bằng ngòi bút hiện thực sinh động, đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” đã vạch rõ bộ mặt xấu xa, tàn bạo của xã hội thực dân phong kiến đương thời đẩy người nông dân vào tình cảnh vô cùng khốn khổ, thất vọng, khiến cho họ phải liều mạng cự lại. Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa có sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ và uy lực. Mời chúng ta xem thêm một trong những bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” mà kiêu dũng SEO đã tổng hợp trong nội dung bài viết tại đây.

đó là một đoạn trích mang giá trị hiện thực thâm thúy và thành công bởi thẩm mỹ tạo trường hợp truyện có tính kịch, xây dựng nhân vật trải qua miêu tả sống động, sinh động về ngoại hình, ngữ điệu, hành vi, tâm lí…
Là top 3 tiêu chuẩn mà kiêu dũng SEO.vn luôn luôn luôn luôn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích nhất cho xã hội

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 1

Ngô Tất Tố (1893 – 1954), quê ở làng Lộc Hà, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc Đông Anh, TP. hà Nội; là một nhà Nho sống ở nông thôn, có vốn hiểu biết Hán học khá sâu rộng, ông nổi tiếng trên nghành nghề dịch vụ báo chí và văn chương trong giai đoạn đầu thế kỉ XX. Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp sáng tác của Ngô Tất Tố và trong trào lưu văn học hiện thực trước Cách mạng tháng Tám 1945.

Tác giả lấy đề tài từ một vụ thu thuế hàng năm ở một làng quê Bắc Bộ, qua đó phản ánh số phận bi thảm của nông dân và thực tiễn tàn bạo của giai cấp thống trị trong xã hội đương thời. nói theo một cách khác tác phẩm Tắt đèn là bức tranh thu nhỏ của nông thôn Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Trong tác phẩm Tắt đèn, bằng ngòi bút tả thực tinh xảo và sắc sảo, nhà văn đã vẽ lên chân dung sinh động của một loạt nhận vật. Từ vợ ông chồng lão Nghị Quế keo kiệt bất nhân đến bọn cường hào tham lam hống hách. Từ một quan “phụ mẫu” oai vệ mà bỉ ổi đến bọn tay sai đầu trâu mặt ngựa. Mỗi đứa một vẻ nhưng đều giống nhau ở thực tiễn tàn ác và tư cách đê tiện. Những nhân vật phản diện này tiêu biểu cho tầng lớp phong kiến thống trị ở nông thôn lúc bấy giờ.

đặc trưng, Ngô Tất Tố đã thành công xuất sắc trong việc xây dựng hình tượng nổi bật về người phụ nữ nông dân qua nhân vật chị Dậu. Nhà văn miêu tả chân thực và cảm động về số phận tủi cực của người nông dân bị áp bức, bóc tách lột, bị dồn đến bước đường cùng. Nhà văn chân thành mệnh danh phẩm chất đáng quý của họ trong yếu tố hoàn cảnh sống tối tăm, ngột ngạt. Thái độ yêu ghét của Ngô Tất Tố thể hiện rất rõ ràng qua từng trang viết. Tình cảm yêu mến, trân trọng mà ông giành riêng cho những người nông dân khiến cho ông thật sự là tri âm, tri kỉ của họ. ông cũng không giấu diếm sự khinh bỉ và đáng ghét so với bọn thống trị sâu mọt ở nông thôn. Về thẩm mỹ, Tắt đèn sẽ là tiểu thuyết hiện thực xuất sắc mà thành công lớn nhất là tác giả đã dựng nên một trái đất nhân vật sinh động, Trong số đó có những nổi bật không giống nhau.

Đoạn Tức nước vỡ bờ trích từ chương XVIII của tác phẩm, nội dung xoay quanh những biến động ghê gớm xảy ra với mái ấm gia đình chị Dậu trong mùa sưu thuế. Vụ thuế đang trong thời điểm gay gắt nhất. Quan trên sắp về tận làng để đốc thuế. Bọn tay sai hung hãn xông vào nhà những người chưa nộp thuế để đánh trói, bắt bớ và giải ra đình tiếp tục cùm kẹp, tra khảo. Chị Dậu đã phải bán khoai, bán chó, bán cả đứa thiếu phụ lớn để nộp sưu cho ông chồng, nhưng bọn hào lí ngang trái lại bắt anh Dậu phải nộp cả suất của người em đã chết từ thời điểm năm ngoái. Thành thử, anh Dậu vẫn cứ là người thiếu thuế, bọn chúng nặng tay là sẽ không còn buông tha. Đã thế anh Dậu lại đang ốm rề rề sau trận đòn, tưởng chết đêm qua. Nếu bị chúng đánh trói lần nữa thì mạng sống của anh khó mà giữ được. Vấn đề quan trọng nhất so với chị Dậu giờ đó là làm sao bảo vệ được ông chồng trong tình thế nguy ngập này. Đoạn trích tiếp nối mẩu truyện trên.

Qua đoạn trích, tác giả trưng bày và lên án thực tiễn tàn ác bất nhân của chính sách thực dân phong kiến lúc bấy giờ và phản ánh tình cảnh đau thương của nông dân cùng quy luật có áp bức có đấu tranh. Nhà văn giúp chúng ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân nghèo khổ. Trong đoạn trích có hai nhân vật đó là chị Dậu và tên cai lệ. Mở đầu là cảnh chị Dậu chăm sóc người ông chồng ốm yếu vừa bị bọn hào lí trong làng đánh đập dã man chỉ vì thiếu tiền nộp sưu. Chị Dậu đã nỗ lực hết sức để cứu ông chồng nhưng sau cùng anh Dậu vẫn không tránh được sự bắt bớ, hành hạ. Có thấy được tình thương yêu chổng con thâm thúy của chị Dậu, ta mới tưởng tượng được sự kiêu dũng quên mình của chị. Chị tất tả chạy ngược chạy xuôi, vay được nắm gạo nấu nồi cháo loãng. Cảm động thay là cảnh chị Dậu múc cháo ra mấy cái bát cũ kĩ, sứt mẻ và quạt tia lịa cho cháo mau nguội rồi ân cần mời mọc: Thầy em cố dậy húp tí cháo cho đỡ xót ruột. Trong góc nhìnmắt nhìn và giọng nói của người vợ nghèo khổ ấy toát lên một tình cảm tha thiết đến nao lòng.

Chị Dậu đang trở thành trụ cột của cái mái ấm gia đình đang quẫn bách khốn khổ vì sưu, vì thuế. ông chồng bị đánh đập, gông cùm. Một tay chị chèo chống, chạy vạy, phải bán toàn bộ những gì rất có thể bán được, kể cả đứa thiếu phụ đầu lòng ngoan ngoãn, hiếu thảo mà chị thương đứt ruột để lấy tiền nộp sưu, cứu ông chồng khỏi vòng tù tội. Chị đã phải đổ bao mồ hôi nước mắt để anh Dậu được trả tự do trong tình trạng tưởng như chỉ với là một chiếc xác không hồn. Giữa lúc anh Dậu vừa bưng bát cháo kề vào miệng thì cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập sấn vào với những roi tuy vậy, tay thước và dây thừng, hò hét bắt anh phải nộp tiền sưu. Quá khiếp đảm, anh Dậu đã lăn đùng ra không nói được câu gì, chỉ với chị Dậu một mình đối phó với lũ ác nhân. Chị Dậu đã đương đầu với bọn nha dịch tay sai để bảo vệ ông chồng ra sao?

lúc đầu, khi bọn chúng ập vào định lôi anh Dậu đi nhưng chưa hành hung mà chỉ chửi bới, mỉa mai, đe doạ thì chị Dậu vẫn nhũn nhặn van xin tên cai lệ gian ác. Bọn đầu trâu mặt ngựa hung hãn nhân danh phép nước, người nhà nước để ra tay, còn ông chồng chị là hạng cùng đinh đang có tội (!) cho nên chị phải van xin. Vả lại, kinh nghiệm lâu lăm đã thành phiên bản năng của người nông dân thấp cổ nhỏ xíu họng là phải ghi nhận rõ thân phận mình. Thói quen nhẫn nhục khiến cho chị chỉ dám năn nỉ, khơi gợi lòng nhân từ của tên cai lệ: Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tĩnh được một lúc, ông tha cho! Cách xưng hô ông, cháu của chị Dậu là cách xưng hô của kẻ dưới với người trên, thể hiện sự hạ mình. Bọn chúng chẳng thèm nghe mà sầm sập chạy đến chỗ anh Dậu, định bắt trói anh một lần nữa thì chị Dậu đã giận xám mặt nhưng vẫn cố chịu đựng, níu tay tên cai lệ van nài: Cháu xin ông! Mọi lời nói, hành vi của chị Dậu đều không ngoài mục đích để bảo vệ ông chồng.

Đến khi giới hạn của sự chịu đựng bị phá vỡ thì tính cách cứng cỏi của chị Dậu mới thật sự thể hiện. Lúc tên cai lệ đáp lại lời van xin của chị bằng những cú đấm thô bạo rồi sấn đến trói anh Dậu thì chị tức quá không thể chịu được nên đã liều mạng chống cự lại. Sự bùng nổ tính cách này là kết quả tất yếu của quy trình chịu đựng lâu dài sự tàn ác, bất công. Điều đó đúng với quy luật có áp bức, có đấu tranh. Người đọc xót thương một chị Dậu phải hạ mình van xin bao nhiêu thì càng vừa ý, nể phục một chị Dậu đáo để, quyết liệt bấy nhiêu. Lúc đầu, chị cự lại tên cai lệ bằng lí lẽ: ông chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ! Thực ra, chị chỉ nói về việc lòng nhân đạo tối thiểu của con người. Chị không thể xưng cháu và gọi tên cai lệ bằng ông nữa mà xưng là tôi – ông, ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào mặt đối thủ cạnh tranh.

Từ vị thế thấp hèn của kẻ dưới, chị Dậu vụt trở thành ngang hàng với những kẻ xưa nay vẫn đè đầu cưỡi cổ mình. Câu nói của chị là lời cảnh cáo cứng rắn mà vẫn có đủ tình, đủ lí. Nhưng điều ác thường không biết chùn tay. Tên cai lệ cứ sấn tới đánh chị và nhảy vào định lôi anh Dậu đi. Lòng yêu thương chồnng tha thiết đã thúc đẩy chị phải hành vi chống trả quyết liệt lũ tay sai tàn ác đang cố tình phá nát mái ấm gia đình chị. Chị từ chối để ông chồng mình bị hành hạ thêm một lần nữa. hành vi chống trả bọn tay sai trình làng thật bất thần nhưng thực ra mầm mống phản kháng đã chứa đựng từ lâu dưới vẻ ngoài cam chịu nhẫn nhục thường ngày của chị. Sự chịu đựng kéo dãn và sự áp bức lên đến mức tột đỉnh tạo cho thái độ phản kháng bùng lên dữ dội.

Khi tên cai lệ dã thú ấy tát vào mặt chị một chiếc đánh bốp rồi cứ hung hăng sấn tới chỗ anh Dậu, thì chị đã nghiến hai hàm răng thử thách: Mày trói ngay ông chồng bà đi, bà cho mày xem! không thể ông – cháu, tôi – ông gì nữa, chị chuyển phắt sang xưng bà và gọi tên cai lệ là mày. Điều đó thể hiện thái độ căm giận, khinh bỉ đến cao độ, đồng thời xác định tư thế của chị là sẵn sàng tiêu diệt đối phương. Chị Dậu là một lò lửa đang bùng cháy rực rỡ dữ dội. Chị không thèm đấu lí với tên cai lệ vô lương mà thẳng tay trừng trị hắn. tiếp theo lời cảnh cáo đanh thép là hành vi phản kháng mạnh mẽ và uy lực. Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa. Sức lẻo khẻo của chàng trai nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người thiếu phụ lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất… Còn tên người nhà lí trưởng hung hăng kết cục cũng trở nên chị Dậu túm tóc; lẳng cho một chiếc, ngã nhào ra thềm.

Đoạn văn miêu tả cuộc đối đầu giữa chị Dậu và lũ người gian ác được tác giả miêu tả thật sinh động và thu vị. Trong xã hội mà tội ác hoành hành, còn gì hả hê hơn khi mọi người được tận mắt chứng kiến điều ác bị trừng trị đích đáng?! Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh lạ lùng một lúc quật ngã hai tên tay sai hung hãn như vậy? Đó là sức mạnh của lòng căm hờn mà cái gốc của lòng căm hờn ấy lại đó là tình yêu thương và ý thức bảo vệ ông chồng con của người thiếu phụ nghèo khổ. Khi rón rén bưng cháo cho ông chồng và theo dõi xem ông chồng ăn có ngon miệng không, khi hạ mình van xin kẻ ác và khi nghiến răng quật ngã chúng, trước sau, lúc nào chị Dậu cũng vì người ông chồng đang đau ốm. Tình yêu ông chồng, thương con cộng với tinh thần phản kháng âm ỉ lâu nay đã thổi bùng ngọn lửa phản kháng trong tim chị. Nỗi sợ cố hữu của kẻ bị áp bức phút chốc tiêu tan, chỉ với lại nhân cách cứng cỏi của một con người chân chính. hành vi chống đối bộc phát đó đó là thể hiện rõ ràng của tình yêu thương mãnh liệt trong trái tím người phụ nữ dường như sinh ra để suốt đời nhường nhịn, hi sinh.

Tuy vậy, sự phản kháng của chị Dậu mới chỉ là hành vi tức nước vỡ bờ của một cá thể chứ chưa phải là hành vi vùng lên phá vỡ áp bức bất công để tự giải phóng của một giai cấp, một dân tộc. Thế nhưng nó cũng minh chứng cho quy luật có áp bức, có đấu tranh. Áp bức càng nhiều thì đấu tranh càng quyết liệt. tận mắt chứng kiến cảnh xô xát giữa vợ mình với tên cai lệ và người nhà lí trưởng, anh Dậu sợ quá muốn dậy can vợ, nhưng mệt lắm, ngồi lên lại nằm xuống, vừa run lại vừa kêu: – U nó không được thế! Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta là phải tù, phải tội. Anh Dậu cố nhắc cho vợ nhớ cái thực sự phổ cập trong xã hội lúc bấy giờ, nhưng chị Dậu từ chối điều vô lí đó. Chị phẫn uất hét lên: Thà ngồi tù, để chúng nó làm tình làm tội mãi thế tôi chịu không được… Câu nói này xác định chị Dậu không muốn cúi đầu cam chịu mãi cảnh áp bức, bất công.

Ý nghĩa của câu tục ngữ tức nước vỡ bờ qua ngòi bút hiện thực của Ngô Tất Tố đã được thể hiện thật sống động và đầy thuyết phục. Tuy tác giả khi đó chưa giác ngộ cách mạng và tác phẩm kết thúc bằng cảnh ngộ thất vọng của chị Dậu nhưng nhà văn Nguyễn Tuân đã nhận được xét rằng Ngô Tất Tố, với Tắt đèn đã “xui người nông dân đấu tranh cách mạng…”. Bằng cảm quan hiện thực mạnh mẽ và uy lực, Ngô Tất Tố đã cảm nhận được xu thế “tức nước vỡ bờ” và sức mạnh to lớn khôn lường của nó. nói theo một cách khác đoạn trích này đã dự báo cơn sốt táp của quần chúng nông dân nổi dậy dưới sự tập hợp, lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ sẽ hất phăng chính sách thực dân phong kiến tham tàn, mục nát.

Nhân vật cai lệ trong đoạn trích tiêu biểu cho lũ tay sai chuyên nghiệp, là công cụ đàn áp đắc lực của giai cấp thống trị. Để xác định vai trò của tớ trong vụ thuế, hắn đánh người, trói người vô tội vạ. Trong máy bộ thống trị ở nông thôn, tên cai lệ này chỉ là một gã tay sai mạt hạng. Hắn hung dữ, sẵn sàng gây tội ác mà không chùn tay vì không hề bị ai ngăn chặn. Hắn vênh váo tự cho mình là thay mặt thay mặt cho nhà nước. Hắn nhân danh phép nước để làm những điều tàn ác so với người nghèo. Vì vậy, nói theo một cách khác, tên cai lệ vô danh đó là hiện thân không thiếu nhất của cái guồng máy “nhà nước” bất nhân lúc bấy giờ. Tuy chỉ xuất hiện trong một đoạn văn ngắn nhưng nhân vật cai lệ được ngòi bút tả thực của tác giả khắc họa nổi trội, có giá trị khái quát cao.

Đoạn trích Tức nước vỡ bờ là một đoạn văn hay, tiêu biểu cho bút pháp tả thực tài tình của Ngô Tất Tố. ngữ điệu kể chuyện, miêu tả và đối thoại của nhân vật rất rực rỡ. Đó là lời ăn tiếng nói bình dị, tự nhiên của đời sống hằng ngày. Mỗi nhân vật đều sở hữu ngữ điệu riêng. Ngôn từ của tên cai lệ thì thô lỗ, đểu cáng. Lời lẽ của chị Dậu khi thì thiết tha mềm mỏng tanh, khi đanh thép quyết liệt. Lời lẽ của bà cụ hàng xóm thì thật thà, hiền hậu… Lời ăn tiếng nói của nông dân được tác giả sử dụng thuần thục, rất hợp cảnh, hợp tình. Nhà văn Ngô Tất Tố đã giành riêng cho nhân vật đó là chị Dậu tình cảm yêu thương, thông cảm và trân trọng. Những tình tiết sinh động và đầy kịch tính trong đoạn trích đã thêm phần hoàn thiện tính cách của người phụ nữ nông dân đẹp người, đẹp nết.

Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu, vị tha, sống khiêm nhường, biết nhẫn nhục chịu đựng… nhưng trọn vẹn không yếu ớt, trái lại vẫn có một sức sống mạnh mẽ và uy lực, một tinh thần phản kháng tiềm tàng. Khi bị đẩy tới bước đường cùng, chị đã vùng dậy chống trả quyết liệt. Đó là thái độ cứng còi, quật cường, dám đối đầu với điều ác trong xã hội.

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 2

Tức nước vỡ bờ là chương XVIII của tiểu thuyết Tắt đèn. Nếu đặt vào mạch chung của cuốn tiểu thuyết thì đó là chương truyện có kịch tính rất cao. Mười bảy chương truyện trước đó đã thuật lại không biêt bao nhiêu là cảnh cùng cực, khốn đốn của vợ ông chồng chị Dậu trong những ngày sưu thuế.

Nhà đã nghèo “lên đến mức bậc nhì, số một trong hạng cùng đinh”, đến vụ thuế, anh Dậu lại ốm liệt giường. Cho nên, vì suất sưu của anh Dậu mà chị Dậu phải bán chó, bán con, phải chịu đựng những lời rủa sả cay độc của vợ ông chồng Nghị Quế và cũng từng phải “nếm” cả những “quả phật thủ’* của bọn lính tráng và người nhà lí trường. Cũng vì suất sưu ấy mà anh Dậu bị đánh, bị trói giữa lúc ốm đau. chính sách thực dân, phong kiến chẳng những đánh thuế vào người sống, mà còn dựng toàn bộ khung người chết dậy mà đánh thuế. Cho nên, nộp xong suất sưu của anh Dậu, chị Dậu những tưởng đã trả được “món nợ nhà nước”, nào ngờ, bọn hào lí cho biết thêm chị còn phải nộp suất sưu của “chú Hợi” đã chết từ thời điểm năm ngoái. Thế là chị Dậu bị đẩy tới chỗ cùng đường. Anh Dậu lại tiếp tục bị đánh, bị trói Tính đến ngất xỉu đi như chết. Nửa đêm, người ta đem anh Dậu rũ rượi như một chiếc xác trả về cho chị Dậu. Nhờ có hàng xóm đổ đến giúp, chị Dậu đã cứu sống được ông chồng. Nhưng trời vừa sáng, cai lệ và người nhà lí trưởng “đã sầm sập tiến vào với những roi tuy vậy, tay thước và dây thừng”, Tính mạng của anh Dậu bị đe dọa nghiêm trọng. Thế là “tức nước vỡ bờ”, chị Dậu đã vùng lên chống trả một cách quyết liệt. Đặt nhân vật vào trường hợp đầy kịch tính ấy, chương truyện vừa trưng bày bộ mặt tàn ác, bất nhân của lũ tôi tớ sai của bọn thực dân, phong kiến, vừa làm nổi trội những phẩm chất, tính cách tốt đẹp của người phụ nữ nông dân Việt Nam.

Bộ mặt thất thần, tàn ác của lũ tôi tớ tay sai dưới chính sách thực dân, phong kiến được thể hiện qua hình Hình ảnh cai lệ và tên người nhà lí trưởng. Cai lệ là một thứ chức tước hẳn hoi. Trong tay hắn cũng có thể có lính tráng để sai bảo. Nhưng làm “cai” thì chưa phải là quan. Đó chỉ là thứ chức tước hạng bét ở trong phòng binh dưới chính sách cũ. thực tiễn, cai lệ cũng là một loại đầy tớ, chân tay của quan phủ, quan huyện rất rất lâu rồi. Người nhà lí trưởng thì tuyệt nhiên không tồn tại chức quyền gì. Y đúng là đầy tớ của bọn thôn xóm. Thậm chí y rất có thể là một người nghèo. Có lần chị Dậu từng năn nỉ hắn: “Bạn nghèo với nhau, bác nói khéo với ông Lí cho tôi”. Nhưng hắn “hăm hăm vác gậy” bỏ đi mà không quên thông thoáng: “Tôi không dám làm bạn với nhà chị.” Cai lệ và người nhà lí trưởng tuy thân phận, địa vị không giống nhau, thái độ của chúng cũng không trọn vẹn giống nhau, nhưng sự bất nhân, tàn ác thì không đứa nào chịu thua kém đứa nào. chỉ việc một ít rõ ràng thẩm mỹ, chân dung của chúng đã được nhà văn khắc họa hết sức tinh xảo và sắc sảo.

Giữa nhà chị Dậu, đúng hơn là những túp lều tương tự như nơi chứa phân tro, Trong số đó chỉ có một người đàn ông vừa thoát chết, đang “ốm rề rề”, một người thiếu phụ nuôi con mọn với ba đứa trẻ, cai lệ và người nhà lí trưởng hiện lên hệt một bọn đầu trâu, mặt ngựa đằng đằng sát khí. Chúng hùng hùng, hổ hổ “sầm sập tiến vào” nhà chị Dậu. Tay chúng cầm toàn những thứ dụng cụ đánh người để uy hiếp những người yếu bóng vía, nào “roi tuy vậy”, “tay thước”, nào “dây thừng”. Vừa vào đến nhà, cai lệ lập tức ra oai. Hắn “gõ đầu roi xuống đất”. Trước chị Dậu và anh Dậu hắn tỏ ra rất hách dịch. Hắn gọi anh Dậu là “thằng”, chị Dậu là “mày”, xưng với họ là “ông”, là “thân phụ mày”. Cai lệ động mở mồm là “thét”, “quát”. Hắn quát chị Dậu: “Mày định nói cho thân phụ mày nghe đấy à?”. Và khi “quát”, khi “thét”, cai lệ lúc thì “trợn hai mắt”, lúc thì “giọng hầm hè”. Người nhà lí trưởng không hách dịch như vậy, nhưng hắn thông thoáng, xúc xiểm cai lệ để tên này càng ngạo ngược hơn: “Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không? Đấy! Chị hãy nói với ông cai để ông ấy ra đình kêu với quan cho! Chứ ông lí tôi thì không tồn tại quyền giám cho chị khất một giờ nào nữa”.

Anh Dậu đang ốm đau, lại bị trói Tính đến ngất xỉu đi, vừa thoát chết, vậy mà cả cai lệ và người nhà lí trưởng chẳng hề có một chút động tâm. Vào nhà, nhìn thấy anh Dậu “run rẩy cất bát cháo… mới kề vào đến miệng”, cai lệ liền buông lời rủa sả: “Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à?”. Thấy anh Dậu vì sợ quá mà ”lăn đùng ra đó, không nói được câu gì”, người nhà lí trưởng “cười một cách mỉa mai: Anh ta lại sắp phải gió như đêm qua đấy”, cả hai tên bất nhân ấy không nhất thiết phải ghi nhận đến gia cảnh của chị Dậu. Chúng không để lọt tai bất kì một lời van xin nào cùa người thiếu phụ ấy. “Cai lệ không tạo cho chị Dậu được nói hết câu…! Hắn chỉ một mực thúc giục: “Nộp tiền sưu! Mau!”. Rồi hắn đe dọa “Nếu không tồn tại tiền nộp sưu cho ông lúc này, thì ông sẽ dỡ cả nhà mày đi”. Thái độ của hắn ngày càng hung hãn. Hắn sai người nhà lí trưởng trói anh Dậu. Thấy tên này “hình như không dám hành hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì” hắn “đùng đùng” “giật phắt cái thừng”, “chạy sầm sập” đến chỗ anh Dậu…

“Sầm sập tiến vào”, “sầm sập đến”, “sấn đến”, “nhảy vào”; “gõ đầu roi xuống đất”, “thét”, “quát”, “mỉa mai”, “hằm hè”, “đùng đùng” “bịch luôn luôn vào cái ngực chị Dậu mấy bịch”, “tát cả vào mặt chị một chiếc đánh đốp”, chân dung của cai lệ và người nhà lí trưởng được khắc họa bằng những rõ ràng điệu bộ, giọng nói và hành vi như vậy. Ngô Tất Tố không dùng bất kì một rõ ràng nào để miêu tả suy nghĩ của chúng. Đó đó là việc tinh xảo và sắc sảo, tinh xảo của ngòi bút nhà văn. cũng chính vì, lũ đầu trâu, mặt ngựa, xem việc đánh người như là việc tự nhiên, chẳng lúc nào thấy động lòng trắc ẩn, thì làm gì biết suy nqhĩ. Bỏ đi những rõ ràng miêu tả nội tâm, Ngô Tất Tố vừa làm nổi trội thực tiễn bất nhân, thất đức, thực tiễn cầm thú của bọn đầy tớ, tay sai, vừa tạo ra kịch tính căng thẳng cho mạch truyện.

Trong tiểu thuyết Tắt đèn, chị Dậu được miêu tả như một người phụ nữ rất mực êm ả dịu dàng. Vì bị áp bức bóc tách lột, chị Dậu đành chịu đựng, nhẫn nhục, và trong nhiều trường hợp, chị là người rất có thể nhẫn nhục, chịu đựng. Nhưng chị Dậu không thuộc loại người yếu ớt, chỉ biết than khóc. Thông minh, tinh xảo và sắc sảo, đảm đang, tháo vát, chị Dậu còn tiềm tàng một tích điện phản kháng. Chả thế mà ngay giữa đình làng, trước mặt bọn hào lí, chị đã dám “tru tréo”, kêu to lên sự bất nhân của chính sách sưu thuế thực dân, phong kiến: “Khốn nạn thân tôi! Trời ơi! Em tôi chết rồi còn phải đóng sưu, hở trời”. Bị quăng từ đình làng về, rồi được cứu sống, anh Dậu chỉ với biết khóc em, khóc cái Tí, khóc cho số phận của anh. Trái lại, chị Dậu tỏ thái độ bất cần. Chị bình tĩnh khuyên giải ông chồng: “Còn như mấy đồng tiền sưu, tuy nó nóng thật, nhưng nó đang còn chưa kịp thì khất. Thịt người tanh, chả ai ăn được.Thầy em cứ yên tâm nằm nghỉ, không phải phiền lòng gì cả.”

Cảnh ”tức nước vỡ bờ” miêu tả tinh xảo diễn biến tâm lí cúa một tính cách nhất quán. Chị Dậu rất có thể nhẫn nhục, chịu đựng, nhưng khi bị đẩy tới chân tường, thì cũng biết chống trả quyết liệt thể hiện một tích điện phản kháng tiềm tàng. Trước thái độ hung hăng, những lời hách dịch của cai lệ, chị Dậu “run run”. Chị sợ thì ít, mà lo cho ông chồng thì nhiều. Chị gọi cai lệ “ông”, tự xưng là cháu. Chị van xin, cầu khẩn bẳng giọng “cố tha thiết”: “Hai ông làm phúc nói với ông lí hãy cho cháu khất…”, “Khốn nạn! Nhà cháu đang không tồn tại, dẫu ông chửi mắng cũng thế thôi. Xin ông trông lại!”. Đến khi thấy tính mạng của ông chồng bị đe dọa, thái độ của chị Dậu thay đổi trọn vẹn. Chị vẫn cố van xin, nhưng vội vàng đặt đứa con đang bế xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay cai lệ, không đe hắn đụng tới anh Dậu. Đang xưng hô “ông – cháu”, chị Dậu chuyển qua “ông – tôi” với cai lệ. Người thiếu phụ uất ức đã liều mình đứng lên tự đặt ngang hàng với cai lệ để chú ý hắn: “ông chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!”. Thái độ của chị Dậu ngày càng quyết liệt. Người thiếu phụ êm ả dịu dàng bỗng trở nên đáo để. Chị hạ cai lệ xuống thứ “mày” và ngang nhiên thử thách: “Mày trói ngay ông chồng bà đi, bà cho mày xem”.

Chị Dậu quật ngã bọn tay sai tàn tệ trong ngang hàng, quật cường với sức mạnh kì lạ – Chị “túm lấy cổ” cai lệ “ấn dúi ra cửa.” Cai lệ ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn lảm nhảm thét trói vợ ông chồng kẻ thiếu sưu”. Tên người nhà lí trưởng cũng trở nên chị Dậu “túm tóc lẳng сho một chiếc, ngã nhào ra thềm”. Giọng văn cùa Ngô Tất Tố trở nên hả hê. Dưới ngòi bút của ông, hình Hình ảnh chị Dậu trở nên mạnh mẽ và uy lực, quyết liệt bao nhiêu, thì hình Hình ảnh bọn tay sai tàn tệ trở nên nhỏ nhỏ xíu, hèn kém, nực cười và vui nhộn bấy nhiêu. Thấy chị Dậu quá quyết liệt, anh Dậu vừa run vừa kêu: “U nó không được thế! Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù, phải tội”. Nhưng “tức nước” thì tất yếu “vỡ bờ”. Nghe anh Dậu can, chị Dậu càng phẫn uất: “Thà ngồi tù. tạo cho chúng làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được…”. Câu nói mộc mạc đầy phẫn uất ấy tương tự như lời tuyên ngôn hùng hồn cho quy luật: Có áp bức, dứt khoát có đấu tranh.

Sức mạnh kì diệu của chị Dậu là sức mạnh lòng căm hờn, uất hận bị dồn nén đến mức không thể chịu đựng được nữa. Đó còn là sức mạnh của tình thương yêu ông chồng con vô bờ bến. Một người thiếu phụ lúc nào thì cũng chỉ nghĩ tới ông chồng, tới con, nhiều lần lấy thân của tớ để che chở đòn roi cho ông chồng, vì ông chồng con, người thiếu phụ ấy sẵn sàng “thà ngồi tù”.

Nguyễn Tuân gọi chân dung chị Dậu trong “Tắt đèn” là “bức chân dung sáng sủa”. Nguyễn Tuân quả quyết rằng ông đã gặp chị Dậu trong “một đám đông phá thóc của Nhật trong những ngày huyện kì Tổng khởi nghĩa”. Dưới ngòi bút của Ngô Tât Tố đã xác định tài năng miêu tả nhân vật chị Dậu vừa hiện lên sống động tương tự như người có thật, vừa thể hiện quy luật tất yếu cùa đời sống hiện thực. Cho nên, chị Dậu trong tiểu thuyết “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố có tích điện bước ra khỏi trang văn để đến với cuộc đời và sống mãi trong đời sống tinh thần của chúng ta.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 3

Ngô Tất Tố là nhà văn bậc thầy trong trào lưu văn học hiện thực những năm mà nước nhà còn gian khó, nhân dân bị đọa đầy. Trong yếu tố hoàn cảnh ấy, tác giả lấy bối cảnh từ một vụ thu sưu thuế ở làng quê để qua đó phản Hình ảnh số phận khổ đau của những người nông dân trong xã hội đương thời đồng thời tố cáo giai cấp thống trị. đặc trưng qua đoạn trích Tức nước vỡ bờ, xích míc của giai cấp không giống nhau đã tạo ra sự thu hút với người đọc, khiến cho họ thương cảm cho chị Dậu và dấy lên sự tức tối, lòng thù hận với giai cấp thống trị.

Trong đoạn trích, ông thành công trong việc xây dựng hình tượng người phụ nữ trong xã hội đương thời trải qua nhân vật chị Dậu. Và ông rất sắc xảo khi gây dựng những tình tiết trong truyện xoay quanh nhân vật chị Dậu, đã làm sáng lên phẩm chất của người nông dân dù bị đọa đầy.

Việc thu sưu thuế vẫn trình làng gay gắt, bọn tay sai của những quan trên, lí trưởng cứ thế lộng hành, nhà chị Dậu thì ngày càng khó khăn. Chị phải bán khoai, bán chó, bán cả đứa thiếu phụ lớn cho nhà lí trưởng để nộp nốt sưu cho ông chồng của tớ. Anh Dậu ngày càng đau ốm, sau trận đánh trói ấy, anh càng yếu dần, nếu bị chúng đánh trói nữa tưởng rằng sẽ chết mất. Và chị Dậu đang tìm mọi phương pháp để bảo vệ ông chồng của tớ. Đoạn trích nổi trội với cảnh cai lệ và chị Dậu đối đầu khi tên tay sai đến thúc sưu nhà chị rất gay cấn và đúng như nhan đề “tức nước vỡ bờ”.

Chị Dậu là một người phụ nữ yêu thương ông chồng hết mực, chị chăm sóc ông chồng đang ốm vì vừa bị bọn cường hào lí trưởng đánh đập. Chị cũng thương con mình thâm thúy. Chị tất tả chạy ngược xuôi vay được vài nắm gạo và nấu bát cháo loãng cho ông chồng ăn lại sức. Từ cách chị chăm ông chồng, đỡ ông chồng dậy và cách xưng hô: “Thầy em cố dậy húp tí cháo cho đỡ xót ruột” đã thể hiện sự êm ả dịu dàng vốn có trong những người phụ nữ Việt Nam ngày trước.

Chị trở thành trụ cột trong mái ấm gia đình, gánh chịu mọi đau khổ, sự túng quẫn vì sưu thuế. Chị đổ mồ hôi sôi nước mắt để cứu anh Dậu. Chăm sóc anh nhưng lúc ấy bất thần tên tay sai của lí trưởng và cai lệ xông vào, trên tay là roi, thước và dây thừng, hò hét bắt Cả nhà phải nộp sưu thuế, Anh Dậu quá khiếp đảm đến nỗi suýt ngất, chỉ với mình chị Dậu chạy vạy, đối phó với giai cấp thống trị. Thoạt đầu, chúng định lôi anh Dậu đi nhưng không hành hung mà chúng lại chửi bới mỉa mai đến nỗi chị Dậu vẫn van xin “cháu xin ông” để khất hạn nộp sưu nhưng rồi chúng sấn đến đánh chị thì đã chạm đến giới hạn sau cùng, tính cách của “người thiếu phụ lực điền” ấy mới thể hiện một cách mạnh mẽ và uy lực và cứng cỏi hơn. Vậy nên người ta mới nói có áp bức bất công thì ắt hẳn có sự đấu tranh.

Chị Dậu đang đứng lên để bảo vệ mái ấm gia đình và cuộc sống đời thường của tớ. Chị liều mạng chống cự lại những cú đấm thô bạo bằng những lí lẽ sắc bén: “ông chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!”. không thể xưng hô tôn trọng với những kẻ gian ác và bạo tàn, chị quên đi vị thế của tớ chỉ là những người nông dân thấp hèn, chị đứng lên ngang hàng với những kẻ bạo tàn để đấu tranh. Với tình yêu thương của một người vợ, chị đã chống trả lại bọn chúng. Hai hàm răng nghiến chặt: “Mày trói ngay ông chồng bà đi, bà cho mày xem!” đầy thử thách và đe dọa. Điều đó thể hiện thái độ căm giận lũ chó đểu, khinh bỉ đến cao độ, đồng thời xác định tư thế sẵn sàng chiến đấu của chị, không thèm đấu lí nữa mà thẳng tay trừng trị chúng.

Một hành vi phản kháng rất mạnh mẽ và uy lực, chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi đầu ra cửa “Sức lẻo khẻo của chàng trai nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người thiếu phụ lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất… Còn tên người nhà lí trưởng hung hăng kết cục cũng trở nên chị Dậu túm tóc; lẳng cho một chiếc, ngã nhào ra thềm”. Cách miêu tả rất không giống nhau của Ngô Tất Tố đã khiến cho cuộc đối đầu của chị và tên cai lệ trở nên sinh động, trong xã hội bất công ấy, một trận đánh công lí trình làng để trừng trị kẻ ác đáng làm người ta khâm phục. Có lẽ vì người nông dân nhất là người phụ nữ họ đã phải chịu nhiều bất công nên khi bị dồn đến đường cùng, họ phản kháng với mục đích tự vệ chính đáng. Tuy vậy, hành vi của chị Dậu chỉ là một cá thể chứ chưa phải là cả xã hội cùng đấu tranh để giải phóng giai cấp. Có lẽ theo quy luật, càng nhiều áp bức thì sẽ càng xuất hiện đấu tranh.

Nhân vật cai lệ là nhân vật tiêu biểu cho lũ tay sai, công cụ đàn áp đắc lực của giai cấp thống trị. Hắn là một tên nghiện ngập, để xác định vai trò của tớ trong việc đi thúc sưu thuế, hắn đánh người, trói người vô tội vạ. Trong xã hội ấy, cai lệ chỉ là tay sai, là tên đứng ra hành hạ người dân nghèo thay lũ quan lại tham lam và gian ác.

Đoạn trích Tức nước vỡ bờ là một đoạn văn giàu ý nghĩa hiện thực. Ngô Tất Tố xây dựng nhân vật chị Dậu là một người phụ nữ êm ả dịu dàng những cũng quyết đoán, thương yêu ông chồng con nhưng cũng không thiếu sức mạnh để chiến đấu. Qua đoạn trích, ta thấy nhà văn đã dành tình yêu thương và sự đồng cảm thâm thúy cho chị Dậu cùng với đó lên án xã hội bất công và tàn ác.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 4

Ngô Tất Tố là một trong những nhà văn hiện thực phê phán nổi tiếng nhất thời kì cách mạng. những tác phẩm của ông luôn luôn đi liền với hình Hình ảnh những người nông dân khốn khổ, luôn luôn bị bóc tách lột, bị áp bức mà không thể tìm ra được lối thoát. Và nhắc tới ông, có lẽ chúng ta sẽ được nghe trước tiên là tác phẩm “Tắt đèn”. Và trong tác phẩm, phân đoạn “Tức nước vỡ bờ” là một trong những đoạn văn gây nhiều xúc động và có ý nghĩa nhất trong tim người đọc.

Tác giả lấy đề tài từ vụ thuế hàng năm ở những làng quê Bắc Bộ, với những hình Hình ảnh như in đậm vào tâm trí của người đọc, hiện lên số phận bi thảm của những người phụ nữ nói chung và những người nông dân nói riêng cùng thực tiễn của giai cấp thống trị trong xã hội đương thời. Đó là tình cảnh của người nông dân “một cổ hai tròng” khi vừa chịu ách bóc tách lột của những kẻ tàn dư phong kiến còn sót lại, vừa của những kẻ đi theo thực dân pháp, bán đứng tổ quốc. Trong tác phẩm, tác giả đã sử dụng ngòi bút hiện thực để vẽ nên chân dung của hàng loạt những nhân vật ở trong tác phẩm. nổi bật cho những kẻ áp bức con người là vợ ông chồng Nghị Quế, luôn luôn lợi dụng tình cảnh của những con người đang gặp khó khăn nhằm mục tiêu trục lợi hay những bọn tay sai cường hào tuy chỉ là những kẻ làm thuê nhưng chúng lại không biết thương yêu những người đồng loại vất vả và lại chỉ biết áp bức những người nông dân tay không tấc sắt. đó đó là những con người đại diện thay mặt tầng lớp tiêu biểu phong kiến tàn dư của xã hội.

Ngoài ra, tác giả còn rất khôn khéo xây dựng hình tượng vô cùng kiên cường mà cũng đầy cảm động về hình Hình ảnh của chị Dậu – một người phụ nữ luôn luôn hết lòng chăm lo cho ông chồng cho con mà không nghĩ cho mình lúc nào. Tốt đẹp là thế nhưng họ luôn luôn phải chịu sự áp bức từ kẻ khác. Họ cũng không tồn tại cách nào để phản kháng trọn vẹn bởi chính họ còn không biết làm cách nào thoát ra khỏi vũng lầy. Mở đầu là cảnh chị Dậu chăm sóc người ông chồng ốm yếu vừa bị bọn hào lí trong làng đánh đập dã man chỉ vì thiếu tiền nộp sưu. Chị Dậu đã cô gắng hết sức để cứu ông chồng nhưng sau cùng anh Dậu vẫn không tránh được sự bắt bớ, hành hạ. Có thấy được tình thương yêu chổng con thâm thúy của chị Dậu, ta mới tưởng tượng được sự kiêu dũng quên mình của chị. Chị tất tả chạy ngược chạy xuôi, vay được nắm gạo nấu nồi cháo loãng. Cảm động thay là cảnh chị Dậu múc cháo ra mấy cái bát cũ kĩ, sứt mẻ và quạt cho cháo mau nguội rồi ân cần mời mọc: Thầy em cố dậy húp tí cháo cho đỡ xót ruột. Trong góc nhìnmắt nhìn và giọng nói của người vợ nghèo khổ ấy toát lên một tình cảm tha thiết đến nao lòng.

Chị Dậu đang trở thành trụ cột của cái mái ấm gia đình đang quẫn bách khốn khổ vì sưu, vì thuế. ông chồng bị đánh đập, gông cùm. Một tay chị chèo chống, chạy vạy, phải bán toàn bộ những gì rất có thể bán được, kể cả đứa thiếu phụ đầu lòng ngoan ngoãn, hiếu thảo mà chị thương đứt ruột để lấy tiền nộp sưu, cứu ông chồng khỏi vòng tù tội. Chị đã phải đổ bao mồ hôi nước mắt để anh Dậu được trả tự do trong tình trạng tưởng như chỉ với là một chiếc xác không hồn. Giữa lúc anh Dậu vừa bưng bát cháo kề vào miệng thì cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập sấn vào với những roi tuy vậy, tay thước và dây thừng, hò hét bắt anh phải nộp tiền sưu. Quá khiếp đảm, anh Dậu đã lăn đùng ra không nói được câu gì, chỉ với chị Dậu một mình phải đối phó với những kẻ gian ác, luôn luôn đòi ra tay với vợ ông chồng chị.

lúc đầu, khi bọn chúng ập vào định lôi anh Dậu đi nhưng chưa hành hung mà chỉ chửi bới, mỉa mai, đe dọa thì chị Dậu vẫn nhũn nhặn van xin tên cai lệ gian ác. Vả lại, kinh nghiệm lâu lăm đã thành phiên bản năng của người nông dân thấp cổ nhỏ xíu họng là phải ghi nhận rõ thân phận mình. Thói quen nhẫn nhục khiến cho chị chỉ dám năn nỉ, khơi gợi lòng nhân từ của tên cai lệ: Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tĩnh được một lúc, ông tha cho! Cách xưng hô ông, cháu của chị Dậu là cách xưng hô của kẻ dưới với người trên, thể hiện sự hạ mình. Bọn chúng chẳng thèm nghe mà sầm sập chạy đến chỗ anh Dậu, định bắt trói anh một lần nữa thì chị Dậu đã giận xám mặt nhưng vẫn cố chịu đựng, níu tay tên cai lệ van nài: Cháu xin ông! Mọi lời nói, hành vi của chị Dậu đều không ngoài mục đích để bảo vệ ông chồng.

Đến khi giới hạn của sự chịu đựng bị phá vỡ thì tính cách cứng cỏi của chị Dậu mới thật sự thể hiện. Lúc tên cai lệ đáp lại lời van xin của chị bằng những cú đấm thô bạo rồi sấn đến trói anh Dậu thì chị tức quá không thể chịu được nên đã liều mạng chống cự lại. Sự bùng nổ tính cách này là kết quả tất yếu của quy trình chịu đựng lâu dài sự tàn ác, bất công. Điều đó đúng với quy luật có áp bức, có đấu tranh. Người đọc xót thương một chị Dậu phải hạ mình van xin bao nhiêu thì càng vừa ý, nể phục một chị Dậu đáo để, quyết liệt bấy nhiêu. Lúc đầu, chị cự lại tên cai lệ bằng lí lẽ: ông chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ! Thực ra, chị chỉ nói đốn lòng nhân đạo tối thiểu của con người. Chị không thể xưng cháu và gọi tên cai lệ bằng ông nữa mà xưng là tôi – ông, ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào mặt đối thủ cạnh tranh.

Từ vị thế thấp hèn của kẻ dưới, chị Dậu vụt trở thành ngang hàng với những kẻ xưa nay vẫn đè đầu cưỡi cổ mình. Câu nói của chị là lời cảnh cáo cứng rắn mà vẫn có đủ tình, đủ lí. Nhưng điều ác thường không biết chùn tay. Tên cai lệ cứ sấn tới đánh chị và nhảy vào định lôi anh Dậu đi. Lòng yêu thương ông chồng tha thiết đã thúc đẩy chúng phải hành vi chống trả quyết liệt lũ tay sai tàn ác đang cố tình phá nát mái ấm gia đình chị.

Chị từ chối để ông chồng mình bị hành hạ thêm một lần nữa. hành vi chống trả bọn tay sai trình làng thật bất thần nhưng thực ra mầm mống phản kháng đã chứa đựng từ lâu dưới vẻ ngoài cam chịu nhẫn nhục thường ngày của chị. Sự chịu đựng kéo dãn và sự áp bức lên đến mức tột đỉnh tạo cho thái độ phản kháng bùng lên dữ dội. tiếp theo lời cảnh cáo đanh thép là hành vi phản kháng mạnh mẽ và uy lực. Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa. Sức lẻo khẻo của chàng trai nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người thiếu phụ lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất… Còn tên người nhà lí trưởng hung hăng kết cục cũng trở nên chị Dậu túm tóc; lẳng cho một chiếc, ngã nhào ra thềm Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh lạ lùng một lúc quật ngã hai tên tay sai hung hãn như vậy ? Đó là sức mạnh của lòng căm hờn mà cái gốc của lòng căm hờn ấy lại đó là tình yêu thượng và ý thức bảo vệ ông chồng con của người thiếu phụ nghèo khổ.

Tuy vậy, sự phản kháng của chị Dậu mới chỉ là hành vi tức nước vỡ bờ của một cá thể chứ chưa phải là hành vi vùng lên phá vỡ áp bức bất công để tự giải phóng của một giai cấp, một dân tộc. Thế nhưng nó cũng minh chứng cho quy luật có áp bức, có đấu tranh. Áp bức càng nhiều thì đấu tranh càng quyết liệt.

Ý nghĩa của câu tục ngữ “tức nước vỡ bờ” qua ngòi bút hiện thực của Ngô Tất Tố đã được thể hiện thật sống động và đầy thuyết phục. Tuy tác giả khỉ đó chưa giác ngộ cách mạng và tác phẩm kết thúc bằng cảnh ngộ thất vọng của chị Dậu nhưng nhà văn Nguyễn Tuân đã nhận được xét rằng Ngô Tất Tố, với Tắt đèn đã “xui người nông dân đấu tranh cách mạng…”.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 5

Tắt đèn là một trong những tác phẩm nổi tiếng ở trong phòng văn Ngô Tất Tố, tác phẩm không chỉ có mang giá trị hiện thực mà còn mang giá trị nhân đạo thâm thúy. tuy vậy bị đàn áp, bị đẩy đến bước đường cùng nhưng họ không cam chịu, mà luôn luôn mang trong mình tinh thần phản kháng mãnh liệt. Đoạn trích Tức nước vỡ bờ một mặt vạch trần thực tiễn gian ác của giai cấp thống trị, mặt khác ngợi ca vẻ đẹp tình yêu thương và sức mạnh tinh thần phản kháng của những người nông dân.

Nhan đề “Tức nước vỡ bờ” do nhà biên soạn đặt, nó là một câu thành ngữ thể hiện quy luật khi nước bị dồn ứ lâu, quá đầy sẽ làm vỡ bờ ngăn. Qua câu thành ngữ này nhằm mục tiêu nói lên quy luật xã hội: có áp bức ắt có đấu tranh. Lấy nó làm nhan đề đoạn trích là trọn vẹn phải chăng: một mặt vừa phán Hình ảnh đúng nội dung của tác phẩm, mặt khác nêu lên chân lí: khi con đường sống của quần chúng bị áp bức thì chỉ có con đường đấu tranh để tự giải phóng chính mình. Tác phẩm có hai hình tượng trung tâm là tên cai lệ và chị Dậu. Mỗi nhân vật đại diện thay mặt cho một giai cấp, một phẩm chất không giống nhau, qua đó thể hiện những suy nghĩ, quan điểm của tác giả về xã hội lúc bấy giờ.

Nhân vật cai lệ là thay mặt thay mặt cho bộ mặt gian ác, bất nhân của những kẻ cầm quyền trong xã hội thuộc địa nửa phong kiến. Hắn ta là một tên tay sai “chuyên nghiệp”, thành thạo trong việc đánh, trói, dọa nạt và cướp bóc tách của dân lành. hành vi gây tội ác được hắn ý thức rằng đang thực thi công việc của “người nhà nước”. Chính bởi suy nghĩ đó nên mỗi hành vi của hắn vô cùng gian ác, không tồn tại chút tình thương. Trước hết là qua lời nói, hắn dùng những lời lẽ cộc cằn, thô lỗ: “thét” “quát” “hầm hè” “nham nhảm thét”,… Thể hiện rõ ràng nhất qua hành vi. tuy vậy anh Dậu đang bị ốm nặng, chị Dậu tha thiết van xin, quỳ lạy nhưng hắn vẫn sẵn sàng bắt và đánh anh Dậu. Người nhà lí trưởng phiền lòng không dám hạ thủ trước một người ốm nặng thì chính hắn là người trực tiếp ra tay. Hắn “giật phắt cái thừng” từ tay người nhà lí trưởng “chạy sầm sập đến để trói anh Dậu”. Hắn là người vô nhân tính, tàn bạo. trước việc can ngăn của chị Dậu hắn chẳng ngại ngần “bịch luôn luôn vào ngực”, “tát vào mặt”,… trong cả với một người phụ nữ hắn cũng sẵn sàng đánh đập. Hắn quả thật không bằng loài cầm thú.

lân cận tên cai lệ gian ác, bất nhân lại hiện lên hình Hình ảnh của một chị Dậu có yếu tố hoàn cảnh đáng thương nhưng giàu tình yêu thương và sức phản kháng mãnh liệt. mái ấm gia đình chị vốn là hạng cùng đinh trong làng, chạy vạy vất vả mãi mới lo được tiền sưu cho ông chồng, nay lại thêm tiền sưu cho những người em đã mất, khiến cho mái ấm gia đình chị càng khốn đốn hơn. Chị bán cả chó, cả con mà vẫn không đủ tiền nộp sưu, giữa tình cảnh đó thì cai lệ và người nhà lí trưởng sầm sập tiến vào đòi bắt lôi anh Dậu đi. Tình cảnh hết sức khốn cùng và thảm thương.

Tình yêu thương của chị được thể hiện rõ nhất qua lời nói, hành vi với ông chồng. Chị lấy bát cháo mang lại cho ông chồng, chị ngồi nhìn anh ăn và phiền lòng từng miếng anh có ăn ngon miệng không. vóc dáng của người thiếu phụ ấy thật đáng trân trọng làm sao. Chị cũng khốn khổ chạy vạy khắp nơi, nhưng đến lúc này chị chỉ suy nghĩ cho ông chồng, cho con mà không hề quan tâm đến phiên bản thân mình. Khi cai lê đến chị hết sức van xin, khất sưu, chị hạ mình trước tên cai lệ mạt hạng để ông chồng không xẩy ra đánh trói. Khi mọi sự nỗ lực của chị đều bị khước từ chị sẵn sàng đứng lên đánh nhau với chúng để bảo vệ ông chồng. Chị quả là một phụ nữ thủy chung, yêu thương ông chồng mình hết mực.

Nhưng không tạm ngưng ở đó, trong phụ nữ nông dân chất phác ấy còn tồn tại sức sống tiềm tàng mãnh liệt. Sự phản kháng của chị thể hiện theo trình tự hết sức phải chăng từ chỗ nỗ lực van xin, đến chống cự bằng lí lẽ và sau cùng là đáp trả bằng hành vi. Sự phản kháng của chị là bột phát nhưng cũng phần nào cho thấy sức sống tiềm tàng trong chị và những người nông dân như chị. Khi bị áp bức, bị dồn đến bước đường cùng nặng tay là họ sẽ vùng lên đấu tranh: “Thà ngồi tù. Để chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được”. Chị Dậu vốn là người phụ nữ mộc mạc, khiêm nhường, giàu lòng yêu thương, chịu đựng nhưng không hề yếu ớt. Trái lại chị có một tinh thần phản kháng và sức sống mãnh liệt. Chị là thay mặt thay mặt nổi bật cho vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam.

Tác phẩm thành công ở thẩm mỹ xây dựng truyện. trường hợp truyện giàu kịch tính, được đưa lên rất cao trào. Chính những xung đột xích míc đã làm cho tính cách mỗi nhân vật được thể hiện. Tính cách nhân vật chủ yếu được thể hiện qua hành vi, ngữ điệu chưa đi sâu miêu tả nội tâm nhân vật: cai lệ gian ác, bất nhân đại diện thay mặt cho máy bộ cầm quyền; chị Dậu yêu thương ông chồng con, sức sống tiềm tàng mãnh liệt, đại diện thay mặt cho vẻ đẹp người nông dân. ngữ điệu giàu chất hiện thực, giản dị, dễ hiểu, mang hơi thở thời đại.

Bằng thẩm mỹ xây dựng nhân vật rực rỡ, ngữ điệu giản dị tác giả đã cho thấy cuộc sống đời thường của người dân dưới chính sách thực dân nửa phong kiến. Lên án những kẻ cầm quyền gian ác, nhẫn tâm đàn áp, áp bức nhân dân đến bước đường cùng. Đằng sau đó còn là thái độ yêu thương, cảm thông cho những số phận xấu số và trân trọng ngợi ca vẻ đẹp phẩm chất của người nông dân.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 6

Ngô Tất Tố, nhà báo nổi tiếng, là một học giả có những công trình xây dựng khảo cứu về triết học phương Đông và về văn học cổ có giá trị. Ông còn là nhà văn tài tốt luôn luôn thân thiết và gần gũi nông dân “chân lấm tay bùn” với những án văn bất hũ, tiêu biểu trong số đó là tác phẩm “Tắt đèn”. Với cái nhìn thâm thúy, tài lựa chọn những nhân vật nổi bật, nhà văn đã tái hiện hình Hình ảnh thảm sầụ của nông dân Việt Nam, đồng thời “Tắt đèn” cũng đó là “cáo trạng” kể về tội ác của bọn quan lại, địa chủ và cường hào ác bá thời thực dân – phong kiến. Tiêu biểu cho cảnh thảm sầu đó là hình Hình ảnh mái ấm gia đình chị Dậu trong mùa sưu thuế. Dù sống trong cảnh khổ cực, tủi nhục ra sao thì chị Dậu vẫn là người phụ nữ chất phát, lương thiện, giàu đức hy sinh và tình sống động của một người vợ và người mẹ. Và khi bị chính sách áp bức đẩy vào chân tường, chị đẫ dám chống lại bằng chính sức mạnh của tớ qua đoạn văn trích “Tức nước vỡ bờ”.

Vì thiếu sưu thuế mà anh Dậu bị bọn cường hào ác bá bắt giải ra đình hành hạ, đánh đập, bỏ nắng, phơi sương đến độ ngất xỉu. Vì bị sợ vạ lây nên bọn chung sai người nhà lý trưởng cõng cái xác không hồn của anh về trả cho mái ấm gia đình chị Dậu. Trong cảnh khốn cùng, chị đã tìm mọi phương pháp để cứu ông chồng tỉnh lại. Chỉ một hành vi ấy thôi cũng đủ chứng tỏ chị có lòng thương yêu đậm đà so với anh Dậu rồi. Anh Dậu vừa tỉnh lại thì trong nhà không tồn tại lấy một hạt gạo để cầm hơi. Chị phải vất vả ngược xuôi đi vay mượn ở hàng xóm được lon gạo về nấu cháo cho ông chồng. Cháo vừa chín, chị ngả mâm bát múc ra la liệt và “lấy quạt, quạt cho cháo mau nguội ” thì tiếng trống, tiếng tù và, tiếng chó sủa đã inh ỏi vang lên ở đầu làng. Hơn ai hết, chị đã một lần hiểu được sau âm thanh oan nghiệt kia chuyện gì sẽ xảy đến cho anh Dậu, cho mái ấm gia đình chị. Bởi vậy chị càng do dự, phiền lòng.

Qua lời đối thoại của chị với bà hàng xóm lúc bà hớt hải chạy qua khuyên chị nên mang anh Dậu đi trốn sưu, cũng đã làm rõ sự do dự suy nghĩ đó. Chị vấn đáp: “thưa cụ cháu cũng nghĩ như cụ”. “Nghĩ như cụ” là chị cũng định mang anh Dậu đi trốn sưu, nhưng vì anh “nhịn suông từ sáng hôm qua đến giờ”, nên chị đã nấn ná tạo cho ông chồng húp ba miếng cháo lấy lại sức trước lúc đi trốn. Cháo nguội, chị bưng một bát lớn rồi “rón rén” đặt cạnh chỗ anh Dậu nằm. Có cử chĩ nào đầy tình thương trong bước đi nhẹ nhàng của người phụ nữ chỉ vì muốn cho ông chồng mình được yên tĩnh trong những phút ốm đau. Chẳng những thế chị còn cố nài nỉ: “Thầy hãy cố dậy húp lấy vài húp cho đỡ xót ruột”. Lời nói ấy chỉ có ở những người phụ nữ vừa giàu lòng thương yêu, vừa kính trọng ông chồng. Thêm vào đó “chị còn cố ý chờ xem ông chồng chị ăn có ngon miệng hay là không?”. Chỉ một cử chỉ đó cũng đủ cho những người đọc thấy chị là con người hy sinh, lấy hạnh phúc của ông chồng con làm hạnh phúc của chính phiên bản thân mình.

Anh Dậu vừa bưng bát cháo đưa lên miệng húp thì tên cai lệ và người nhà lý trưởng sầm sập, hùng hổ tiến vào. Chúng hoạnh hoẹ, chửi bới, đe dọa, để cố đòi cho được tiền sưu.

“Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xải cũ:

– Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!”.

Trước cử chỉ, giọng nối sặc mùi quan liêu, hách dịch nhưng vô cùng bệ rạc đó của tên cai lệ, anh Dậu hoảng quá “vợ để bát cháo xuống phản và lăn đùng ra đó, không nói được câu gì”. Chỉ một mình chị Dậu tay nách con tìm cách đối phó. Những giây phút trước tiên chị Dậu đã “run run” lo sợ, nhưng rồi chị đã bình tĩnh trỡ lại và cố tìm lời khôn khéo để vừa khất cho được tiền sưu thuế, vừa trả đũa lại quân thù. Chị đã tự hạ mình xuống hàng “con” “cháu” và tôn xưng quân thù là “ông”. Dù bị xâm phạm đến danh dự của cá thể, của mái ấm gia đình mình, bị đe dọa: “giời cả nhà mày đi” và bị chửi bới: “nói cho thân phụ mày nghe đấy à”, thì chị vẫn cố nén sự tức giận của tớ, vẫn cố minh chứng sự vô lý của việc tổ chức chính quyền bắt nhà chị phải đóng sưu, vẫn cố van xin tha thiết:

Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sưu của chú nó nữa, nên mới lôi thôi như thể. Chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu ở trong phòng nước đâu? Hai ông làm phúc nói với ông lí cho cháu khất… và khi không thuyết phục được thì chị đã hé ra một chút liều để xin khất sưu: “Khốn nạn! Nhà cháu đang không tồn tại, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi. Xin ông trông lại!”

Không đáp lại lời cầu xin, tên cai lệ ra lệnh cho những người nhà lý trưởng “trói cổ thằng ông chồng nó lại, điệu ra đình kia!”. Người nhà lý trưởng “hình như không dám hành hạ một người” ốm nặng thì chính anh ta giật phắt sợi dây thừng đi đến chỗ anh Dậu. Lúc này chị Dậu mới “xám mặt”, ấy là màu sắc thể hiện của người đang trong tâm trạng vừa sợ, vừa lo. Chị vội vàng đặt con xuống đất, chạy lại vừa đỡ lấy tay cai lệ vừa năn nỉ:

Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!

– Tha này! Tha này!
Vừa nói hắn vừa bịch luôn luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch rồi lại sấn đến để trói anh Dậu.

Đúng là một cảnh tượng sống động đã xảy ra giữa một người đàn ông có chút quyền lực tối cao với người nữ nông dân có con mọn hiếm thấy. hành vi của hắn như lửa đổ thêm dầu. Chị Dậu đã liều mạng cự lại. Lời nói của chị ở vị trí của một kẻ ngang hàng với quân thù và như ra lệnh “ông chồng tôi đau ốm không được phép hành hạ”, và rồi chị nói như thử thách: “mày trói ngay ông chồng bà đi, bà cho mày xem”. Xét về thái độ và ngữ điệu, nếu cai lệ và người nhà lý trưởng ỷ thế cậy quyền, tỏ ra quan liêu, hách dịch thì chị Dậu là người biết thủ phận, nhịn nhục dù đang chịu sự bất công chèn ép. điều đó được thể hiện ở những lời xưng hô lúc đầu của chị. Thay đổi cách xưng hô ấy là diễn biến tâm trạng thể hiện thành lời nói. Tự hạ mình thành hàng “con cháu”, “tôi”, và khi căm giận tới tột cùng thì chị đã xưng là “bà”, còn cai lệ từ vai “ông” trở thành “mày”. Không tạm ngưng ở lời nói, chị đã đáp trả bằng hành vi khi cai lệ “bịch luôn luôn vào ngực chị mấy bịch”.

Lấy bạo lực trừng trị bạo lực. Chị đã biến sự căm thù thành hành vi tích cực nhất. Chị đã xông về phía tên cai lệ để: “túm lấy cổ ấn giúi ra cửa”. Người nhà lý trưởng thấy đàn anh của tớ bị đánh ngã nên hắn lại xông vào. Với sức mạnh của nữ lực điền, chị nắm lấy tóc quẳng cho một chiếc, khiến cho “hắn ngã chòng queo ra thềm”. Chị vừa biểu lộ tinh thần đấu tranh, vừa chứng tỏ tiềm năng của những người nô lệ khi đã biết thành đẩy đến chân tường. điều đó càng được chứng tỏ ở câu vấn đáp của chị khi nghe tới anh Dậu nhắc đến chuyện “phải tù phải tội” khi đánh bọn người đi đòi sưu thế:

Thà ngồi tù. Để chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được…”

Chị Dậu đúng là hình Hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam sau lũy tre làng.

Khi bị quyền lực tối cao bất công dồn vào chân tường, họ biết vùng dậy. Dù là đấu tranh “tự phát” đánh bọn cai lệ người nhà lý trưởng để “thà chịu ngồi tù”, nhưng hành vi đấu tranh của chị đã giúp ta nhận rõ thêm phần nào chân lý: “Nơi nào có áp bức nơi đó có đấu tranh”, “Tức nước” (quyền lực tối cao bất công đàn áp) thì “vỡ bờ” (nhân dân vùng lên chống lại); thấy rõ sức mạnh tiềm tàng của phụ nữ Việt Nam.

Với thẩm mỹ chọn lọc những rõ ràng gây căng thẳng, miêu tả thật tự nhiên và đầy kịch tính, nhà văn Ngô Tất Tố đã làm xúc động người đọc qua nhân vật chị Dậu trong tác phẩm: “Tắt đèn” ông xứng đáng là người có công lớn trong việc hình thành và phát triển nền tiểu thuyết Việt Nam thuộc dòng văn học Hiện thực phê phán, thật xứng với lời nhận xét ở trong phòng phê bình Vũ Ngọc Phan rằng: “Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ là một đoạn tuyệt khéo”, và ở trong phòng văn Nguyễn Tuân: “Xui người nông dân nổi loạn”.

Hiện nay phụ nữ đã biết đâu tranh giành quyền lợi thiết thực mỗi ngày, vừa chống những hiện tượng tiêu cực để xây dựng xã hội vừa dạy dỗ con cái, biết lo cho ông chồng con và còn là những giáo viên dạy tốt, thợ dệt tiên tiến, bác sĩ tận tụy trong việc làm để xây dựng nước nhà. Họ cũng đã đồng lòng chung sức họp lại để đương đầu với mọi khó khăn trước mắt. Để khỏi phụ lòng những bà mẹ, những người chị đáng kính, em càng nỗ lực trong học tập, tích cực rèn luyện để sau này còn có không thiếu tài năng về phẩm chất chống lại bất kể một ai muốn dùng quyền lực tối cao để buộc con người ngày hôm nay phải sống cảnh tủi nhục như chị Dậu đã phải sống.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 7

“Tắt đèn”là phiên bản tố khổ sống động, thâm thúy, chan hoà nước mắt và lòng căm thù của người nông dân nghèo bị bóc tách lột, đàn áp. Có lẽ chính nhà văn Ngô Tất Tố cũng không cầm được nước mắt. Cái đáng quý ở nhà văn này là thái độ phẫn nộ với giai cấp bóc tách lột và lòng thương người mênh mông. “Tức nước vỡ bờ” vốn là câu tục ngữ mang ý nghĩa quy luật tự nhiên (nước đã dâng lên rất cao thì bờ ngoài vỡ nhưng cũng có thể có ý nghĩa xã hội thâm thúy…, Người ta đã vận dụng câu tục ngữ này làm tiêu đề, tên thường gọi của một đoạn trích hết sức nổi bật trong tiểu thuyết Tắt đèn.

Năm đó là năm mất mùa, mái ấm gia đình chị Dậu vốn nghèo khó phải đi thao tác thuê lại càng khó khăn hơn. Để đóng tiền sưu cho ông chồng, chị đã phải bán gánh khoai, bán đàn chó và đến cái Tí- thiếu phụ lớn của chị cũng đẩy ra cho ông bà Nghị Quế mới đủ tiền nộp sưu cho anh Dậu. Nhưng bọn chúng đang không tha cho mái ấm gia đình chị, bắt mái ấm gia đình chị nộp cả sưu thuế cho những người em trai đã mất từ thời điểm năm ngoái. Vì không nộp, anh Dậu đã biết thành bọn chúng bắt, đánh đập đến nỗi như một chiếc xác rồi quẳng trả mái ấm gia đình chị. Chị Dậu vô cùng thương ông chồng. May được bà hàng xóm thường tình hỗ trợ cho bát gạo để chị nấu cháo cho ông chồng.

Khi anh Dậu cố gượng ngồi dậy, còn chưa kịp đưa bát cháo lên miệng thì tên cai lệ và gã đầy tớ của lí trưởng xộc vào định trói anh để nã thuế. Chị Dậu lức này phải đốì mặt với tình thế nguy ngập: ông chồng chị vừa mới bị bắt trói, tưởng đã chết đêm qua, lúc này và lại bị trói bị đánh nữa chắc anh không sống nổi. Không đếm xỉa đến những lời van xin tha thiết của chị, tên cai lệ bất nhân nhất định xông vào trói anh Dậu. Hắn là một tên tay sai chuyên nghiệp; với hắn không tồn tại gì khác ngoài đánh, trói. Hạng người này trong chính sách thực dân, phong kiến sẽ thành thứ công cụ thực sự, không thể là người, ở cái làng Đông Xá ấy, cai lệ thỏa sức hoành hành, tác oai tác quái. Vụ thuế đang là thời điểm tốt nhất để hắn thể hiện tính chuyên nghiệp trong cướp bóc tách, hà hiếp dân lành.

Chỉ là một tên tay sai mạt hạng nhưng qua những gì hắn làm, nói theo một cách khác hắn là hiện thân không thiếu, rõ rệt cho cái “nhà nước” phi nhân tính, nhân quyền lúc bấy giờ. Hắn “sầm sập tiến vào”, “trợn ngược hai mắt”, “đùng đùng cai lệ giật phắt cái thừng”, “bịch luôn luôn vào ngực chị Dậu”, “sấn đến để trói anh Dậu”, “tát vào mặt chị một chiếc đánh bốp”,… hành vi của hắn như một con thú dữ. phiên bản tính ác thú của tên này thể hiện cả ra ngữ điệu: khàn khàn, quát, thét, hầm hè, nham nhảm… Tiếng của hắn đâu phải là tiếng người! Nếu là người thì hắn đã phải mủi lòng trước cảnh một người ốm nặng, đã động lòng trước những lời van xin tội nghiệp của chị Dậu, hắn đã biết thương hại… Đằng này, dường như hắn không tồn tại tích điện hiểu được ngữ điệu của con người, hắn đáp lại những lời van vỉ của chị Dậu bằng chửi, đánh. Thật táng tận lương tâm!

Lúc đầu chị Dậu tuy giận nhưng vẫn nhẫn nhục van xin tên cai lệ gian ác: Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho! Cách xưng hô của chị là cách xưng hô của kẻ dưới với người trên, thể hiện sự nhún mình. Lúc bọn chúng sầm sập chạy đến chỗ anh Dậu, định trói anh một lần nữa, chị Dậu đã xám mặt nhưng vẫn cố chịu đựng, níu tay tên cai lệ, năn nỉ: Cháu xin ông. Những lời nói và hành vi ấy của chị chỉ nhằm mục tiêu mục đích bảo vệ ông chồng.

Đến khi giới hạn của sự chịu đựng bị phá vỡ thì tính cách, phẩm chất của chị Dậu mới thể hiện không thiếu. Tên cai lệ không thèm nghe chị. Hắn đấm vào ngực chị và cứ sấn đến trói anh Dậu. Chị Dậu đã chống cự lại. Sự bùng nổ tính cách của chị Dậu là kết quả tất yếu của cả một quy trình chịu đựng lâu dài trước áp lực của sự tàn ác, bất công. Nó đúng với quy luật: Có áp bức, có đấu tranh. Người đọc xót thương một chị Dậu phải hạ mình van xin bao nhiêu thì càng vừa ý, nể phục một chị Dậu đáo để, quyết liệt bấy nhiêu. Từ vị thế của kẻ dưới: Cháu van ông…, chị Dậu thoắt nâng mình lên ngang hàng với kẻ xưa nay vẫn đè đầu cười cổ mình: ông chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ. Câu nói cứng rắn mà vẫn có đủ tình, đủ lí. Nhưng điều ác thường không biết chùn tay. Tên cai lệ cứ sấn tới đánh chị và nhảy vào định lôi anh Dậu. Tức thì, sau lời cảnh cáo đanh thép của kẻ trên so với kẻ dưới: Mày trói ngay ông chồng bà đi, bà cho mày xem! là hành vi phản kháng dữ dội: Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa. Sức lẻo khẻo của chàng trai nghiện chạy không kịp với sức xồ đẩy của người thiếu phụ lực điền, hắn ngã chỏng queo trên mặt đất… Còn tên người nhà lí trưởng kết cục cũng trở nên chị Dậu túm tóc, lẳng cho một chiếc, ngã nhào ra thềm.

Tình yêu ông chồng, thương con cộng với tinh thần phản kháng âm ỉ lâu nay đã thổi bùng lên ngọn lửa căm thù trong tim chị Dậu – người thiếu phụ hiền lương, chất phác. Nỗi sợ cố hữu của kẻ bị áp bức phút chốc tiêu tan, chỉ với lại nhân cách cứng cỏi của một con người chân chính: Thà ngồi tù. tạo cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được. Tuy vậy, hành vi phản kháng của chị Dậu trọn vẹn mang ý nghĩa manh động, tự phát. Đó mới chỉ là cái thế tức nước vỡ bờ của một cá thể mà chưa phải là cái thế của một giai cấp, một dân tộc vùng lên phá tan xiềng xích áp bức bất công. Có áp bức, có đấu tranh, áp bức càng nhiều thì đấu tranh càng quyết liệt và hành vi của chị Dậu đã minh chứng cho chân lí ấy.

Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” là một trong những đoạn hay của tác phẩm Tắt đèn. Nhà văn Ngô Tất Tố đã giành riêng cho nhân vật đó là chị Dậu tình cảm yêu thương, thông cảm và trân trọng. Những tình tiết sinh động và đầy kịch tính trong đoạn trích đã thêm phần hoàn thiện tính cách người phụ nữ nông dân đẹp người, đẹp nết.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 8

Ngô Tất Tố là một nhà văn hiện thực trước Cách mạng tháng tám, nhiều tác phẩm của ông nhằm mục tiêu có giá trị tố cáo thâm thúy chúng ta đã thấy được những hình Hình ảnh đó qua những nhân vật nổi trội trong tác phẩm “Tức nước vỡ bờ.”

Những đề tài tiêu biểu mà Ngô Tất Tố thể hiện qua những tác phẩm của tớ đó là việc nghèo khổ của những người nông dân, họ bị nghèo nàn hóa và lâm vào một trong những con đường khó khăn, họ bị xã hội trà đạp, bị cái đói vây hãm. Nhưng nhân dân đói khổ đó một phần là do chiến tranh gây ra một phần là do những thế lực cầm quyền tàn ác đã bòn rút hết những của cải của nhân dân, chúng ta đã thấy trong “Tức nước vỡ bỡ” hình Hình ảnh người nông dân nghèo khổ luôn luôn bị áp bức bóc tách lột, bị nộp sưu cao thuế nặng đã làm cho từng người đều thấy phẫn uất trước những hiện tượng đó. Học phải chịu cảnh “một cổ hai tròng” khi vừa chịu những ách bóc tách lột của những kẻ tàn dư còn sót lại, vừa những kẻ đi theo thực dân Pháp bán đứng Tổ Quốc.

Trong đoạn trích, ông thành công trong việc xây dựng hình tượng người phụ nữ trong xã hội đương thời trải qua nhân vật chị Dậu. Và ông rất sắc xảo khi gây dựng những tình tiết trong truyện xoay quanh nhân vật chị Dậu, đã làm sáng lên phẩm chất của người nông dân dù bị đọa đầy. Nhà văn miêu tả chân thực và cảm động về số phận tủi cực của người nông dân bị áp bức, bóc tách lột, bị dồn đến bước đường cùng. Nhà văn chân thành mệnh danh phẩm chất đáng quý của họ trong yếu tố hoàn cảnh sống tối tăm, ngột ngạt. mái ấm gia đình chị Dậu thuộc loại cùng nhất hạng cùng đinh đang lâm vào tình cảnh bức bách của sưu thuế. ông chồng ốm đau lại bị đánh đập khổ sở, chị Dậu một thân một mình chạy vạy ngược xuôi để lo suất Sưu cho anh Dậu. Nếu bị chúng đánh trói lần nữa thì mạng sống của anh khó mà giữ được. Vấn đề quan trọng nhất so với chị Dậu giờ đó là làm sao bảo vệ được ông chồng trong tình thế nguy ngập này.

Đoạn trích tiếp nối mẩu truyện trên. Vụ thuế đang là thời điểm tốt nhất để hắn thể hiện tính chuyên nghiệp trong hành nghề cướp bóc tách, hà hiếp người khác. Chỉ là một tên tay sai mạt hạng nhưng những gì hắn làm, nói đều thể hiện rõ là bộ mặt của “nhà nước” phi nhân tính, nhân quyền bấy giờ. Hắn “sầm sập tiến vào”, “trợn ngược hai mắt”, “đùng đùng cai lệ giật phắt cái thừng”, “bịch luôn luôn vào ngực chị Dậu. Thoạt đầu, chúng định lôi anh Dậu đi nhưng không hành hung mà chúng lại chửi bới mỉa mai đến nỗi chị Dậu vẫn van xin “cháu xin ông” để khất hạn nộp sưu nhưng rồi chúng sấn đến đánh chị”, “sấn đến để trói anh Dậu”, “tát vào mặt chị một chiếc bốp”…. hành vi của hắn như một con thú dữ, phiên bản tính của hắn đâu phải là người. Lúc này đã chạm đến giới hạn sau cùng, tính cách của “người thiếu phụ lực điền” ấy mới thể hiện một cách mạnh mẽ và uy lực và cứng cỏi hơn. Vậy nên người ta mới nói có áp bức bất công thì ắt hẳn có sự đấu tranh.

Chị Dậu đang đứng lên để bảo vệ mái ấm gia đình và cuộc sống đời thường của tớ. Chị liều mạng chống cự lại những cú đấm thô bạo bằng những lí lẽ sắc bén:” ông chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!” không thể xưng hô tôn trọng với những kẻ gian ác và bạo tàn. Chị đứng lên ngang hàng với những kẻ bạo tàn để đấu tranh. Một hành vi phản kháng rất mạnh mẽ và uy lực, chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi đầu ra cửa ” Sức lẻo khẻo của chàng trai nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người thiếu phụ lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất… Còn tên người nhà lí trưởng hung hăng kết cục cũng trở nên chị Dậu túm tóc; lẳng cho một chiếc, ngã nhào ra thềm”. Tuy vậy, hành vi của chị Dậu chỉ là một cá thể chứ chưa phải là cả xã hội cùng đấu tranh để giải phóng giai cấp. Có lẽ theo quy luật, càng nhiều áp bức thì sẽ càng xuất hiện đấu tranh. tên cai lệ vô danh đó là hiện thân không thiếu nhất của cái guồng máy “nhà nước” bất nhân lúc bấy giờ. Tuy chỉ xuất hiện trong một đoạn văn ngắn nhưng nhân vật cai lệ được ngòi bút tả thực của tác giả khắc họa nổi trội, có giá trị khái quát cao.

Bằng tài năng thẩm mỹ, cách xưng hô chọn lọc tương thích cùng với thẩm mỹ miêu tả tâm lí tinh xảo và sắc sảo, Ngô Tất Tố đã truyền cho những người đọc tình yêu thương, sự đồng cảm với nhân vật chị Dậu cũng như người phụ nữ trong xã hội phong kiến nói chung.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 9

Văn học Việt Nam trong thời kí kháng chiến chống Pháp thường xoay quanh chủ đề về nông dân. Trong số đó tiểu thuyết “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố tiêu biểu trong thể loại ấy đã để lại vô số tuyệt vời trong làng văn học bấy giờ. nhất là đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” đã phần nào thể hiện được nội dung phản ánh một phần trong thiên tiểu thuyết.

Đoạn trích đã trưng bày bộ mặt tàn ác, bất nhân của chính sách thực dân nửa phong kiến, đồng thời thể hiện sự thâm thúy nỗi thống khổ cũng như sức mạnh phản kháng tiềm tang của người nông dân. Có đủ những hạng người được tác giả khắc họa sinh động, từng hình tượng nhân vật đều mang một nét phong thái tiêu biểu đặc trưng mà mình thể hiện. qua đó ta thấy được bức tranh thu nhỏ về đời sống nông thôn Việt nam trước Cách mạng Tháng Tám. Giữa đám sâu bọ hại dân bán nước lúc nhúc nơi làng quê u ám đang rên xiết trong vụ thuế kinh tởm thấy sang lên một chị Dậu đảm đang, chịu thương chịu khó hết mực một lòng vì ông chồng thương con, một chị Dậu lam lũ, nhẫn nhục nhưng cũng đầy sức mạnh phi thường phản kháng, quyết không để đói khổ làm hoen ố phẩm hạnh.

Hình tượng nhân vật chị Dậu sẽ là nổi bật cho những người phụ nữ Việt trước Cách mạng Tháng Tám ở VN.Mở đầu đoạn trích, tác giả nêu nên yếu tố hoàn cảnh gia định chị Dậu, thuộc loại cùng nhất hạng cùng đinh, đang lâm vào tình cảnh bức bách của sưu thuế ngày đó. ông chồng ốm đau lại bị đánh đập khổ sở dã man, chị Dậu một than một mình chạy vạy khắp nơi ngược xuôi để lo suất sưu cho anh Dậu .Đường cùng, chị đã phải đứt ruột gạt nước mắt mà bán thiếu phụ cho Nghị Quế. Một đứa con lên bảy cùng ổ chó cộng lại với được mấy hào bán gánh khoai mới đủ tiền nộp suất sưu để ông chồng được thả về. Nào ngờ bọn lí dịch lại bắt phải nộp cả suất sưu của người em ông chồng đã chết từ thời điểm năm ngoái, đầy mái ấm gia đình chị đến mức đường cùng cơ cực.Anh Dậu về nhà với tình trạng thập tử nhất sinh. Bà hang xóm tốt bụng ái ngại cho cảnh đói nhà chị nên mang cho bát gạo để nấu cháo.

Đoạn trích tức nước vỡ bờ là cảnh buổi sớm hôm sau.Anh Dậu cố gượng ngồi dậy, chưa kíp đưa bát cháo lên miệng thì tên cai lệ và gã đầy tớ của lí trưởng xộc vào định trói anh để nã thuế. Chị Dậu lúc này phải đương đầu với tình thế nguy ngập: ông chồng chị vừa mới được thả trói, tưởng đã chết đêm qua, lúc nó lại trói lại bị đánh nữa thì anh không sống nổi. không đếm xỉa đến những lời van xin tha thiết của chị Dậu, tên cai lệ bất nhân vẫn nhất định xông vào trói anh Dậu. hắn là một tên tay sai chuyên nghiệp; với hắn không tồn tại hì khác ngoài đáng đập, trói người. hạng người này trong chính sách thực dân phong kiến bấy giờ là thứ công cụ thực sự, không thể là người, còn cai lệ thì hoành hành tác oai tác quái. Vụ thuế đang là thời điểm tốt nhất để hắn thể hiện tính chuyên nghiệp trong hành nghề cướp bóc tách, hà hiếp người khác.

Chỉ là một tên tay sai mạt hạng nhưng những gì hắn làm, nói đều thể hiện rõ là bộ mặt của “nhà nước” phi nhân tính, nhân quyền bấy giờ. Hắn “sầm sập tiến vào”, “trợn ngược hai mắt”, “đùng đùng cai lệ giật phắt cái thừng”, “bịch luôn luôn vào ngực chị Dậu”, “sấn đến để trói anh Dậu”, “tát vào mặt chị một chiếc bốp”…. hành vi của hắn như một con thú dữ. phiên bản tính của hắn đâu phải là người. nếu là người hắn đã mủi lòng mà xót thương, xúc động mà không lỡ hành xử như vậy với người phụ nữ mỏng tanh manh như chị Dậu. hắn chỉ đáp lại những lời van xin thống thiết của chị Dậu bằng những cú đạp, những hành vi của một con dã thú đội lốt người. Xuất hiện trong thoáng chốc tuy vậy nhân vật cai lệ được Ngô Tất Tố khắc họa một cách rõ ràng, sống đông hệt như con ác thú thực sự. qua đó ta thấy thương xót cho cuộc sống đời thường người nông dân Việt Nam nói chung bấy giờ.

Thử tưởng tượng cảnh chị dậu phải sống hay cũng đó là hình Hình ảnh người nông dân phải trải qua. Thật kinh khủng. Sống trong không khí âm u, đè nặng bởi sưu cao thuế nặng ấy người nông dân phải chịu sự cùm kẹp ra sao? Chị dậu thương ông chồng, con hết mực. Bát cháo chị nấu cho anh Dậu và cử chỉ “rón rén bưng”, “chờ xem ông chồng chị ăn có ngon miệng hay là không” cho thấy nét tươi tắn trong ban lĩnh phụ nữ của chị. Vẻ đẹp của chị còn được thể hiện một cách rực rỡ khi một mình chị phải đứng ra đương đầu với lũ ác tà là tên cai lệ và người nhà lí trưởng.Giống bao phụ nữ nông dân khác, chị rất có thể cam chịu, nhẫn nhục. Chị đã phải “van xin tha thiết” trước bọn người nhân danh “nhà nước”, tuy vậy là việc nún nhịn trước việc vô lí, bất nhân. Chỉ đến khi tên cai lệ bỏ mặc, lại còn bịch ngực chị, xông đến trói anh Dậu thì nước tràn bờ và chị “liều mạng cự lại”.

Ngô Tất Tố rất tài tình khi miêu tả rất tinh những diễn biến tâm lí và hành vi của chị Dậu, để nó trình làng một cách chân thực trước mắt người đọc. ta rất có thể xem quy trình diễn biến ấy làm hai đoạn: từ chịu đựng nhẫn nhục đến phản kháng mãnh liệtThoạt đầu chị xưng cháu gọi cai lệ bằng ông. Nhưng đáp lại lời là cái quát của cai lệ “ Mày định nói cho thân phụ mày nghe đấy à?” thậm chí còn “giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu”. lúc này chị vẫn một mực tha thiết “Cháu van ông…ông tha cho”. Đến mức như vậy nhưng cai lệ không những không mủi lòng mà còn xông tới đấm vào ngực chị. Đến đây, mới thấy chính thức dấu hiệu phản kháng của người phụ nữ này: chị xưng tôi, gọi cai lệ là ông. “không thể chịu được” nữa, chị Dậu đứng lên với vị trí ngang hang quân thù, đối đầu trực diện.

quy trình diễn biến ấy được đưa lên đỉnh điểm, kịch tính đã mất mức căng thẳng khi tên cai lệ tát “đánh bốp” vào mặt chị Dậu. thế là thực sự chính thức một giai đoạn mới của sự phản kháng. Chị xưng mày tao với tên cai lệ: “mày trói ngay ông chồng bà đi, bà cho mày xem!”. Từ cháu-ông đến tôi-ông lúc này là bà-mày, niềm căm hận bốc lên ngùn ngụt trong chị. Căm thù, khinh bỉ tột độ, chị sẵn sàng tiêu diệt quân thù với sức mạnh của một “phiên bản năng sống” mạnh mẽ và uy lực. sức mạnh ấy được phóng ra như một tích điện tiềm táng thành những hành vi mạnh bạo: túm lấy cổ, ấn giúi ra cửa, túm tóc, lẳng. Trước sức mạnh ấy, hai tên kia đã thất bại thảm hại hay cũng đó là thất bại tất yếu mà lũ tay sai bè phái bán nước hại dân nhận được.

Bằng tài năng miêu tả tâm lí nhân vật, tích điện dựng cảnh, tính huống Ngô Tất Tố đã dựng lên một khung cảnh sống ngột ngạt nơi làng quê. Từ này mà ta thấy được rõ hơn, đồng cảm hơn với cuộc sống đời thường cũng cực ủa người nông dân bấy giờ. Nhưng phía sau đó vẫn là một niềm tin vào tương lai tươi sáng.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài văn phân tích đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” số 10

Đoạn trích Tức nước vỡ bờ trưng bày bộ mặt tàn ác, bất nhân của chính sách thực dân phong kiến, đồng thời thể hiện sự thâm thúy nỗi thống khổ cũng như sức mạnh phản kháng tiềm tàng của người nông dân. Có đủ những hạng người được khắc họa sinh động trong bức tranh thu nhỏ của nông thôn Việt Nam trước Cách mạng ấy. Giữa cái dám sâu bọ hại dân lúc nhúc ở cái làng quê u ám đang rên xiết trong vụ thuế kinh tởm thấy sáng lên một chị Dậu đảm đang, chịu thương chịu khó hết mực vì ông chồng vì con, một chị Dậu lam lũ, nhẫn nhục nhưng cũng đầy sức mạnh phản kháng, quyết không để đói khổ làm hoen ố phẩm hạnh.

Hình tượng nhân vật này sẽ là nổi bật cho những người phụ nữ nông dân lúc này. mái ấm gia đình chị Dậu thuộc loại cùng nhất hạng cùng đinh đang lâm vào tình cảnh bức bách của sưu thuế. ông chồng ốm đau lại bị đánh đập khổ sở, chị Dậu một thân một mình chạy vạy ngược xuôi để lo suất Sưu cho anh Dậu. Đường cùng, chị đã phải đứt ruột, gạt nước mắt mà bán con cho Nghị Quế. Một đứa con lên bảy, một ổ chó cộng với mấy hào bán gánh khoai mới đủ tiền nộp suất SƯU để ông chồng được tha về. Nào ngờ bọn lí dịch lại bắt phải nộp cả suất SƯU của người em ông chồng đã chết từ thời điểm năm ngoái, đẩy mái ấm gia đình chị đến cùng cực.

Anh Dậu về nhà nhưng lâm vào tình trạng thập tử nhất sinh. Bà hàng xóm tốt bụng ái ngại cho cảnh đói nhà chị Dậu mang cho bát gạo để nấu cháo. Đoạn trích Tức nước vỡ bờ là cảnh buổi sớm hôm sau. Khi anh Dậu cố gượng ngồi dậy, còn chưa kịp đưa bát cháo lên miệng thì tên cai lệ và gã đầy tớ của lí trưởng xộc vào định trói anh để nã thuế. Chị Dậu lức này phải đốì mặt với tình thế nguy ngập: ông chồng chị vừa mới bị bắt trói, tưởng đã chết đêm qua, lúc này và lại bị trói bị đánh nữa chắc anh không sống nổi. Không đếm xỉa đến những lời van xin tha thiết của chị, tên cai lệ bất nhân nhất định xông vào trói anh Dậu. Hắn là một tên tay sai chuyên nghiệp; với hắn không tồn tại gì khác ngoài đánh, trói. Hạng người này trong chính sách thực dân, phong kiến sẽ thành thứ công cụ thực sự, không thể là người, ơ cái làng Đông Xá ấy, cai lệ thỏa sức hoành hành, tác oai tác quái.

Vụ thuế đang là thời điểm tốt nhất để hắn thể hiện tính chuyên nghiệp trong cướp bóc tách, hà hiếp dân lành. Chỉ là một tên tay sai mạt hạng nhưng qua những gì hắn làm, nói theo một cách khác hắn là hiện thân không thiếu, rõ rệt cho cái “nhà nước” phi nhân tính, nhân quyền lúc bấy giờ. Hắn “sầm sập tiến vào”, “trợn ngược hai mắt”, “đùng đùng cai lệ giật phắt cái thừng”, “bịch luôn luôn vào ngực chị Dậu”, “sấn đến để trói anh Dậu”, “tát vào mặt chị một chiếc đánh bốp”,… hành vi của hắn như một con thú dữ. phiên bản tính ác thú của tên này thể hiện cả ra ngữ điệu: khàn khàn, quát, thét, hầm hè, nham nhảm… Tiếng của hắn đâu phải là tiếng người! Nếu là người thì hắn đã phải mủi lòng trước cảnh một người ốm nặng, đã động lòng trước những lời van xin tội nghiệp của chị Dậu, hắn đã biết thương hại… Đằng này, dường như hắn không tồn tại tích điện hiểu được ngữ điệu của con người, hắn đáp lại những lời van vỉ của chị Dậu bằng chửi, đánh. Thật táng tận lương tâm!

Chỉ xuất hiện trong một thoáng chốc tuy vậy nhân vật cai lệ dã được Ngô Tất Tố khắc họa một cách rõ ràng, sống động hệt như một con thú ác thực sự, đang sống. Làm sao những người dân lành rất có thể sống yêu ổn được dưới roi tuy vậy, tay thước, dây thừng của hạng người đểu cáng này! Thế mà chị Dậu đã phải sống, cả nhà chị Dậu đã phải sống và nói rộng ra, cả cái làng Đông Xá này đã phải sống, toàn bộ những người nông dân ở biết bao cái làng khác cũng đã phải sống. Chỉ có điều sống dở chết dở, sống đau sống đớn mà thôi! Chị Dậu thương ông chồng, con hết mực. Bát cháo chị nấu cho anh Dậu và cử chỉ “rón rén bưng”, “chờ xem ông chồng chị ăn có ngon miệng hay là không” cho thấy nét tươi tắn trong tích điện phụ nữ của chị. Và, vẻ đẹp của chị Dậu còn được thể hiện một cách rực rỡ khi một mình chị phải đứng ra đương đầu với lũ ác là tên cai lệ và người nhà lí trưởng. Như những người phụ nữ nông dân khác, chị Dậu rất có thể cam chịu, nhẫn nhục.

Chị đã phải “van xin tha thiết” trước bọn người đang nhân danh “nhà nước”, tuy vậy là việc nhún chịu trước việc vô lí, bất nhân (đánh vào người đã chết). Chỉ đến khi tên cai lệ bỏ mặc, lại còn bịch vào ngực chị, xông đến trói anh Dậu thì “tức quá không thể chịu được”, chị đã “liều mạng cự lại”. Cái tài của Ngô Tất Tố là đã miêu tả rất tinh những diễn biến trong tâm lí và hành vi của chị Dậu, để nó thế hiện ra chân thực trước mắt người đọc. rất có thể xem quy trình diễn biến ấy có hai giai đoạn: từ chịu đựng nhẫn nhục đến phản kháng mãnh liệt. Thoạt đầu chị xưng cháu, gọi cai lệ bằng ông. Nhưng đáp lại những lời lễ phép thấu tình của chị, cai lệ quát: “Mày định nói cho thân phụ mày nghe đấy à?” rồi: “Ông sẽ dỡ cả nhà mày đi”, chưa hết: “Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu”.

Đến lúc này, chị Dậu vẫn một mực tha thiết: “Cháu van ông,…,ông tha cho!”. Đến mức như vậy nhưng cai lệ không những không mủi lòng mà còn xông tới đấm vào ngực chị Dậu. Đến đây, mới thấy chính thức những dấu hiệu phản kháng của người phụ nữ này: chị xưng tôi, gọi cai lệ là ông. “Không thể chịu được” nữa, chị Dậu đã đứng lên, với vị thế của kẻ ngang hàng, trực diện với thế lực áp bức. quy trình diễn biến ấy được đưa lên đỉnh điểm, kịch tính đã mất mức căng thẳng khi tên cai lệ tát “đánh bốp” vào mặt chị Dậu. Thế là thực sự chính thức một giai đoạn mới của sự phản kháng, chị xưng, gọi mày với tên cai lệ: “Mày trói ngay ông chồng bà đi, bà cho mày xem!”… Từ cháu – ông đến tôi – ông và lúc này là bà – mày, niềm căm giận đang bốc lên ngùn ngụt trong chị.

Căm thù, khinh bỉ tột độ, chị sẵn sàng tiêu diệt quân thù với sức mạnh của một “phiên bản năng sống” mạnh mẽ và uy lực. Sức mạnh ấy được phóng ra như một tích điện tiềm tàng thành những hành vi: túm lấy cổ, ấn giúi ra cửa, túm tóc, lẳng. Trước sức mạnh ấy, hai tên tay sai đã thất bại thảm hại. Ngô Tất Tố miêu tả rất sống động cảnh chị Dậu tay không đánh bại hai tên tay sai đang lăm lăm vũ khí. Lòng căm thù, tình yêu thương đó là cội nguồn sức mạnh phản kháng mãnh liệt mà chị Dậu đã cho thấy những hành vi cục súc, ác ôn của tên cai lệ là nguyên nhân trực tiếp, “châm ngòi nổ” cho hành vi vùng lên của chị Dậu.

Nhưng sâu xa hơn, căn phiên bản hơn, đó là tình thương trong chị đang trở thành sức mạnh. Một người phụ nữ nghèo khổ, quen nhẫn nhục hi sinh đã dám đứng thẳng lên với một sức mạnh phản kháng phi thường. Vẻ đẹp nhân cách của chị Dậu đã được thể hiện rõ ràng. Thì ra, đằng sau sự khiêm nhường, vị tha, mộc mạc, nhẫn nhục, trong con người ấy vẫn tiềm tàng chứa đựng một sức sống dồi dào, mãnh liệt. Sức sống ấy được thể hiện ra bằng sự phản kháng quyết liệt như ta đã thấy. Nó minh chứng một chân lí của muôn đời: có áp bức thì có đấu tranh — điều mà nhân dân ta đã tổng kết trong một hình Hình ảnh giản dị: “Tức nước vỡ bờ”.

Ngòi bút Ngô Tất Tố đã đạt đến một trình độ điêu luyện trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ: từ sự khôn khéo trong khắc họa nhân vật Tính đến việc lựa chọn sử dụng từ ngữ để lột tả đúng đắn, sinh động những diễn biến đầy kịch tính. Ông đã dựng lên một cảnh tượng cực kỳ sống động, một cảnh tượng đẹp, tươi sáng trong cái khung cảnh u ám, đen tối của Tắt đèn.

Những gì chúng ta được tận mắt chứng kiến trong đoạn trích dự báo một tích điện, một sức mạnh lớn của người nông dân nói chung, phụ nữ nông dân nói riêng mà sau này, sức mạnh ấy được tập hợp thành vũ bão quật đổ thực dân, phong kiến trong Cách mạng tháng Tám.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Hình ảnh minh họa (Nguồn internet)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Check Also
Close
Back to top button